Science GK (Gujarati)

સામાન્ય વિજ્ઞાન - સંપૂર્ણ પ્રશ્નોત્તરી (Science GK)

સામાન્ય વિજ્ઞાન પ્રશ્નોત્તરી (Science One-Liners)

#1પૃથ્વી પર સૌથી વિશાળ જમીની સસ્તન પ્રાણી કયું છે?

ઉત્તર: આફ્રિકન હાથી

#2ભારતીય મૂળની પ્રથમ મહિલા અવકાશયાત્રી કલ્પના ચાવલા કયા સ્પેસ શટલ દુર્ઘટનામાં શહીદ થયાં હતાં?

ઉત્તર: સ્પેસ શટલ કોલંબિયા (STS-107)

#3માનવ મગજનો કયો ભાગ શારીરિક તાપમાન, ભૂખ અને તરસનું સંતુલન જાળવે છે?

ઉત્તર: હાઇપોથેલેમસ

#2404આંખની કીકીના કદને પ્રકાશની તીવ્રતા મુજબ નિયંત્રિત કરતો સ્નાયુમય પડદો કયો છે?

ઉત્તર: કનીનિકા (આઇરિસ)

#5કયા છોડને અડકતાની સાથે જ તેના પર્ણો બીડાઈ જાય છે?

ઉત્તર: લજામણીનો

#6કયું ફૂલ સૂર્યપ્રકાશની સાથે સાથે દિશા બદલે છે?

ઉત્તર: સૂર્યમુખી

#7કયા વૈજ્ઞાનિકે શોધ્યું કે વનસ્પતિ પર સંગીતની પણ અસર થાય છે?

ઉત્તર: જગદીશચંદ્ર બોઝ

#8વૃક્ષો કઈ લાક્ષણિકતા ન ધરાવતા હોવા છતાં તે સજીવ છે?

ઉત્તર: પ્રચલન

#9દરેક સજીવને પોતાનું જીવન ટકાવવા માટે શેની શેની જરૂર પડે છે?

ઉત્તર: હવા, પાણી અને ખોરાક

#10મરી ગયેલા સજીવોના કોહવાયેલા અવશેષો કે જે જમીનમાં ભળેલા હોય છે તેને કેવા પદાર્થો કહેવાય?

ઉત્તર: સેન્દ્રિય પદાર્થો

#11વધુ ફળદ્રુપ જમીન ક્યારે બને?

ઉત્તર: વધુ સેન્દ્રિય પદાર્થોથી

#12જમીનમાં રહેલા જીવજંતુઓ શામાંથી પોષણ મેળવે છે?

ઉત્તર: સેન્દ્રિય પદાર્થોમાંથી

#13સેન્દ્રિય પદાર્થો વજનમાં શાના કરતા હલકા હોય છે?

ઉત્તર: પાણી

#14જો જમીનમાં રેતીનું પ્રમાણ સૌથી વધુ હોય તે જમીનને કેવી જમીન કહેવાય?

ઉત્તર: રેતાળ જમીન

#15જે જમીનમાં માટીનું પ્રમાણ સૌથી વધુ હોય તેવી જમીનને શું કહેવાય?

ઉત્તર: માટીયાળ જમીન

#16કઈ જમીન વરસાદ પડતાં ચીકણી અને લપસણી બની જાય છે?

ઉત્તર: માટીયાળ જમીન

#17કઈ જમીન ભેજ વિનાના હવામાનમાં એકદમ કઠણ થઈ તેમાં તિરાડો પડી જાય છે?

ઉત્તર: માટીયાળ જમીન

#18જે જમીનમાં કાંપ કે સેન્દ્રિય પદાર્થનું પ્રમાણ વધુ હોય તેને કેવી જમીન કહેવાય?

ઉત્તર: કાંપાળ જમીન

#19કાંપાળ જમીન કેવી હોય છે?

ઉત્તર: ફળદ્રુપ

#20જમીનનો પ્રકાર નક્કી કરતા સૌથી ઉપર શેનું પડ હોય છે?

ઉત્તર: સેન્દ્રિય પદાર્થોનું

#21જમીનની પાણીને વધુ સમય સંઘરી રાખવાની શક્તિને શું કહે છે?

ઉત્તર: ભેજધારણ શક્તિ

#22જમીનની પાણીને છૂટું કરી દેવાની શક્તિને શું કહે છે?

ઉત્તર: નિતારણશક્તિ

#23કઈ જમીનની નિતારણશક્તિ સૌથી વધુ હોય છે?

ઉત્તર: રેતાળ જમીનની

#24કઈ જમીનની નિતારણશક્તિ ઓછી હોય છે?

ઉત્તર: કાંપાળ જમીનવાળી

#25કઈ જમીનમાં સૌથી ઓછી ભેજધારણ શક્તિ હોય છે?

ઉત્તર: રેતાળ જમીન

#26કઈ જમીનની ભેજધારણ શક્તિ વધુ હોય છે?

ઉત્તર: કાંપાળ જમીન

#27બીજના મુખ્ય બે પ્રકાર જણાવો.

ઉત્તર: દ્વિદળી અને એકદળી

#28જે બીજની બે ફાડ થાય તેવા બીજને શું કહેવાય?

ઉત્તર: દ્વિદળી

#29બીજ ક્યારે ઊગે અને તેનો વિકાસ પામે છે?

ઉત્તર: હવા, પાણી અને ચોક્કસ પ્રમાણમાં ગરમી

#30વરાળને બીજા કયા નામે ઓળખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: બાષ્પ

#31પાણીને ગરમી મળતા કયા સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત થાય છે?

ઉત્તર: બાષ્પ

#32કોઈપણ પ્રવાહીમાંથી તેની બાષ્પ બનવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: બાષ્પીભવન

#33ખૂબ ઊંચાઈએ હવા ઠંડી હોવાથી બાષ્પ ઠંડી પડે છે અને તેમાંથી પાણી બને છે આ ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઘનીભવન

#34પાણી વાતાવરણમાંથી ધૂળના કણ સાથે જોડાઈને શામાં રૂપાંતરિત થાય છે?

ઉત્તર: વાદળમાં

#35શરીરમાં પાણીનું પ્રમાણ ઘટી જાય તો માણસને શું થાય છે?

ઉત્તર: બેભાન બની જાય છે

#361 ટન કાગળ બનાવવા માટે લગભગ કેટલા ટન શુદ્ધ પાણીની જરૂર પડે છે?

ઉત્તર: 300 ટન

#37પાણીનો મુખ્ય સ્ત્રોત કયો છે?

ઉત્તર: વરસાદ

#38સજીવ સૃષ્ટિમાં મુખ્યત્વે કયા કયા સજીવો રહે છે?

ઉત્તર: વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ

#39જાસૂદ અને મોગરાને કેવા પ્રકારની વનસ્પતિ કહેવાય?

ઉત્તર: ક્ષુપ

#40તુલસી અને બારમાસી કેવા પ્રકારની વનસ્પતિ કહેવાય છે?

ઉત્તર: છોડ

#41ખેતરની જમીનને પોચી બનાવીને ખેડવા જેવું કામ કયું સજીવ કરે છે?

ઉત્તર: અળસિયું

#42કયા પ્રાણીઓને કરોડ હોતી નથી?

ઉત્તર: અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ (કીટકો/અળસિયાં)

#43ઉંદર અને ચામાચીડિયાને પ્રાણીઓની કઈ યાદીમાં મૂકવામાં આવે છે?

ઉત્તર: આંચળવાળા (સસ્તન)

#44કોયલનો મીઠો અવાજ કઈ કોયલનો હોય છે?

ઉત્તર: નર કોયલનો

#4528 ફેબ્રુઆરીને કયા દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ

#46‘વિશ્વ પક્ષી દિવસ’ ક્યારે આવે છે?

ઉત્તર: 8 મે

#47‘વન્ય પ્રાણી સપ્તાહ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 1 થી 7 ઓક્ટોબર

#482 ઓક્ટોબરને કયા દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: વન્ય પ્રાણી દિવસ

#49‘વિશ્વ વન્યજીવ દિવસ’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 4 ઓક્ટોબર (અથવા 3 માર્ચ)

#50કોઈપણ સજીવ કાર્ય કરવા માટેની શક્તિ શામાંથી મેળવે છે?

ઉત્તર: ખોરાકમાંથી

#51ખોરાકમાં હાજર રહેલા ઘટકો જે શક્તિ પૂરી પાડે છે તેમને શું કહેવામાં આવે છે?

ઉત્તર: પોષક ઘટકો

#52શામાંથી ઈંડા જેટલી શક્તિ આપણા શરીરને મળે છે?

ઉત્તર: કઠોળમાંથી

#53સૂર્ય શું છે?

ઉત્તર: તારો

#54‘ધ્રુવનો’ અર્થ શું થાય છે?

ઉત્તર: ન ખસનારો, એક જ સ્થાને રહેનારો

#55ધ્રુવનો તારો હંમેશા કઈ દિશામાં જોવા મળે છે?

ઉત્તર: ઉત્તર

#56અંગ્રેજીના ‘M’ કે ‘W’ જેવો દેખાતા તારાજૂથનું નામ શું છે?

ઉત્તર: શર્મિષ્ઠા

#57સપ્તર્ષિ તારાજૂથમાં કેટલા તારાઓ હોય છે?

ઉત્તર: સાત

#58હવા જગ્યા રોકે છે કે નહિ?

ઉત્તર: હા, રોકે છે

#59ગતિમાન હવાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પવન

#60પ્રકાશનું કુદરતી ઉદ્ગમસ્થાન કયું છે?

ઉત્તર: સૂર્ય

#61સૂર્ય અને તારાઓના અવલોકન માટે કઈ શાળાઓ બનાવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: વેધશાળાઓ

#62સમયનો સૌથી નાનો વ્યવહારુ એકમ કયો છે?

ઉત્તર: સેકન્ડ

#63સમયનો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: સેકન્ડ

#64અવકાશી પદાર્થો તેમજ ખગોળીય ઘટનાઓ અને હવામાનની માહિતીનો અભ્યાસ કરતી સંસ્થા એટલે?

ઉત્તર: વેધશાળા

#65સેન્ટીમીટરના નાના ભાગને શું કહેવાય છે?

ઉત્તર: મિલીમીટર

#66કેટલા મીમી બરાબર એક સેમી થાય છે?

ઉત્તર: 10

#67લંબાઈ માપવાનો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: મીટર

#68કેટલા સેમી બરાબર એક મીટર થાય છે?

ઉત્તર: 100 સેમી

#691000 મીટર બરાબર કેટલા કિલોમીટર થાય છે?

ઉત્તર: 1 કિમી

#70ખૂબ મોટા અવકાશીય અંતરો માપવા માટે કયો એકમ વપરાય છે?

ઉત્તર: પ્રકાશવર્ષ

#71પ્રકાશના કિરણે એક વર્ષમાં કાપેલા અંતરને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રકાશવર્ષ

#721 પ્રકાશવર્ષ બરાબર કેટલા કિમી થાય?

ઉત્તર: 9.46 × 10¹² કિમી

#73વસ્તુ એકબીજા સાથે અથડાય ત્યારે શું પેદા થાય છે?

ઉત્તર: અવાજ (ધ્વનિ)

#74અવાજ ફેલાવવા માટે શાની જરૂર પડે છે?

ઉત્તર: માધ્યમની

#75કાનને સાંભળવા ન ગમતા અસ્તવ્યસ્ત અવાજને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ઘોંઘાટ

#76પડઘો પડવા માટે ઓછામાં ઓછું કેટલું અંતર હોવું જરૂરી છે?

ઉત્તર: 11 મીટર (અથવા આશરે 17 મીટર)

#77શૂન્યાવકાશમાં અવાજ પ્રસરે છે કે નહિ?

ઉત્તર: નહિ

#78દરેક સજીવને કામ કરતા રહેવા માટે શાની જરૂર પડે છે?

ઉત્તર: ઊર્જા

#79વનસ્પતિ કોની હાજરીમાં પોતાનો ખોરાક બનાવે છે?

ઉત્તર: સૂર્યપ્રકાશની

#80ઊર્જાનો સૌથી અગત્યનો અને અખૂટ સ્ત્રોત કયો છે?

ઉત્તર: સૂર્ય

#81પૃથ્વી પર ઊર્જાનો મુખ્ય સ્ત્રોત કયો છે?

ઉત્તર: સૂર્ય

#82સૂર્ય, પવન અને વહેતું પાણી ઊર્જાના કેવા સ્ત્રોતો છે?

ઉત્તર: કુદરતી સ્ત્રોતો

#83સૂર્યશક્તિનો ઉપયોગ કરીને રસોઈ બનાવવા માટે શાનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: સૂર્ય કૂકર

#84શાની મદદથી પવનનો ઉપયોગ કરી વીજળી મેળવી શકાય છે?

ઉત્તર: પવનચક્કીની

#85કોઈપણ પદાર્થની કાર્ય કરવાની ક્ષમતા એટલે શું?

ઉત્તર: ઊર્જા

#86નાના-મોટા સાધનો આપણા કામ સરળ અને ઝડપી બનાવે છે તેવા સાધનોને શું કહે છે?

ઉત્તર: સાદા યંત્રો

#87ઓછું બળ વાપરી વધુ વજન ઊંચકવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉચ્ચાલન

#88ઢાળ એ કેવા પ્રકારનું યંત્ર છે?

ઉત્તર: સાદું યંત્ર

#89હવામાં ફેંકેલી કોઈપણ વસ્તુનો પૃથ્વી પર પાછા ફરવાનો આધાર શાના પર રહેલો છે?

ઉત્તર: પદાર્થના વજન અને ગુરુત્વાકર્ષણ પર

#90પૃથ્વી દ્વારા પદાર્થ પર લાગતા આકર્ષણ બળને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગુરુત્વાકર્ષણ બળ

#91ગુરુત્વાકર્ષણ બળની શોધ કોણે કરી?

ઉત્તર: સર આઇઝેક ન્યૂટને

#92પાણી કરતા વરાળ વધારે કે ઓછી જગ્યા રોકે છે?

ઉત્તર: વધારે

#93પાણી કરતા વરાળ વધુ જગ્યા રોકે છે તેવો સિદ્ધાંત કોણે શોધ્યો?

ઉત્તર: જેમ્સ વૉટે

#94વરાળશક્તિથી ચાલતું એન્જિન કોણે બનાવ્યું?

ઉત્તર: જેમ્સ વૉટે

#95વરસતા વરસાદનું પાણી ક્યાં જાય તેનો અભ્યાસ કોણે કર્યો હતો?

ઉત્તર: વરાહમિહિરે

#96ત્રિભુવનદાસ ગજ્જરનો જન્મ ક્યાં થયો હતો?

ઉત્તર: ગુજરાતના સુરતમાં

#97બરોડામાં છાપકામ અને રંગાટી કામની પ્રયોગશાળા કોણે શરૂ કરી હતી?

ઉત્તર: ત્રિભુવનદાસ ગજ્જરે

#98‘આયોડિન ટર્ક્લોરાઇડ’ નામની દવા કયા રોગમાં વપરાય છે?

ઉત્તર: પ્લેગમાં

#99આયોડિન ટર્ક્લોરાઇડ નામની દવા કોણે શોધી?

ઉત્તર: ત્રિભુવનદાસ ગજ્જરે

#100ચુંબકની શોધ કયા દેશમાં થઈ હતી?

ઉત્તર: ગ્રીસમાં

#101મેગ્નેશિયા પ્રદેશમાંથી મળી આવતો પદાર્થ કયા નામે ઓળખાયો?

ઉત્તર: મેગ્નેટ

#102ચુંબકના આકારને આધારે કેટલા પ્રકાર પડે છે?

ઉત્તર: છ

#103ચુંબક લોખંડ સિવાય કઈ વસ્તુથી બનેલા પદાર્થોને પણ આકર્ષે છે?

ઉત્તર: કોબાલ્ટ અને નિકલ

#104ચુંબકમાં કયા સ્થાને ચુંબકીય શક્તિ વધુ હોય છે?

ઉત્તર: બંને છેડા પર

#105ચુંબકના બંને છેડાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ચુંબકીય ધ્રુવ

#106ચુંબકનો જે છેડો ઉત્તર દિશા તરફ સ્થિર થાય છે તેને કયો ધ્રુવ કહે છે?

ઉત્તર: ઉત્તરધ્રુવ

#107ચુંબકનો જે છેડો દક્ષિણ દિશા તરફ સ્થિર થાય છે તેને કયો ધ્રુવ કહે છે?

ઉત્તર: દક્ષિણધ્રુવ

#108ચુંબકના સમાન ધ્રુવો વચ્ચે કેવું બળ હોય છે?

ઉત્તર: અપાકર્ષણ

#109ચુંબકના અસમાન ધ્રુવો વચ્ચે કેવું બળ હોય છે?

ઉત્તર: આકર્ષણ

#110સંગીતના કારણે વનસ્પતિનો વિકાસ વધુ થાય છે એવું કયા વૈજ્ઞાનિકે શોધ્યું?

ઉત્તર: જગદીશચંદ્ર બોઝ

#111દરેક સજીવ પોતાના જેવો સજીવ ઉત્પન્ન કરવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રજનન

#112કેટલાક પદાર્થો ભૂરા લિટમસપત્રને લાલ બનાવે છે આવા પદાર્થોને શું કહે છે?

ઉત્તર: એસિડ

#113એસિડ સ્વાદે કેવા હોય છે?

ઉત્તર: ખાટા

#114એસિડને સ્પર્શતા કેવો અનુભવ થાય છે?

ઉત્તર: દાહક

#115ટાઇલ્સ સાફ કરવા માટે શેનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: એસિડ

#116કેટલાક પદાર્થો લાલ લિટમસપત્રને ભૂરું બનાવે છે આવા પદાર્થોને શું કહે છે?

ઉત્તર: બેઇઝ

#117બેઇઝનો સ્વાદ કેવો હોય છે?

ઉત્તર: તૂરો

#118બેઇઝ સ્પર્શે કેવા હોય છે?

ઉત્તર: ચીકણા

#119કેટલાક પદાર્થોની લાલ કે ભૂરા લિટમસ પર કાંઈ અસર થતી નથી આવા પદાર્થોને શું કહે છે?

ઉત્તર: તટસ્થ પદાર્થો

#120પદાર્થની એસિડિકતા અને બેઝિકતા તપાસવા માટે શેનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: લિટમસ પેપરનો

#121નિશ્ચિત પ્રમાણમાં એસિડ અને બેઇઝ વચ્ચે થતી રાસાયણિક પ્રક્રિયાના પરિણામે આ બંને પદાર્થો પોતપોતાના ગુણધર્મો ગુમાવી ક્ષાર અને પાણી બનાવે છે આ ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: તટસ્થીકરણ

#122ખોરાકની સૂકવણી કરી લાંબો સમય રાખવા માટે શેનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: મીઠાનો

#123ધોવાના સોડા બનાવવા શેનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: મીઠાનો

#124સખત પાણીને નરમ બનાવવા માટે શેનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: ધોવાના સોડા

#125‘વેલ્ક્રો’ની શોધ કોણે કરી?

ઉત્તર: જ્યોર્જ-દ-મેસ્ટ્રલ

#126‘કેમોથેરાપી’ કયા રોગની સારવારમાં કરાય છે?

ઉત્તર: કેન્સર

#127બીજના સમૂહને સાચવી રાખતું આવરણ એટલે?

ઉત્તર: સીંગ

#128સામાન્ય રીતે 5 ફૂટ કરતા ઓછી ઊંચાઈ ધરાવતી વનસ્પતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: છોડ

#129સામાન્ય રીતે 12 થી 15 ફૂટ જેટલી ઊંચાઈ ધરાવતી વનસ્પતિઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: ક્ષુપ

#13015 ફૂટ કરતા વધુ ઊંચાઈ ધરાવતી વનસ્પતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: વૃક્ષ

#131જે વનસ્પતિના પ્રકાંડ નબળા હોય અને તે ટટ્ટાર ન રહી શકતા હોય તેવી વનસ્પતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: વેલા

#132એક મુખ્ય મૂળ અને ઘણાં ઉપમૂળ ધરાવતા મૂળતંત્રને કેવું મૂળતંત્ર કહેવાય?

ઉત્તર: સોટીમય મૂળતંત્ર

#133જેમાં કોઈ મુખ્ય મૂળ ના હોય પણ તંતુ જેવા ઘણા મૂળ હોય તેવા મૂળતંત્રને શું કહેવાય?

ઉત્તર: તંતુમય મૂળતંત્ર

#134જે પ્રકાંડ જમીન પર ફેલાય અને થોડા થોડા અંતરે તેના મૂળ જમીનમાં ઊતરતા હોય આને કેવા પ્રકારનું પ્રકાંડ કહેવાય?

ઉત્તર: વિસર્પી પ્રકાંડ

#135પર્ણમાં જોવા મળતી શિરાઓની ગોઠવણીને શું કહેવાય?

ઉત્તર: શિરાવિન્યાસ

#1365મી જૂનને કયા દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: વિશ્વ પર્યાવરણ દિન

#137પાણીનો મુખ્ય સ્ત્રોત કયો છે?

ઉત્તર: વરસાદ

#138કોઈપણ પ્રવાહીમાંથી બાષ્પ બનવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: બાષ્પીભવન

#139પાણીના વજન કરતા પાણીની બાષ્પનું વજન કેવું હોય છે?

ઉત્તર: ઓછું હોય

#140જેમ જેમ હવામાં ઉપર જતા તાપમાનમાં શું ફેર પડે છે?

ઉત્તર: ઘટાડો થાય છે

#141બાષ્પ ઠંડી પડતા તેનું રૂપાંતરણ શેમાં થાય છે?

ઉત્તર: પાણીમાં

#142બાષ્પનું પાણી બનવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઘનીભવન

#143‘વિશ્વ જળ દિન’ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 22 માર્ચ

#144100,000 સે.મી. = કેટલા મીટર થાય?

ઉત્તર: 1000 મીટર

#1451,00,000 સે.મી. = કેટલા કિલોમીટર થાય?

ઉત્તર: 1 કિ.મી.

#146તારાઓ કે આકાશગંગાઓ વચ્ચેના મોટા અવકાશીય અંતરો માપવા માટે કયો એકમ વપરાય છે?

ઉત્તર: પ્રકાશવર્ષ

#147કોઈપણ પદાર્થે સપાટી પર રોકેલી જગ્યાને પદાર્થનું શું કહે છે?

ઉત્તર: ક્ષેત્રફળ

#148ક્ષેત્રફળના માપન માટે કઈ બે રાશિઓનો ગુણાકાર કરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: લંબાઈ અને પહોળાઈ

#149ક્ષેત્રફળનો એકમ શું છે?

ઉત્તર: ચોરસ મીટર (અથવા ચોરસ સેમી)

#150સેકન્ડના 1000મા ભાગને શું કહે છે?

ઉત્તર: મિલીસેકન્ડ

#151જે સાધનો વડે આપણા કામ સરળતાથી અને ઝડપથી થાય તેવા સાધનોને શું કહેવાય છે?

ઉત્તર: સાદા યંત્રો

#152ઢાળના કારણે જે તે ક્ષણે કાર્ય કરવા માટેના બળમાં શું થાય છે?

ઉત્તર: ઘટાડો

#153બે કે તેથી વધુ સાદા યંત્રોના ઉપયોગથી બનેલા સાધનને શું કહે છે?

ઉત્તર: જટિલ યંત્ર

#154કોણ પ્રકાશનું ઉદ્ગમસ્થાન નથી, તે પોતે પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરતો નથી?

ઉત્તર: ચંદ્ર

#155ચંદ્ર પર સૂર્યનો જે પ્રકાશ પડે છે તેનો કેટલો ભાગ પૃથ્વી પર પડે છે?

ઉત્તર: આશરે 7%

#156પ્રકાશનું ઠંડું કુદરતી ઉદ્ગમસ્થાન કયું છે?

ઉત્તર: આભગીયો (આગિયો)

#157આગિયામાં કયું તત્વ હોવાથી પ્રકાશ ઉત્પન્ન થાય છે?

ઉત્તર: લ્યુસિફેરીન (લ્યુસિફેરેઝ ઉત્સેચક)

#158જે પદાર્થમાંથી વધુ પ્રકાશ પસાર થાય તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: પારદર્શક

#159જે પદાર્થમાંથી પ્રકાશ પસાર થતો નથી તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: અપારદર્શક

#160જે પદાર્થમાંથી થોડો (અંશત:) પ્રકાશ પસાર થાય છે તેવા પદાર્થને શું કહે છે?

ઉત્તર: પારભાસક

#161સંપૂર્ણ પારદર્શક પદાર્થ તરીકે શાની ગણતરી કરાય છે?

ઉત્તર: હવા અને તેમાં રહેલા વાયુઓની

#162વસ્તુ દ્વારા પ્રકાશ અવરોધાવાથી શેની રચના થાય છે?

ઉત્તર: પડછાયાની

#163સામાન્ય રીતે પડછાયો પ્રકાશની કઈ દિશામાં પડે છે?

ઉત્તર: વિરુદ્ધ દિશામાં

#164સૂર્યગ્રહણ ક્યારે થાય છે?

ઉત્તર: સૂર્ય અને પૃથ્વીની વચ્ચે ચંદ્ર આવવાથી

#165સૂર્યગ્રહણ દરમિયાન પૃથ્વી પર શેનો પડછાયો પડે છે?

ઉત્તર: ચંદ્રનો

#166સૂર્યગ્રહણ કયા દિવસે થાય છે?

ઉત્તર: અમાસના દિવસે

#167ચંદ્રગ્રહણ ક્યારે થાય છે?

ઉત્તર: સૂર્ય અને ચંદ્ર વચ્ચે પૃથ્વી આવવાથી

#168ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન ચંદ્ર ઉપર શેનો પડછાયો પડે છે?

ઉત્તર: પૃથ્વીનો

#169ચંદ્રગ્રહણ ક્યારે થાય છે?

ઉત્તર: પૂનમના દિવસે

#170મૂળ અવાજ અને પડઘા વચ્ચે કેટલો સમયગાળો હોય તો બંને અવાજ જુદા-જુદા સંભળાય?

ઉત્તર: 1/10 સેકન્ડ (અથવા 0.1 સેકન્ડ) કરતાં વધુ

#171હવામાં અવાજની સામાન્ય ઝડપ કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 330 થી 340 મીટર/સેકન્ડ

#172વડોદરા ખાતે એલેમ્બિક વર્ક્સની સ્થાપના કોણે કરી?

ઉત્તર: ત્રિભુવનદાસ ગજ્જર

#173કાન ધરાવતા અને શરીર પર વાળ ધરાવતા સજીવો બચ્ચાને જન્મ આપે છે કે ઈંડા મૂકે છે?

ઉત્તર: બચ્ચાને જન્મ આપે છે

#174કાન ન દેખાતા હોય તેવા સજીવો બચ્ચાને જન્મ આપે છે કે ઈંડા મૂકે છે?

ઉત્તર: ઈંડા મૂકે છે

#175હોઠથી પાણી પીતા મોટા ભાગના પ્રાણીઓ કેવા હોય છે?

ઉત્તર: શાકાહારી

#176જીભથી પાણી પીતા હોય તેવા મોટા ભાગના પ્રાણીઓ કેવા હોય છે?

ઉત્તર: માંસાહારી

#177સપ્તર્ષિ તારાજૂથ કયા સમયગાળા દરમિયાન આકાશમાં સ્પષ્ટ દેખાય છે?

ઉત્તર: ફેબ્રુઆરીથી ઓગસ્ટ

#178સપ્તર્ષિ તારાજૂથના સાત તારાઓના પૌરાણિક નામ જણાવો.

ઉત્તર: મરીચિ, વસિષ્ઠ, અંગિરા, અત્રિ, પુલહ, ક્રતુ, પુલસ્ત્ય

#179રાત્રે શાની મદદથી ઉત્તર દિશા જાણી શકાય છે?

ઉત્તર: ધ્રુવના તારાની મદદથી

#180મૃગ તારાજૂથ ક્યારે દેખાય છે?

ઉત્તર: ડિસેમ્બરથી ફેબ્રુઆરી (શિયાળામાં)

#181વ્યાધનો તારો કઈ દિશામાં દેખાય છે?

ઉત્તર: પૂર્વ દિશામાં (મૃગ નક્ષત્રની નજીક)

#182સૂર્ય એક તારો છે તે કઈ દિશામાં ઊગે છે?

ઉત્તર: પૂર્વ દિશામાં

#183આપણે કયા કયા ગ્રહો નરી આંખે જોઈ શકીએ છીએ?

ઉત્તર: બુધ, શુક્ર, મંગળ, ગુરુ અને શનિ

#184સૂર્યોદય પહેલાં પૂર્વ દિશામાં કે સૂર્યાસ્ત પછી પશ્ચિમ દિશામાં નરી આંખે જોઈ શકાતો સૌથી તેજસ્વી ગ્રહ કયો?

ઉત્તર: શુક્ર

#185લાલ રંગનો ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: મંગળ

#186શિકારી (હંટર) તરીકે ઓળખાતા તારાજૂથની નજીકનો સૌથી તેજસ્વી તારો કયો?

ઉત્તર: વ્યાધનો તારો (સીરિયસ)

#187કયા પદાર્થને ચોક્કસ આકાર અને કદ હોય છે?

ઉત્તર: ઘન પદાર્થને

#188પ્રવાહી અને વાયુ પદાર્થોને કેવો આકાર હોય છે?

ઉત્તર: અનિશ્ચિત આકાર (પાત્ર જેવો)

#189ઘન પદાર્થમાં સૂક્ષ્મ અણુઓ કઈ રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે?

ઉત્તર: એકબીજાની ખૂબ નજીક-નજીક

#190કયો પદાર્થ બધી જ દિશામાં ઝડપથી ફેલાઈ જવાનો ગુણધર્મ ધરાવે છે?

ઉત્તર: વાયુ

#191પદાર્થમાં રહેલા અણુઓની કુલ ગતિઊર્જાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉષ્મા

#192ઉષ્મા એ શાનું સ્વરૂપ છે?

ઉત્તર: ઊર્જાનું

#193કાર્ય કરવાની ક્ષમતા શેમાં સંગ્રહાયેલી હોય છે?

ઉત્તર: ઊર્જામાં (ઉષ્મામાં)

#194ગરમી આપવાથી પ્રવાહી પદાર્થોના કદમાં સામાન્ય રીતે શું થાય છે?

ઉત્તર: પ્રસરણ (કદ વધે છે)

#195પદાર્થને ઉષ્મા આપવાથી તેના અણુઓ વચ્ચેની જગ્યા વધતાં શું થાય છે?

ઉત્તર: કદમાં વધારો થાય છે

#196ઘન પદાર્થમાં થતા ઉષ્માના સંચરણને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉષ્માવહન

#197પ્રવાહી અને વાયુમાં ઉષ્માનું સંચરણ જે રીતથી થાય છે તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉષ્માનયન

#198કયું પ્રવાહી ઉષ્માનયનની રીતથી ગરમ થતું નથી પણ ઉષ્માવહનથી ગરમ થાય છે?

ઉત્તર: પારો

#199પારો કઈ રીતથી ગરમ થાય છે?

ઉત્તર: ઉષ્માવહનની રીતથી

#200સૂર્યમાંથી મળતી ઉષ્મા માધ્યમ વગર સીધી જ પૃથ્વી પર પહોંચે છે તે પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉષ્મીય વિકિરણ

#201પદાર્થને વધુ સમય ઠંડો કે ગરમ રાખવા કેવા પદાર્થોનો આવરણ તરીકે ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: ઉષ્માના મંદવાહક પદાર્થો

#202લાકડાનો વહેર, થર્મોકોલનો ડબ્બો કે કાચું ઊન વગેરેનો શો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: પદાર્થને લાંબો સમય ઠંડો કે ગરમ રાખવા

#203પદાર્થના કદ, આકાર કે સ્થિતિમાં થતા અસ્થાયી ફેરફારને કેવો ફેરફાર કહેવાય?

ઉત્તર: ભૌતિક ફેરફાર

#204માનવસર્જિત કે કુદરતી ફેરફારથી આપણને નુકસાન થાય તેવા ફેરફારને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રતિકૂળ (હાનિકારક) ફેરફાર

#205વરસાદ વરસવો, ઘા રુઝાવો, ફળ પાકવું, સજીવની વૃદ્ધિ થવી આ બધા કેવા ફેરફારો કહેવાય?

ઉત્તર: અનુકૂળ ફેરફારો

#206જે ફેરફારો ચોક્કસ સમયના અંતરે નિયમિતપણે પુનરાવર્તિત થાય તેવા ફેરફારોને શું કહેવાય?

ઉત્તર: નિયતકાલીન ફેરફારો

#207કયો વાયુ કોઈપણ પદાર્થના દહનમાં મદદરૂપ થાય છે?

ઉત્તર: ઓક્સિજન

#208કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વાયુ ચૂનાના નીતર્યા પાણીને કેવું બનાવે છે?

ઉત્તર: દૂધિયું

#209હવામાં રહેલી પાણીની બાષ્પના જથ્થાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ભેજ

#210હવામાં કદથી કેટલા ટકા નાઇટ્રોજન વાયુ હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 78%

#211હવામાં કદથી કેટલા ટકા ઓક્સિજન વાયુ હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 21%

#212હવામાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું પ્રમાણ આશરે કેટલા ટકા હોય છે?

ઉત્તર: 0.04% (અથવા 0.03%)

#213હવાનું ગતિશીલ સ્વરૂપ એટલે શું?

ઉત્તર: પવન

#214હવા દળ અને જગ્યા રોકે છે કે નહીં?

ઉત્તર: હા, હવા દળ ધરાવે છે અને જગ્યા રોકે છે

#215હવા એ તત્વ, સંયોજન કે મિશ્રણ છે?

ઉત્તર: મિશ્રણ

#216કાર્ય કરવાની શક્તિને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઊર્જા

#217જે પદાર્થમાંથી આપણને ઉપયોગી ઊર્જા પ્રાપ્ત થાય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઊર્જાનો સ્ત્રોત

#218પૃથ્વી પર ઊર્જાનો સૌથી અગત્યનો, અખૂટ અને મુખ્ય સ્ત્રોત કયો છે?

ઉત્તર: સૂર્ય

#219આપણી આસપાસ આવેલા કુદરતી આવરણ કે પરિસરને શું કહે છે?

ઉત્તર: પર્યાવરણ

#220પર્યાવરણમાં આવતા તમામ સજીવ ઘટકોને શું કહે છે?

ઉત્તર: જૈવિક ઘટકો

#221પર્યાવરણને અસર કરનારા નિર્જીવ ઘટકોને શું કહે છે?

ઉત્તર: અજૈવિક ઘટકો (હવા, પાણી, જમીન, પ્રકાશ, તાપમાન)

#222દરેક સજીવને શ્વસન દ્વારા જીવન ટકાવી રાખવા શાની જરૂર પડે છે?

ઉત્તર: હવાની (ઓક્સિજનની)

#223વન મહોત્સવની ઉજવણી સામાન્ય રીતે કયા માસમાં થાય છે?

ઉત્તર: જુલાઈ માસમાં

#224‘વિશ્વ વન દિવસ’ ક્યારે ઉજવાય છે?

ઉત્તર: 21 માર્ચ

#225મુક્ત રીતે લટકાવેલું ચુંબક કઈ દિશામાં સ્થિર થાય છે?

ઉત્તર: ઉત્તર-દક્ષિણ દિશામાં

#226ચુંબકનો મુખ્ય ઉપયોગ શાના માટે થાય છે?

ઉત્તર: દિશા જાણવા માટે

#227દિશા જાણવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: હોકાયંત્ર (કંપાસ)

#228હોકાયંત્રમાં શાની મદદથી દિશા જાણી શકાય છે?

ઉત્તર: ચુંબકીય સોયની મદદથી

#229ચુંબકને ગરમ કરવાથી કે પછાડવાથી તેના ચુંબકત્વ પર શું અસર થાય છે?

ઉત્તર: ચુંબકત્વ નાશ પામે છે

#230કાર્બોદિત (સ્ટાર્ચ) પદાર્થ પર આયોડિનનું ટીપું નાખવાથી તેનો રંગ કેવો બને છે?

ઉત્તર: ઘેરો ભૂરો કે કાળો

#231શરીરને મુખ્યત્વે ઝડપી શક્તિ કોણ પૂરી પાડે છે?

ઉત્તર: કાર્બોદિત

#232ચરબીયુક્ત પદાર્થો સ્પર્શે કેવા હોય છે?

ઉત્તર: ચીકણા

#233કોષ અને પેશીઓની રચના તથા ઊર્જા સંગ્રહમાં મહત્વનો ભાગ કોણ ભજવે છે?

ઉત્તર: ચરબી (લિપિડ)

#234શરીરને હૂંફ અને ગરમી જાળવી રાખવામાં કોણ મદદ કરે છે?

ઉત્તર: ચરબી

#235વનસ્પતિજન્ય ખોરાકમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં પ્રોટીન શામાંથી મળે છે?

ઉત્તર: સોયાબીનમાંથી

#236કઠોળ કઈ રીતે ખાવાથી તેમાં રહેલું પ્રોટીન સુપાચ્ય બને છે?

ઉત્તર: બાફીને અથવા ફણગાવીને

#237શરીરના બંધારણ અને ઘસારાની મરામત માટે કયો પોષક ઘટક જરૂરી છે?

ઉત્તર: પ્રોટીન

#238સ્નાયુઓના સંકોચન અને શરીરની વૃદ્ધિ માટે શેની જરૂર પડે છે?

ઉત્તર: પ્રોટીન

#239ઉત્સેચકો અને અંતઃસ્ત્રાવોના બંધારણ માટે શેની જરૂર પડે છે?

ઉત્તર: પ્રોટીન

#240ફળો અને લીલાં પાંદડાંવાળાં શાકભાજીમાંથી મુખ્યત્વે શું મળે છે?

ઉત્તર: વિટામિન્સ અને ખનીજ ક્ષારો

#241આંખો અને ત્વચાની તંદુરસ્તી માટે કયું વિટામિન સૌથી ઉપયોગી છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘A’

#242કયા વિટામિનની ઉણપથી રતાંધળાપણું થાય છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘A’

#243ચેતાતંત્ર અને ચયાપચયની ક્રિયાઓ માટે જરૂરી વિટામિન જૂથ કયું?

ઉત્તર: વિટામિન ‘B’ કોમ્પ્લેક્સ

#244બેરીબેરી રોગ કયા વિટામિનની ઉણપથી થાય છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘B1’ (થાયામીન)

#245ખાટાં ફળો (આંબળા, લીંબુ, નારંગી)માંથી કયું વિટામિન પુષ્કળ પ્રમાણમાં મળે છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘C’

#246સ્કર્વી રોગ કયા વિટામિનની ઉણપથી થાય છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘C’

#247શરીરમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે કયું વિટામિન ઉપયોગી છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘C’

#248સૂર્યપ્રકાશની મદદથી આપણી ત્વચામાં કયું વિટામિન બને છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘D’

#249હાડકાં અને દાંતની મજબૂતી માટે કયું વિટામિન અનિવાર્ય છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘D’

#250સુક્તFolder/સુક્તાન (રિકેટ્સ) રોગ કયા વિટામિનની ઉણપથી થાય છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘D’

#251કોષોની અખંડતા જાળવવામાં કયું વિટામિન મદદરૂપ થાય છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘E’

#252વિટામિન-E ની ઉણપથી મુખ્યત્વે કઈ સમસ્યા કે રોગ થઈ શકે છે?

ઉત્તર: પાંડુરોગ (એનિમિયા) અને સ્નાયુઓની નબળાઈ

#253ચયાપચયની ક્રિયાઓના સંશ્લેષણ દ્વારા કયું વિટામિન પ્રાપ્ત થાય છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘K’

#254રક્ત ગંઠાઈ જવાની (સંવર્ધન) પ્રક્રિયામાં કયું વિટામિન મદદ કરે છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘K’

#255યકૃતના રોગો અને રક્તસ્ત્રાવની સમસ્યા કયા વિટામિનની ઉણપથી થાય છે?

ઉત્તર: વિટામિન ‘K’

#256આયર્ન, કેલ્શિયમ, સોડિયમ, આયોડિન વગેરેને પોષણમાં શું કહેવાય?

ઉત્તર: ખનીજ ક્ષારો

#257હાડકાં અને દાંતના બંધારણમાં સૌથી વધુ જરૂરી ખનીજ ક્ષાર કયો?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ

#258કયો ખનીજક્ષાર હિમોગ્લોબિનના સંશ્લેષણ માટે અનિવાર્ય છે?

ઉત્તર: લોહતત્વ (આયર્ન)

#259ફોસ્ફરસ શેના માટે જરૂરી છે?

ઉત્તર: હાડકાં અને દાંતના ઘડતર માટે

#260શરીરની પેશીઓ અને સ્નાયુઓના ઘડતર માટે કયો ખનીજક્ષાર જરૂરી છે?

ઉત્તર: સલ્ફર

#261કયા ખનીજક્ષારની ઉણપથી ગોઇટર (ગલગંડ) રોગ થાય છે?

ઉત્તર: આયોડિન

#262માનવ શરીરનો આશરે કેટલા ટકા ભાગ પાણીનો બનેલો છે?

ઉત્તર: આશરે 60% થી 70%

#263શરીરમાં વાયુઓ, પોષક દ્રવ્યો અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના વહનમાં કોણ મુખ્ય માધ્યમ બને છે?

ઉત્તર: પાણી (રુધિરરસ)

#264શરીરનું તાપમાન પરસેવા દ્વારા જાળવી રાખવામાં કોણ મદદરૂપ થાય છે?

ઉત્તર: પાણી

#265જે આહારમાં પ્રોટીન, ચરબી, કાર્બોદિત, ખનીજક્ષારો, વિટામિન્સ અને પાણી પૂરતા પ્રમાણમાં હોય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: સમતોલ આહાર

#266ખોરાકમાંથી જરૂરી પોષક તત્વો લાંબા સમય સુધી ન મળવાથી થતા રોગોને કેવા રોગો કહેવાય?

ઉત્તર: ત્રુટિજન્ય રોગો (ઊણપજન્ય રોગો)

#267મરાસ્મસ (મેરેસ્મસ) અને ક્વોશિયોરકોર કયા પોષક તત્વની ઉણપથી થાય છે?

ઉત્તર: પ્રોટીન

#268એનિમિયા (પાંડુરોગ) કયા પોષકતત્વની ઉણપથી થાય છે?

ઉત્તર: આયર્ન (લોહતત્વ)

#269રતાંધળાપણું, પેલાગ્રા અને બેરીબેરી જેવા રોગો શાની ઉણપથી થાય છે?

ઉત્તર: વિટામિનની

#270વનસ્પતિને જમીન સાથે મજબૂતાઈથી જકડી રાખવાનું કાર્ય કોણ કરે છે?

ઉત્તર: મૂળ

#271જમીનમાંથી પાણી અને ખનીજક્ષારોનું શોષણ કોણ કરે છે?

ઉત્તર: મૂળ (મૂળરોમ)

#272વડમાં જોવા મળતી વડવાઈઓ એ કેવા પ્રકારના મૂળ છે?

ઉત્તર: અવલંબન મૂળ (આધાર આપતા મૂળ)

#273જલવાહિનીની આંતરિક રચના શાના જેવી હોય છે?

ઉત્તર: પાતળી નળી (ભૂંગળી) જેવી

#274વનસ્પતિમાં પાણી અને ખનીજક્ષારોનું ઊર્ધ્વગમન કોના દ્વારા થાય છે?

ઉત્તર: જલવાહક પેશી (જલવાહિની) દ્વારા

#275વનસ્પતિની ડાળીઓ અને પાંદડાંને ટેકો આપવાનું કાર્ય કોણ કરે છે?

ઉત્તર: પ્રકાંડ (થડ)

#276પર્ણોને પૂરતો સૂર્યપ્રકાશ મળી રહે તે રીતે ફેલાવવાનું કાર્ય કોણ કરે છે?

ઉત્તર: પ્રકાંડ અને ડાળીઓ

#277પર્ણ દ્વારા તૈયાર થયેલા ખોરાકનું વહન વનસ્પતિના વિવિધ ભાગો તરફ કોના દ્વારા થાય છે?

ઉત્તર: અન્નવાહક પેશી (અન્નવાહિની)

#278રણપ્રદેશની કઈ વનસ્પતિનું પ્રકાંડ પર્ણની જેમ લીલું બની હરિતકણ ધરાવે છે?

ઉત્તર: થોર (ફાફડાથોર)

#279વનસ્પતિના પર્ણની સપાટી પર આવેલાં સૂક્ષ્મ છિદ્રોને શું કહેવાય છે?

ઉત્તર: પર્ણરંધ્ર (સ્ટોમાટા)

#280શાની મદદથી વનસ્પતિ બાષ્પોત્સર્જન અને વાયુ વિનિમયની ક્રિયા કરે છે?

ઉત્તર: પર્ણરંધ્રની મદદથી

#281વનસ્પતિ પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા પોતાનો ખોરાક મુખ્યત્વે કયા સ્વરૂપે સંગ્રહ કરે છે?

ઉત્તર: સ્ટાર્ચ (મંડકણ) સ્વરૂપે

#282વનસ્પતિની ખોરાક બનાવવાની જૈવિક ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રકાશસંશ્લેષણ

#283વનસ્પતિનું રસોડું કોને કહેવામાં આવે છે?

ઉત્તર: પર્ણને (પાંદડાંને)

#284વનસ્પતિ માટે શ્વસન વાયુઓની આપ-લે મુખ્યત્વે કોણ કરે છે?

ઉત્તર: પર્ણ (પર્ણરંધ્રો)

#285કોબીજ એ વનસ્પતિનો કયો રૂપાંતરિત ભાગ છે?

ઉત્તર: પર્ણ (પાંદડાંઓનો સમૂહ)

#286ખોરાક સંગ્રહ કરતા દળદાર પર્ણો કઈ વનસ્પતિમાં જોવા મળે છે?

ઉત્તર: ડુંગળી અને લસણ

#287સામાન્ય ઓરડાના તાપમાને પાણી કયા ભૌતિક સ્વરૂપમાં રહે છે?

ઉત્તર: પ્રવાહી

#288પાણીનું ઘન સ્વરૂપ એટલે કે બરફ કેટલા તાપમાને બને છે?

ઉત્તર: 0°C પર

#289પાણીનું અનિયમિત કદ પ્રસરણ કયા તાપમાનના ગાળા વચ્ચે થાય છે?

ઉત્તર: 0°C થી 4°C ની વચ્ચે

#290કયા ગુણધર્મને લીધે બરફ પાણી પર તરે છે?

ઉત્તર: બરફની ઘનતા પાણી કરતાં ઓછી હોવાને લીધે

#291વિદ્યુત કોષ કે બેટરીના ધન ધ્રુવને શું કહેવાય છે?

ઉત્તર: એનોડ (ધન અગ્ર)

#292વિદ્યુત કોષ કે બેટરીના ઋણ ધ્રુવને શું કહેવાય છે?

ઉત્તર: કેથોડ (ઋણ અગ્ર)

#293કયો વાયુ દહનપોષક વાયુ છે?

ઉત્તર: ઓક્સિજન

#294પાણી કયા કયા તત્વોનું રાસાયણિક સંયોજન છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજન

#295જે પ્રવાહીમાં કોઈ પદાર્થ ઓગળે તે પ્રવાહી ઘટકને શું કહેવાય છે?

ઉત્તર: દ્રાવક

#296પ્રવાહીમાં ઓગળનાર પદાર્થને શું કહે છે?

ઉત્તર: દ્રાવ્ય

#297દ્રાવ્ય અને દ્રાવકના સમાંગ મિશ્રણને શું કહે છે?

ઉત્તર: દ્રાવણ

#298પાણીમાં બનાવેલા દ્રાવણને કેવું દ્રાવણ કહેવાય?

ઉત્તર: જલીય દ્રાવણ

#299જો પાણીમાં સાબુ વડે ફીણ વધુ અને સરળતાથી થાય તો તે પાણીમાં ક્ષારનું પ્રમાણ કેવું હોય છે?

ઉત્તર: ઓછું

#300જે પાણીમાં કેલ્શિયમ કે મેગ્નેશિયમના ક્ષારોનું પ્રમાણ ઓછું હોય તે પાણીને કેવું પાણી કહેવાય?

ઉત્તર: નરમ (મીઠું) પાણી

#301જે પાણીમાં ક્ષારોનું પ્રમાણ વધુ હોય અને સાબુ સાથે સહેલાઈથી ફીણ ન આપે તેવા પાણીને શું કહેવાય?

ઉત્તર: કઠિન (ખારું) પાણી

#302પાણીમાં ઓગળેલા કુલ ઘન ક્ષારોનું પ્રમાણ માપવા માટે શેનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: ટી.ડી.એસ. (TDS) મીટર

#303T.D.S. નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: ટોટલ ડિઝોલ્વ્ડ સોલિડ્સ (Total Dissolved Solids)

#304T.D.S. માપવા માટે સામાન્ય રીતે કયો એકમ વપરાય છે?

ઉત્તર: PPM (પાર્ટ્સ પર મિલિયન) અથવા mg/L

#305PPM નું વિસ્તૃત રૂપ શું છે?

ઉત્તર: પાર્ટ્સ પર મિલિયન (Parts Per Million)

#306પીવા માટે ઉત્તમ ગણાતા શુદ્ધ પાણીમાં આશરે કેટલા PPM ક્ષાર હોય છે?

ઉત્તર: 50 થી 150 PPM

#307કેટલા PPM થી વધુ ક્ષારવાળું પાણી પીવા માટે હાનિકારક ગણાય છે?

ઉત્તર: 500 PPM થી વધુ

#308પાણીની સ્થાયી કઠિનતામાં કયા કયા ક્ષારો ઓગળેલા હોય છે?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમના ક્લોરાઇડ તેમજ સલ્ફેટ ક્ષારો

#309પાણીની અસ્થાયી કઠિનતાને કઈ સાદી પદ્ધતિથી દૂર કરી શકાય છે?

ઉત્તર: પાણીને ઉકાળીને અને ગાળીને

#310WASMO નું પૂર્ણ સ્વરૂપ શું છે?

ઉત્તર: વોટર એન્ડ સેનિટેશન મેનેજમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન

#311R.O. પ્લાન્ટનો મુખ્ય ઉપયોગ શો છે?

ઉત્તર: ક્ષારયુક્ત પાણીને શુદ્ધ અને પીવાલાયક બનાવવું

#312R.O. એટલે શું?

ઉત્તર: રિવર્સ ઓસ્મોસિસ (Reverse Osmosis)

#313અર્ધપ્રવેશી પટલ દ્વારા દબાણ આપી ક્ષારો અલગ કરવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: રિવર્સ ઓસ્મોસિસ

#314પીવાના પાણીને જંતુમુક્ત કરવા માટે કઈ ગોળીઓ વપરાય છે?

ઉત્તર: ક્લોરિનની ટીકડીઓ

#315પાકના ઉત્તમ વિકાસ માટે જરૂરી પોષક ઘટકો ધરાવતી જમીનને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ફળદ્રુપ જમીન

#316જમીનના કણો પવન, વરસાદ કે વહેતા પાણી સાથે ઘસડાઈ જવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: જમીનનું ધોવાણ (ક્ષરણ)

#317ફળોની ખેતી માટે પાણીની બચત કરતી સૌથી ઉપયોગી પિયત પદ્ધતિ કઈ છે?

ઉત્તર: ટપક પિયત પદ્ધતિ (અથવા માટલા પિયત પદ્ધતિ)

#318પાણીનો સૌથી વધુ બગાડ કઈ પિયત પદ્ધતિમાં થાય છે?

ઉત્તર: ધોરિયા (ધોળિયા) પિયત પદ્ધતિમાં

#319કોષની સૌપ્રથમ શોધ ઈ.સ. 1665માં કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: રોબર્ટ હૂકે

#320સજીવ શરીરનો રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક પાયાનો એકમ કયો છે?

ઉત્તર: કોષ

#321આપણું શરીર અબજોની સંખ્યામાં શાનું બનેલું છે?

ઉત્તર: કોષોનું

#322સૂક્ષ્મ કોષોનું અવલોકન કરવા માટે શેનો ઉપયોગ કરવો પડે છે?

ઉત્તર: સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર (માઇક્રોસ્કોપ)

#323કોષની વિવિધ જૈવિક ક્રિયાઓનું નિયંત્રણ કોણ કરે છે?

ઉત્તર: કોષકેન્દ્ર

#324કોષની મોટાભાગની જૈવરાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ ક્યાં થાય છે?

ઉત્તર: કોષરસમાં

#325કોષમાં દ્રવ્યોના અંદર અને બહાર આવન-જાવનનું નિયમન કોણ કરે છે?

ઉત્તર: કોષરસપટલ (પસંદગીમાન પ્રવેશશીલ પટલ)

#326કોષ માટે પ્રોટીન સંશ્લેષણનું મહત્વનું કાર્ય કઈ અંગિકા કરે છે?

ઉત્તર: રિબોઝોમ્સ

#327કોષીય પાચનની મુખ્ય ભૂમિકા કઈ અંગિકા ભજવે છે?

ઉત્તર: લાયસોઝોમ

#328કોને કોષનું ઊર્જાઘર (પાવરહાઉસ) કહેવામાં આવે છે?

ઉત્તર: કણાભસૂત્રને

#329પ્રાણીકોષમાં કોષવિભાજન વખતે દ્વિધ્રુવીય ત્રાકનું સર્જન કોણ કરે છે?

ઉત્તર: તારાકેન્દ્ર

#330લીલી વનસ્પતિમાં પ્રકાશસંશ્લેષણનું કાર્ય કઈ અંગિકા કરે છે?

ઉત્તર: હરિતકણ (ક્લોરોપ્લાસ્ટ)

#331વનસ્પતિ કોષને યાંત્રિક મજબૂતાઈ અને બાહ્ય રક્ષણ આપવાનું કાર્ય કોણ કરે છે?

ઉત્તર: કોષદીવાલ

#332સેલ્યુલોઝની બનેલી કોષદીવાલ કયા કોષોમાં જોવા મળે છે?

ઉત્તર: વનસ્પતિ કોષોમાં

#333ચોક્કસ કાર્ય કરતા સમાન કોષોના સમૂહને શું કહે છે?

ઉત્તર: પેશી

#334ચોક્કસ કાર્ય કરવા જોડાયેલા પેશીઓના સમૂહને શું કહે છે?

ઉત્તર: અંગ (અવયવ)

#335અમીબા કેવા પ્રકારનું સજીવ છે?

ઉત્તર: એકકોષી સજીવ

#336એકકોષી વનસ્પતિઓ કે સૂક્ષ્મજીવોનાં ઉદાહરણ આપો.

ઉત્તર: યીસ્ટ અને ક્લેમિડોમોનાસ

#337એકકોષી પ્રાણીઓનાં (પ્રજીવોનાં) ઉદાહરણ આપો.

ઉત્તર: અમીબા, પેરામિશિયમ, યુગ્લિના

#338કોઈ સ્થિર પદાર્થ કે સંદર્ભ બિંદુની સાપેક્ષમાં પદાર્થ પોતાનું સ્થાન બદલે તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: પદાર્થ ગતિમાં છે તેમ કહેવાય

#339સીધી રેખામાં ગતિ કરતા પદાર્થની ગતિને કેવી ગતિ કહે છે?

ઉત્તર: સુરેખ ગતિ

#340એક નિશ્ચિત બિંદુની આસપાસ વર્તુળાકાર માર્ગે ફરતા પદાર્થની ગતિને કેવી ગતિ કહેવાય?

ઉત્તર: વર્તુળાકાર (ચક્રીય) ગતિ

#341ચોક્કસ સમયગાળામાં એકસરખી રીતે પુનરાવર્તન પામતી ગતિને શું કહેવાય?

ઉત્તર: આવર્ત ગતિ (નિયતકાલીન ગતિ)

#342જ્યારે કોઈ પદાર્થ નિશ્ચિત મધ્યમાન સ્થાનની આગળ-પાછળ પુનરાવર્તિત ગતિ કરે ત્યારે તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: દોલન ગતિ (આંદોલિત ગતિ)

#343જ્યારે કોઈ પદાર્થ અસ્તવ્યસ્ત અને દિશા વગરની ગતિ કરતો હોય તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: અનિયમિત ગતિ (બ્રાઉનિયન ગતિ)

#344કાપેલા અંતર અને તે માટે લાગેલા સમયગાળાના ગુણોત્તરને પદાર્થની શું કહે છે?

ઉત્તર: ઝડપ

#345એકમ સમયમાં પદાર્થે કાપેલા અંતરને તે પદાર્થની શું કહેવાય?

ઉત્તર: ઝડપ

#346પદાર્થની સ્થિર કે ગતિમાન સ્થિતિમાં ફેરફાર કરતી બાહ્ય અસરને શું કહે છે?

ઉત્તર: બળ

#347આપણા શરીરમાં આવેલા વિવિધ સ્નાયુઓ વડે લાગતા બળને કેવું બળ કહેવાય?

ઉત્તર: સ્નાયુબળ

#348કઈ સુપરફાસ્ટ ટ્રેન ચુંબકીય બળના આધારે પાટાથી અધ્ધર રહીને દોડે છે?

ઉત્તર: મેગ્લેવ ટ્રેન (Maglev Train)

#349પૃથ્વી દરેક પદાર્થને પોતાના કેન્દ્ર તરફ ખેંચે છે તે બળને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ગુરુત્વાકર્ષણ બળ

#350સૂર્યના કયા બળને લીધે બધા જ ગ્રહો સૂર્યની આસપાસ કક્ષામાં ભ્રમણ કરે છે?

ઉત્તર: ગુરુત્વાકર્ષણ બળ

#351સંપર્કમાં રહેલી બે સપાટીઓ વચ્ચે સાપેક્ષ ગતિને અવરોધતા બળને કેવું બળ કહેવાય?

ઉત્તર: ઘર્ષણબળ

#352ખોરાકના જટિલ ઘટકોનું ઉત્સેચકો દ્વારા સરળ શોષી શકાય તેવા ઘટકોમાં રૂપાંતર થવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પાચન

#353ખોરાકમાં રહેલા સ્ટાર્ચનું પ્રાથમિક પાચન ક્યાંથી શરૂ થાય છે?

ઉત્તર: મુખગુહામાં (લાળરસના એમાયલેઝ દ્વારા)

#354ખોરાકમાં આવેલા હાનિકારક સૂક્ષ્મજીવોનો નાશ જઠરમાં કોના વડે થાય છે?

ઉત્તર: જઠરરસમાં રહેલા મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ (HCl) દ્વારા

#355ખોરાકમાં રહેલા કાર્બોદિત, પ્રોટીન અને ચરબીનું સંપૂર્ણ પાચન ક્યાં થાય છે?

ઉત્તર: નાના આંતરડામાં

#356નાના આંતરડાના શરૂઆતના ‘U’ આકારના ભાગને શું કહેવાય છે?

ઉત્તર: પક્વાશય (Duodenum)

#357મનુષ્યના પાચનતંત્ર સાથે જોડાયેલી બે મુખ્ય સહાયક પાચક ગ્રંથિઓ કઈ છે?

ઉત્તર: યકૃત અને સ્વાદુપિંડ

#358નાકમાંથી હવા પસાર થાય ત્યારે તેમાં રહેલી ધૂળ અને કચરાને શરીરમાં જતાં કોણ રોકે છે?

ઉત્તર: શ્લેષ્મ (ચીકણું પ્રવાહી) અને સૂક્ષ્મ વાળ

#359શ્વસનનળી સંકોચાઈ ન જાય તે માટે તેમાં કેવા આકારની કાસ્થિમય કડીઓ હોય છે?

ઉત્તર: ‘C’ આકારની

#360શ્વસનનળીની દીવાલ શેની કડીઓની બનેલી હોય છે?

ઉત્તર: કાસ્થિની (હાયલિન કાસ્થિ)

#361હવા શ્વસનનળીમાંથી શાના દ્વારા બે ફેફસાંમાં દાખલ થાય છે?

ઉત્તર: શ્વાસવાહિનીઓ દ્વારા

#362ફેફસાંમાં વાયુ વિનિમય માટે આવેલી દ્રાક્ષના ઝૂમખા જેવી રચનાઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: વાયુકોષ્ઠો

#363શરીરમાં ઓક્સિજન, પોષક તત્વો અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોનું પરિવહન કરતા તંત્રને શું કહે છે?

ઉત્તર: રુધિરાભિસરણ તંત્ર

#364રુધિરનું આખા શરીરમાં પરિભ્રમણ થવાની સતત પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: રુધિરાભિસરણ

#365માનવ હૃદય ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: છાતીના પોલાણમાં બંને ફેફસાંની વચ્ચે સહેજ ડાબી બાજુ

#366મનુષ્યના હૃદયનું કદ આશરે કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: પોતાની મુઠ્ઠી જેટલું

#367મનુષ્યનું હૃદય કુલ કેટલા ખંડોનું બનેલું છે?

ઉત્તર: ચાર ખંડોનું

#368હૃદયના ચારેય ખંડોનાં નામ જણાવો.

ઉત્તર: જમણું કર્ણક, જમણું ક્ષેપક, ડાબું કર્ણક અને ડાબું ક્ષેપક

#369હૃદયમાંથી રુધિરને ઊંચા દબાણથી શરીરના વિવિધ અંગો તરફ લઈ જતી રુધિરવાહિનીઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: ધમનીઓ

#370શરીરના વિવિધ ભાગોમાંથી રુધિરને એકઠું કરી હૃદય તરફ પાછું લાવતી વાહિનીઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: શિરાઓ

#371ઓક્સિજનયુક્ત રુધિરને સામાન્ય રીતે કેવું રુધિર કહે છે?

ઉત્તર: શુદ્ધ રુધિર

#372સામાન્ય રીતે શુદ્ધ (ઓક્સિજનયુક્ત) રુધિરનું વહન કોણ કરે છે?

ઉત્તર: ધમનીઓ (ફુપ્ફુસ ધમની સિવાય)

#373કાર્બન ડાયોક્સાઇડયુક્ત રુધિરને કેવું રુધિર કહે છે?

ઉત્તર: અશુદ્ધ રુધિર

#374સામાન્ય રીતે અશુદ્ધ રુધિરનું વહન કોણ કરે છે?

ઉત્તર: શિરાઓ (ફુપ્ફુસ શિરા સિવાય)

#375રુધિરમાં રહેલા કયા રક્તકણો ઓક્સિજનનું વહન કરે છે?

ઉત્તર: રક્તકણો (RBC - હિમોગ્લોબિન દ્વારા)

#376ઈજા થાય ત્યારે રુધિર ગંઠાઈ જવાની ક્રિયામાં કયા રુધિર કણો મદદ કરે છે?

ઉત્તર: ત્રાકકણો (પ્લેટલેટ્સ)

#377શરીરનું રોગો અને સંક્રમણ સામે લડીને રક્ષણ કરતા સૈનિક જેવા કણો કયા છે?

ઉત્તર: શ્વેતકણો (WBC)

#378શરીરના વિવિધ ભાગોમાંથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડવાળું અશુદ્ધ રુધિર હૃદયના કયા ખંડમાં પ્રવેશે છે?

ઉત્તર: જમણા કર્ણકમાં

#379ફેફસાંમાંથી ઓક્સિજનયુક્ત શુદ્ધ રુધિર હૃદયના કયા ખંડમાં ઠલવાય છે?

ઉત્તર: ડાબા કર્ણકમાં

#380જમણા કર્ણક અને જમણા ક્ષેપક વચ્ચે કયો વાલ્વ આવેલો છે?

ઉત્તર: ત્રિદલ વાલ્વ (Tricuspid Valve)

#381ડાબા કર્ણક અને ડાબા ક્ષેપક વચ્ચે કયો વાલ્વ આવેલો છે?

ઉત્તર: દ્વિદલ વાલ્વ (Bicuspid/Mitral Valve)

#382ડાબા ક્ષેપકનું સંકોચન થતાં શુદ્ધ રુધિર ક્યાં ધકેલાય છે?

ઉત્તર: મહાધમની દ્વારા સમગ્ર શરીરના અંગોમાં

#383ઊર્જાસ્ત્રોતોને પ્રાપ્યતાના આધારે મુખ્ય કયા બે ભાગોમાં વહેંચવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 1. પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જાસ્ત્રોતો અને 2. પુનઃઅપ્રાપ્ય ઊર્જાસ્ત્રોતો

#384જે ઊર્જા સ્ત્રોતોનો સતત ઉપયોગ કરવાથી ભવિષ્યમાં ખૂટી જવાની ભીતિ હોય તેને કેવા સ્ત્રોતો કહેવાય?

ઉત્તર: પુનઃઅપ્રાપ્ય ઊર્જાસ્ત્રોતો (પરંપરાગત સ્ત્રોતો)

#385કયા ઊર્જાસ્ત્રોતોના વપરાશથી વાતાવરણમાં પ્રદૂષણ ફેલાય છે?

ઉત્તર: અશ્મિભૂત બળતણ (કોલસો, પેટ્રોલિયમ) - પુનઃઅપ્રાપ્ય સ્ત્રોતો

#386કુદરતમાંથી સતત મળતી રહે અને કદી ન ખૂટે તેવી ઊર્જા આપતા સ્ત્રોતોને શું કહેવાય?

ઉત્તર: પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જાસ્ત્રોતો (બિનપરંપરાગત સ્ત્રોતો)

#387તાપવિદ્યુત મથકોમાં (Thermal Power Plants) પાણીની વરાળ બનાવવા બળતણ તરીકે મુખ્યત્વે શું વપરાય છે?

ઉત્તર: કોલસો

#388L.P.G. નું પૂરું નામ જણાવો.

ઉત્તર: લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (Liquefied Petroleum Gas)

#389પૃથ્વીના પેટાળમાંથી ખનિજતેલની ઉપરના સ્તરેથી મુક્ત વાયુ સ્વરૂપે શું મળી આવે છે?

ઉત્તર: કુદરતી વાયુ (Natural Gas)

#390C.N.G. નું વિસ્તૃત રૂપ શું છે?

ઉત્તર: કમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ (Compressed Natural Gas)

#391ગ્રીનહાઉસ ઇફેક્ટ અને ગ્લોબલ વોર્મિંગ માટે મુખ્યત્વે કયો વાયુ જવાબદાર છે?

ઉત્તર: કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO₂)

#392પરમાણુ ઊર્જા (ન્યુક્લિયર એનર્જી) કયા ભારે તત્વોના વિખંડનથી (Fission) મેળવાય છે?

ઉત્તર: યુરેનિયમ અને થોરિયમ

#393પવનઊર્જા એ ઊર્જાનો કેવા પ્રકારનો સ્ત્રોત છે?

ઉત્તર: પુનઃપ્રાપ્ય અને પ્રદૂષણમુક્ત સ્ત્રોત

#394મોટા પાયે પવનચક્કીઓ સ્થાપવામાં આવે તેવા સમગ્ર વિસ્તારને શું કહે છે?

ઉત્તર: વિન્ડ ફાર્મ (Wind Farm)

#395પવનચક્કી દ્વારા વિદ્યુત મેળવવા પવનની લઘુત્તમ ગતિ આશરે કેટલી હોવી જોઈએ?

ઉત્તર: 15 થી 16 કિમી/કલાક

#396બંધમાં સંગ્રહાયેલા કે વહેતા પાણીની ગતિઊર્જામાંથી મેળવાતી ઊર્જાને શું કહે છે?

ઉત્તર: જળઊર્જા (હાઇડ્રો પાવર)

#397જળવિદ્યુત મથકમાં પાણીના પ્રવાહની ગતિઊર્જાને યાંત્રિક ઊર્જામાં કોણ ફેરવે છે?

ઉત્તર: ટર્બાઇન

#398સૂર્યમાંથી વિકિરણ સ્વરૂપે પૃથ્વી પર પહોંચતી પ્રકાશ અને ઉષ્મા ઊર્જાને શું કહે છે?

ઉત્તર: સૌરઊર્જા (Solar Energy)

#399પૃથ્વીના પેટાળમાં ખૂબ ઊંચા તાપમાને પીગળેલા ખડકોના પ્રવાહીને શું કહે છે?

ઉત્તર: મેગ્મા (લાવારસ)

#400પૃથ્વીના પેટાળની ગરમીમાંથી ઉત્પન્ન થતી બાષ્પ દ્વારા મેળવાતી ઊર્જાને કઈ ઊર્જા કહેવાય?

ઉત્તર: ભૂતાપીય ઊર્જા (Geothermal Energy)

#401સૌરઊર્જાના દ્રવ્ય સ્વરૂપને શું કહે છે?

ઉત્તર: જૈવભાર (બાયોમાસ)

#402જૈવભારમાંથી વાયુરૂપ બળતણ તરીકે શું મળે છે?

ઉત્તર: બાયોગેસ

#403વિદ્યુત પ્રવાહનું વહન કરતા ધાતુના તારને શું કહેવાય?

ઉત્તર: વાહકતાર

#404વિદ્યુત પ્રવાહના વહેવાના સતત અને બંધ માર્ગને શું કહે છે?

ઉત્તર: વિદ્યુત પરિપથ

#405જે પદાર્થમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ સરળતાથી પસાર થઈ શકે તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: વિદ્યુત સુવાહક

#406જે પદાર્થમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર થઈ શકે નહિ તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: વિદ્યુતના અવાહક

#407MCB નો મુખ્ય ઉપયોગ શો છે?

ઉત્તર: શોર્ટ સર્કિટ અને ઓવરલોડિંગથી ઉપકરણોનું રક્ષણ કરવા માટે

#408આધારબિંદુની આસપાસ મુક્ત રીતે ભ્રમણ કરી શકે તેવા મજબૂત દંડને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉચ્ચાલન

#409મિશ્રણના વિવિધ ઘટકોને છૂટા પાડવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: અલગીકરણ

#410ઘન સ્વરૂપને ગરમી આપતાં પ્રવાહીમાં રૂપાંતર થયા વગર સીધું વાયુ સ્વરૂપમાં ફેરવાય તેવા પદાર્થોને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ઊર્ધ્વપાતી પદાર્થ

#411મિશ્રણમાંથી ઊર્ધ્વપાતી પદાર્થને અલગ કરવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઊર્ધ્વપાતન (Sublimation)

#412જુદા જુદા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા પ્રવાહીઓના મિશ્રણમાંથી ઘટકોને વરાળ બનાવી અલગ કરવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: નિસ્યંદન (Distillation)

#413ખનિજતેલના મિશ્રણમાંથી પેટ્રોલ, ડીઝલ, કેરોસીન વગેરે કઈ પદ્ધતિ દ્વારા છૂટા પડે છે?

ઉત્તર: વિભાગીય નિસ્યંદન પદ્ધતિ દ્વારા

#414પદાર્થમાં સમાયેલા દ્રવ્યના કુલ જથ્થાને શું કહે છે?

ઉત્તર: દળ (Mass)

#415દળની સંજ્ઞા કઈ છે?

ઉત્તર: m

#416દળનો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: કિલોગ્રામ (kg)

#417કિલોગ્રામની સંજ્ઞા કઈ છે?

ઉત્તર: kg

#4181 મેટ્રિક ટન બરાબર કેટલા કિલોગ્રામ થાય?

ઉત્તર: 1000 કિગ્રા

#4191 શેર એટલે આશરે કેટલા ગ્રામ વજન થાય?

ઉત્તર: આશરે 500 ગ્રામ (પરંપરાગત રીતે 466 થી 500 ગ્રામ)

#4201 ક્વિન્ટલ બરાબર કેટલા કિલોગ્રામ થાય?

ઉત્તર: 100 કિગ્રા

#421પદાર્થ પર લાગતા ગુરુત્વાકર્ષણ બળના માપને પદાર્થનું શું કહે છે?

ઉત્તર: વજન (Weight)

#422પૃથ્વીની સપાટી પર ગુરુત્વપ્રવેગ (g) નું પ્રમાણભૂત મૂલ્ય કેટલું છે?

ઉત્તર: 9.8 m/s²

#423પૃથ્વી કરતાં ચંદ્રનું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ કેટલામા ભાગનું છે?

ઉત્તર: 1/6 ભાગનું (છઠ્ઠા ભાગનું)

#424પૃથ્વી કરતાં ચંદ્ર પર કોઈ પદાર્થનું વજન વધારે થાય કે ઓછું?

ઉત્તર: ઓછું (પૃથ્વીના વજન કરતાં છઠ્ઠા ભાગનું)

#425પૃથ્વી પર ગુરુત્વાકર્ષણ બળનું મૂલ્ય સપાટી પર ક્યાં મહત્તમ હોય છે?

ઉત્તર: ધ્રુવો આગળ (જ્યારે પૃથ્વીના કેન્દ્રમાં શૂન્ય હોય છે)

#426પૃથ્વીની સપાટી પરથી જેમ જેમ ઊંચાઈ પર જઈએ તેમ ગુરુત્વાકર્ષણ બળનું મૂલ્ય?

ઉત્તર: ઘટતું જાય છે

#427પદાર્થે અવકાશમાં રોકેલી ત્રિ-પરિમાણીય જગ્યાને પદાર્થનું શું કહે છે?

ઉત્તર: કદ (Volume)

#428કોઈપણ પાત્રની પ્રવાહી સમાવવાની મહત્તમ ક્ષમતાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ધારણશક્તિ કે ગુંજાશ (Capacity)

#429કદનો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ઘન મીટર (મીટર³)

#4301 ઘન મીટર બરાબર કેટલા ઘન સેમી થાય?

ઉત્તર: 10,00,000 ઘન સેમી (10⁶ cm³)

#431પદાર્થના દળ અને કદના ગુણોત્તરને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઘનતા (Density)

#432કોઈ પદાર્થ પાણીમાં ક્યારે તરે છે?

ઉત્તર: જ્યારે પદાર્થની ઘનતા પાણીની ઘનતા કરતાં ઓછી હોય ત્યારે

#4334°C તાપમાને શુદ્ધ પાણીની ઘનતા કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: 1.00 ગ્રામ/ઘન સેમી (અથવા 1000 કિગ્રા/મીટર³)

#434કોઈપણ વસ્તુની સપાટી પરથી પ્રકાશના કિરણોની અથડાઈને પાછા ફરવાની ઘટનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રકાશનું પરાવર્તન

#435ગોલીય વક્રસપાટી ધરાવતા અરીસાના બે મુખ્ય પ્રકાર જણાવો.

ઉત્તર: અંતર્ગોળ અરીસો અને બહિર્ગોળ અરીસો

#436રાસાયણિક દ્રષ્ટિએ શુદ્ધ પદાર્થના પાયાના અવિભાજ્ય ઘટકને શું કહે છે?

ઉત્તર: તત્વ (Element)

#437આધુનિક આવર્ત કોષ્ટક મુજબ હાલમાં કુલ કેટલા તત્વો શોધાયેલા છે?

ઉત્તર: 118 તત્વો

#438કોઈપણ તત્વ અતિસૂક્ષ્મ અવિભાજ્ય કણોનું બનેલું છે તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: પરમાણુ (Atom)

#439સમાન પરમાણુઓ કે પરમાણુઓના સમૂહથી બનતા શુદ્ધ પદાર્થને શું કહે છે?

ઉત્તર: તત્વ

#440તત્વનો પાયાનો બંધારણીય એકમ કયો છે?

ઉત્તર: પરમાણુ

#441બે કે તેથી વધુ પરમાણુઓ રાસાયણિક બંધથી જોડાઈને શું બનાવે છે?

ઉત્તર: અણુ (Molecule)

#442સંયોજનોનો મૂળભૂત બંધારણીય એકમ કયો છે?

ઉત્તર: અણુ

#443કુદરતમાં મુક્ત રીતે સ્થિર અસ્તિત્વ ધરાવતા મોટાભાગના વાયુરૂપ તત્વો કયા સ્વરૂપે મળે છે?

ઉત્તર: અણુ સ્વરૂપે (દ્વિ-પરમાણ્વીય અણુ જેમ કે O₂, N₂)

#444સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં કોણ મુક્ત કે સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ ધરાવી શકતું નથી?

ઉત્તર: પરમાણુ (નિષ્ક્રિય વાયુઓ સિવાય)

#445એક કરતાં વધુ તત્વો કે પદાર્થો કોઈપણ નિશ્ચિત પ્રમાણ વગર ભેગા થાય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: મિશ્રણ

#446આપણા શરીરને ચોક્કસ આકાર, મજબૂતાઈ અને આધાર આપતી અસ્થિઓની રચનાને શું કહેવાય છે?

ઉત્તર: હાડપિંજર

#447હાડકાં (અસ્થિ) અને કાસ્થિથી બનતી આખી રચનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: કંકાલતંત્ર

#448જે સાંધાઓ હલનચલન કરી શકે છે તેવા સાંધાઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: ચલ સાંધા

#449ખોપરીના અસ્થિઓ વચ્ચે આવેલા અને હલનચલન ન કરી શકે તેવા સાંધાને શું કહે છે?

ઉત્તર: અચલ સાંધા

#450મસ્તિષ્ક પેટી (ખોપરી) અને ચહેરાના હાડકાં મળીને શેની રચના થાય છે?

ઉત્તર: માથાના કંકાલની

#451માનવ ચહેરામાં કુલ કેટલાં હાડકાં હોય છે?

ઉત્તર: 14 હાડકાં

#452મગજનું રક્ષણ કરતી ખોપરીની મસ્તિષ્ક પેટીમાં કેટલાં હાડકાં હોય છે?

ઉત્તર: 8 હાડકાં

#453ફેફસાં અને હૃદય જેવા નાજુક અંગોનું રક્ષણ કોણ કરે છે?

ઉત્તર: છાતીનું પાંસળીપિંજર

#454છાતીના પિંજરામાં પાંસળીઓની કેટલી જોડ હોય છે?

ઉત્તર: 12 જોડ (કુલ 24 પાંસળીઓ)

#455પાંસળીઓ અને ઉરોસ્થિ મળીને છાતીના પાંજરમાં કુલ કેટલાં અસ્થિઓ હોય છે?

ઉત્તર: 25 (24 પાંસળીઓ + 1 ઉરોસ્થિ)

#456કરોડસ્તંભ નાના મણકા જેવા શાની બનેલી હોય છે?

ઉત્તર: કશેરુકાઓની

#457મગજમાંથી નીકળતી કરોડરજ્જુનું રક્ષણ કોણ કરે છે?

ઉત્તર: કરોડસ્તંભ

#458પુખ્ત મનુષ્યના કરોડસ્તંભમાં કેટલી કશેરુકાઓ (હાડકાં) હોય છે?

ઉત્તર: 33 (પુખ્ત અવસ્થામાં જોડાણ થતાં 26)

#459મનુષ્યના બંને હાથ અને બંને પગમાં પ્રત્યેક ઉપાંગ દીઠ કેટલાં હાડકાં આવેલા હોય છે?

ઉત્તર: 30-30 હાડકાં (કુલ 120)

#460પુખ્ત મનુષ્યના શરીરમાં કુલ કેટલાં હાડકાં હોય છે?

ઉત્તર: 206 હાડકાં

#461સામાન્ય પુખ્ત મનુષ્યના શરીરમાં આશરે કેટલા સ્નાયુઓ આવેલા હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 600 થી વધુ (આશરે 639)

#462શરીરમાં આવેલા વિવિધ સ્નાયુઓ ભેગા મળીને કયા તંત્રની રચના કરે છે?

ઉત્તર: સ્નાયુતંત્રની

#463કાર્યપ્રણાલીના આધારે સ્નાયુઓના મુખ્ય બે પ્રકાર કયા પડે છે?

ઉત્તર: ઐચ્છિક સ્નાયુઓ અને અનૈચ્છિક સ્નાયુઓ

#464જે સ્નાયુઓનું હલનચલન આપણી ઇચ્છાશક્તિ મુજબ થઈ શકે તેને કેવા સ્નાયુ કહેવાય?

ઉત્તર: ઐચ્છિક સ્નાયુઓ (કંકાલ સ્નાયુઓ)

#465જે સ્નાયુઓના સંકોચન કે શિથિલન પર આપણું નિયંત્રણ હોતું નથી તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: અનૈચ્છિક સ્નાયુઓ (સ્વયંવર્તી સ્નાયુઓ)

#466કેવા પદાર્થો વાતાવરણમાં ઉષ્મા ગુમાવીને ઠંડા પડે છે?

ઉત્તર: વાતાવરણ કરતાં વધુ ગરમ પદાર્થો

#467કેવા પદાર્થો વાતાવરણમાંથી ઉષ્મા મેળવીને ગરમ થાય છે?

ઉત્તર: વાતાવરણ કરતાં ઠંડા પદાર્થો

#468ઉષ્માનું વહન હંમેશાં કયા પદાર્થથી કયા પદાર્થ તરફ કુદરતી રીતે થાય છે?

ઉત્તર: વધુ તાપમાનવાળા પદાર્થથી ઓછા તાપમાનવાળા પદાર્થ તરફ

#469કોઈપણ પદાર્થમાં રહેલી ઉષ્માઊર્જાનો જથ્થો શાના પર આધાર રાખે છે?

ઉત્તર: પદાર્થના દળ, તાપમાન અને વિશિષ્ટ ઉષ્મા પર

#470પદાર્થમાં રહેલા અણુઓની આંતરિક ગતિઊર્જાના સરવાળાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉષ્માઊર્જા

#471કોઈપણ પદાર્થની ઠંડાપણાની કે ગરમપણાની સ્થિતિ દર્શાવતી માત્રાને શું કહેવાય?

ઉત્તર: તાપમાન

#472પદાર્થનું તાપમાન ચોકસાઈપૂર્વક માપવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: થર્મોમીટર (તાપમાનમાપક)

#473સામાન્ય થર્મોમીટરમાં પ્રવાહી તરીકે મુખ્યત્વે શાનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: પારો અથવા આલ્કોહોલ

#474રોજિંદા વ્યવહારમાં તાપમાન માપવા માટે કયો એકમ સૌથી વધુ વપરાય છે?

ઉત્તર: ડિગ્રી સેલ્સિયસ (°C)

#475ઓરડાના સામાન્ય તાપમાને પ્રવાહી સ્વરૂપમાં રહેતી એકમાત્ર ધાતુ કઈ છે?

ઉત્તર: પારો (મર્ક્યુરી)

#476સેલ્સિયસ તાપમાનને ફેરનહીટમાં ફેરવવા માટેનું સૂત્ર કયું છે?

ઉત્તર: F = (1.8 × C) + 32

#477ફેરનહીટમાંથી સેલ્સિયસમાં તાપમાન ફેરવવા માટેનું સૂત્ર કયું છે?

ઉત્તર: C = (F - 32) / 1.8

#478સામાન્ય તંદુરસ્ત માનવ શરીરનું તાપમાન આશરે કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: 98.6°F અથવા 37°C

#479જે અચળ તાપમાને ઘન પદાર્થનું પ્રવાહીમાં રૂપાંતર થાય તે તાપમાનને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગલનબિંદુ (Melting Point)

#480જે નિયત તાપમાને પ્રવાહી ઉકળવા માંડે અને વરાળ બને તે તાપમાનને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉત્કલનબિંદુ (Boiling Point)

#481હવાના કુદરતી ગુણધર્મોમાં માનવ કે અન્ય કારણોસર અનિચ્છનીય ફેરફાર થાય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: હવાનું પ્રદૂષણ

#482ઉદ્યોગો અને વાહનોના ધુમાડામાંથી હવામાં કયા હાનિકારક વાયુઓ ભળે છે?

ઉત્તર: કાર્બન મોનોક્સાઇડ, સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ, નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ

#483કયા વાયુઓ વરસાદના પાણી સાથે ભળીને એસિડ વર્ષા કરે છે?

ઉત્તર: સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ (SO₂) અને નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ (NO₂)

#484એસિડ વર્ષામાં મુખ્યત્વે કયા એસિડ રહેલા હોય છે?

ઉત્તર: સલ્ફ્યુરિક એસિડ (H₂SO₄) અને નાઇટ્રિક એસિડ (HNO₃)

#485વાહનો માટેનું PUC સર્ટિફિકેટનું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: પોલ્યુશન અન્ડર કંટ્રોલ (Pollution Under Control)

#486હવામાં અતિસૂક્ષ્મ પ્રદૂષકોનું પ્રમાણ માપવા માટે કયો એકમ વપરાય છે?

ઉત્તર: PPM (પાર્ટ્સ પર મિલિયન) અથવા µg/m³

#487સૂર્યમંડળમાં સૂર્યની સૌથી નજીકનો ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: બુધ

#488સૌરમંડળનો સૌથી તેજસ્વી અને સૌથી ગરમ ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: શુક્ર

#489કયા ગ્રહને સવારનો તારો કે સાંજનો તારો પણ કહેવામાં આવે છે?

ઉત્તર: શુક્ર

#490પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષાની અંદર આવેલા આંતરિક ગ્રહો કયા છે?

ઉત્તર: બુધ અને શુક્ર

#491લાલાશ પડતો લોહયુક્ત લાલ રંગનો ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: મંગળ

#492સમગ્ર સૌરમંડળનો કદમાં સૌથી મોટો ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: ગુરુ

#493પૃથ્વીના કદ કરતાં ગુરુ ગ્રહ આશરે કેટલા ગણો મોટો છે?

ઉત્તર: આશરે 1300 થી 1400 ગણો

#494સૌરમંડળના તમામ ગ્રહોમાં સૌથી વધુ ગુરુત્વાકર્ષણ બળ ધરાવતો ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: ગુરુ

#495સુંદર તેજસ્વી વલયો ધરાવતો સૌરમંડળનો ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: શનિ

#496શનિ ગ્રહની આસપાસ શાના બનેલા વિશાળ વલયો આવેલા છે?

ઉત્તર: બરફ, ધૂળ અને ખડકોના કણોના

#497ગ્રહોની આસપાસ નિશ્ચિત કક્ષામાં પરિક્રમા કરતા આકાશી પદાર્થોને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉપગ્રહ

#498સૌરમંડળમાં કયા બે ગ્રહો એકપણ કુદરતી ઉપગ્રહ ધરાવતા નથી?

ઉત્તર: બુધ અને શુક્ર

#499પૃથ્વીનો એકમાત્ર કુદરતી ઉપગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: ચંદ્ર

#500લઘુગ્રહોનો પટ્ટો (Asteroid Belt) કયા બે ગ્રહોની કક્ષા વચ્ચે આવેલો છે?

ઉત્તર: મંગળ અને ગુરુની વચ્ચે

#501તેના વિશિષ્ટ બાહ્ય દેખાવ મુજબ પુચ્છ તારા તરીકે કોણ ઓળખાય છે?

ઉત્તર: ધૂમકેતુ

#502ધૂમકેતુઓ સૌરમંડળના છેડે આવેલા કયા કાલ્પનિક વાદળમાંથી આવે છે?

ઉત્તર: ઊર્ટના વાદળમાંથી (Oort Cloud)

#503હેલી નામના પ્રખ્યાત ધૂમકેતુનો આવર્તકાળ કેટલા વર્ષનો હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 76 વર્ષ

#504સામાન્ય બોલચાલમાં ‘ખરતા તારા’ તરીકે ઓળખાતી ઘટના વાસ્તવમાં શું છે?

ઉત્તર: ઉલ્કાઓ (વાતાવરણમાં સળગી ઊઠતા અવકાશી ખડકો)

#505પર્યાવરણના જે ઘટકો જીવંત સજીવો છે તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: જૈવિક ઘટકો

#506પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવતી લીલી વનસ્પતિને પરિસ્થિતિ તંત્રમાં શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉત્પાદકો

#507ભારતનું રાષ્ટ્રીય પ્રાણી કયું છે?

ઉત્તર: વાઘ

#508ગુજરાતનું રાજ્ય પ્રાણી કયું છે?

ઉત્તર: એશિયાઈ સિંહ

#509દુનિયાનું સૌથી ઊંચું સસ્તન પ્રાણી કયું છે?

ઉત્તર: જિરાફ

#510સમગ્ર ભારતમાં ઊંચાઈની દ્રષ્ટિએ સૌથી મોટું ઊડી શકતું પક્ષી કયું છે?

ઉત્તર: સારસ ક્રેન

#511મૃત પ્રાણીઓનું માંસ ખાઈને પ્રકૃતિને સાફ રાખતું સફાઈ કામદાર પક્ષી કયું છે?

ઉત્તર: ગીધ

#512વિશ્વ વેટલેન્ડ દિવસ (જળપ્લાવિત ક્ષેત્ર દિવસ) ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 2 ફેબ્રુઆરી

#513વિશ્વ ચકલી દિવસ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 20 માર્ચ

#514જેના તમામ અંગો ઉપયોગી હોવાથી કલ્પવૃક્ષની જેમ ‘કલ્પમત્સ્ય’ કહેવાય છે તેવી માછલી કઈ?

ઉત્તર: શાર્ક

#515પૃથ્વીની સપાટીથી આશરે કેટલા કિમી સુધી હવાનું વાતાવરણ ફેલાયેલું છે?

ઉત્તર: આશરે 800 થી 1000 કિમી

#516હવાનું વાતાવરણીય દબાણ માપવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: બેરોમીટર

#517હવાના દબાણ માપવાનો વ્યવહારુ એકમ કયો છે?

ઉત્તર: બાર (Bar) અથવા પાસ્કલ (Pa)

#518કળી અવસ્થામાં રહેલા પુષ્પનું રક્ષણ લીલા રંગનું કયું ચક્ર કરે છે?

ઉત્તર: વજ્રચક્ર

#519પુષ્પનો કયો રંગબેરંગી ભાગ કીટકોને પરાગનયન માટે આકર્ષે છે?

ઉત્તર: દલચક્ર (પાંખડીઓ)

#520ફળોના રચનાને આધારે મુખ્ય કયા બે પ્રકાર પડે છે?

ઉત્તર: 1. માંસલ ફળ અને 2. શુષ્ક ફળ

#521માંસલ ફળનાં સામાન્ય ઉદાહરણો આપો.

ઉત્તર: કેરી, પપૈયું, લીંબુ, ટામેટાં

#522શુષ્ક ફળનાં ઉદાહરણો આપો.

ઉત્તર: વાલ, વટાણા, તુવેર, ચણા (કઠોળની સીંગો)

#523જે ફળમાં સ્ત્રીકેસરનું બીજાશય સળંગ સીંગ સ્વરૂપે વિકસે તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: શિંબી ફળ (લેગ્યુમ)

#524સુકાઈને આપમેળે ફાટી બીજ મુક્ત કરતા ફળને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રાવર (Capsule)

#525જે ફળોમાં ફલાવરણ અને બીજાવરણ એકબીજા સાથે અભિન્ન રીતે જોડાયેલા હોય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: ધાન્ય ફળ (કેરિયોપ્સિસ જેમ કે ઘઉં, મકાઈ)

#526પુષ્પના તમામ ભાગો જે પહોળા આધાર પર ગોઠવાયેલા હોય તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: પુષ્પાસન

#527જમીન (માટી) વગર પોષક દ્રવ્યોવાળા પાણીમાં ખેતી કરવાની પદ્ધતિને શું કહેવાય?

ઉત્તર: હાઇડ્રોપોનિક્સ પદ્ધતિ

#528સૂક્ષ્મજીવોના મુખ્ય પાંચ વર્ગો કયા કયા છે?

ઉત્તર: 1. બેક્ટેરિયા, 2. વાયરસ, 3. ફૂગ, 4. પ્રજીવ, 5. લીલ

#529રૂપવિજ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ ફૂગના મુખ્ય બે વ્યવહારુ પ્રકાર કયા છે?

ઉત્તર: યીસ્ટ (એકકોષી) અને મોલ્ડ (તંતુમય)

#530વાસી બ્રેડ કે રોટલી પર ઉગી નીકળતી તંતુમય ફૂગને શું કહે છે?

ઉત્તર: મોલ્ડ (રાઇઝોપસ/મ્યુકર)

#531બિલાડીનો ટોપ (મશરૂમ) એ કેવા પ્રકારનો સજીવ છે?

ઉત્તર: ફૂગ (હરિતદ્રવ્ય વિહીન પરપોષી)

#532ઢોકળાં, ઈડલી, ઢોંસા કે બ્રેડ બનાવવામાં આથો લાવવા કઈ ફૂગ વપરાય છે?

ઉત્તર: યીસ્ટ

#533સૌપ્રથમ એન્ટિબાયોટિક પેનિસિલિન કઈ ફૂગમાંથી બનાવવામાં આવી હતી?

ઉત્તર: પેનિસિલિયમ નોટેટમ

#534સીધા ખોરાક તરીકે ઉપયોગી પૌષ્ટિક ફૂગ કઈ છે?

ઉત્તર: મશરૂમ (ખાદ્ય બિલાડીનો ટોપ)

#535દાદર, ખસ અને ખરજવું જેવા ચામડીના સામાન્ય રોગો કોના ચેપથી થાય છે?

ઉત્તર: ફૂગના ચેપથી

#536પ્રજીવો (પ્રોટોઝોઆ) કેટલા કોષ ધરાવતા સજીવો છે?

ઉત્તર: એકકોષી

#537માનવ શરીરમાં રોગ ફેલાવતા કે સામાન્ય પ્રજીવોના ઉદાહરણ આપો.

ઉત્તર: અમીબા, પેરામિશિયમ, પ્લાઝમોડિયમ

#538ખોટા પગો (સ્યુડોપોડિયા) ધરાવતું અનિયમિત આકારનું પ્રજીવ કયું છે?

ઉત્તર: અમીબા

#539ચંપલના તળિયા જેવો નિશ્ચિત આકાર ધરાવતું પ્રજીવ કયું છે?

ઉત્તર: પેરામિશિયમ

#540પેરામિશિયમ હલનચલન કરવા શરીરની સપાટી પર શું ધરાવે છે?

ઉત્તર: પક્ષ્મો (Cilia)

#541માનવ રક્તકણોમાં પરોપજીવી જીવન ગુજારી મેલેરિયા કરતો પ્રજીવ કયો છે?

ઉત્તર: પ્લાઝમોડિયમ

#542ગંદા પાણીના નિકાલ અને વિઘટન પ્રક્રિયામાં કુદરતી રીતે કોણ મદદરૂપ બને છે?

ઉત્તર: પ્રજીવો અને વિઘટક બેક્ટેરિયા

#543અમીબિક મરડો (Amoebic Dysentery) થવા માટે કયો પ્રજીવ જવાબદાર છે?

ઉત્તર: એન્ટઅમીબા હિસ્ટોલિટીકા

#544મેલેરિયા રોગ કયા સૂક્ષ્મજીવના ચેપથી થાય છે?

ઉત્તર: પ્લાઝમોડિયમ (પ્રજીવ)

#545કોલેરા રોગ કયા દંડાણુ બેક્ટેરિયાથી થાય છે?

ઉત્તર: વિબ્રિયો કોલેરી (Vibrio cholerae)

#546ક્ષય (T.B.) રોગ કયા જીવાણુથી થાય છે?

ઉત્તર: માઇકોબેક્ટેરિયમ ટ્યુબરક્યુલોસિસ

#547ટાઇફોઇડ તાવ કયા બેક્ટેરિયા દ્વારા ફેલાય છે?

ઉત્તર: સાલ્મોનેલા ટાઇફી

#548ધનુર, પ્લેગ, ન્યુમોનિયા વગેરે રોગો કયા પ્રકારના સૂક્ષ્મજીવોથી થાય છે?

ઉત્તર: બેક્ટેરિયા દ્વારા

#549સૂક્ષ્મજીવોના તમામ જૂથોમાં સૌથી અતિસૂક્ષ્મ અકોષીય રચના કઈ છે?

ઉત્તર: વાયરસ (વિષાણુ)

#550યજમાન કોષની બહાર નિર્જીવ અને અંદર સજીવ તરીકે વર્તતો ઘટક કયો?

ઉત્તર: વાયરસ

#551નિર્જીવ અને સજીવને જોડતી કડી કોને ગણવામાં આવે છે?

ઉત્તર: વાયરસ (વિષાણુ)

#552પોલિયો, સ્વાઇન ફ્લૂ, એઇડ્સ, ડેન્ગ્યુ જેવા રોગો શેનાથી થાય છે?

ઉત્તર: વાયરસ દ્વારા

#553તમાકુના છોડને નુકસાન કરતો કયો વાયરસ જાણીતો છે?

ઉત્તર: ટોબેકો મોઝેઇક વાયરસ (TMV)

#554લીલ કયા રંજકદ્રવ્યની મદદથી પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવે છે?

ઉત્તર: ક્લોરોફિલ (હરિતદ્રવ્ય)

#555બાળકને જન્મ પછી તરત જ કઈ રસી આપવામાં આવે છે?

ઉત્તર: બી.સી.જી. (BCG)

#556બી.સી.જી. રસી કયા રોગ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે મૂકવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ક્ષય (T.B.)

#557હડકવાની રસીની શોધ કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: લુઇ પાશ્ચર

#558એડવર્ડ જેનરે કયા રોગ માટેની રસી શોધી હતી?

ઉત્તર: શીતળા

#559કયું તંત્ર માનવ શરીરની તમામ પ્રકારની ક્રિયાઓનું સંચાલન અને નિયમન કરે છે?

ઉત્તર: ચેતાતંત્ર

#560મગજનો કયો ભાગ શરીરનું સંતુલન જાળવવાનું કાર્ય કરે છે?

ઉત્તર: નાનું મગજ (અનુમસ્તિષ્ક)

#561આપણા શરીરનું સૌથી મોટું બાહ્ય અંગ કયું છે?

ઉત્તર: ચામડી (ત્વચા)

#562ત્વચાનો રંગ કયા રંજકદ્રવ્ય પર આધાર રાખે છે?

ઉત્તર: મેલેનિન

#563હથોડી, એરણ અને પેંગડું નામના સૂક્ષ્મ હાડકાં ક્યાં આવેલાં હોય છે?

ઉત્તર: કાનમાં (મધ્યકર્ણમાં)

#564કાનનો કયો ભાગ શરીરનું સમતોલન જાળવવામાં મદદ કરે છે?

ઉત્તર: અંતઃકર્ણ

#565વસ્તુ પરથી પરાવર્તિત થઈને આવતા પ્રકાશને આંખમાં પ્રવેશ આપવાનું કાર્ય કોણ કરે છે?

ઉત્તર: પારદર્શક પટલ (કોર્નિયા)

#566આંખમાં પ્રવેશતા પ્રકાશને નેત્રમણિ સુધી પહોંચાડવાનું છિદ્ર કયું છે?

ઉત્તર: કીકી (Pupil)

#567કીકીના કદનું નિયંત્રણ કરીને આંખમાં પ્રવેશતા પ્રકાશનું નિયમન કોણ કરે છે?

ઉત્તર: કનીનિકા (આઇરિસ)

#568આંખમાં આવતા પ્રકાશના કિરણોનું વક્રીભવન કરી નેત્રપટલ પર પ્રતિબિંબ કોણ રચે છે?

ઉત્તર: નેત્રમણિ (લેન્સ)

#569યાંત્રિક ઊર્જાના મુખ્ય કેટલા પ્રકાર હોય છે?

ઉત્તર: બે

#570યાંત્રિક ઊર્જાના મુખ્ય બે સ્વરૂપો કયા કયા છે?

ઉત્તર: 1. સ્થિતિઊર્જા અને 2. ગતિઊર્જા

#571પદાર્થની સ્થિતિ કે આકારના કારણે સંગ્રહાયેલી ઊર્જાને કઈ ઊર્જા કહે છે?

ઉત્તર: સ્થિતિઊર્જા

#572કોઈપણ પદાર્થની ગતિને લીધે તેમાં સમાયેલી ઊર્જાને કઈ ઊર્જા કહે છે?

ઉત્તર: ગતિઊર્જા

#573સ્થિતિઊર્જા અને ગતિઊર્જાના કુલ સરવાળાને પદાર્થની કઈ ઊર્જા કહે છે?

ઉત્તર: યાંત્રિક ઊર્જા

#574ઊર્જાના કયા સ્વરૂપને વાયરો દ્વારા એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ સરળતાથી લઈ જઈ શકાય છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતઊર્જાને

#575ઊર્જા સંરક્ષણના નિયમ મુજબ વિશ્વમાં રહેલો કુલ ઊર્જાનો જથ્થો કેવો રહે છે?

ઉત્તર: અચળ

#576માનવી દ્વારા કૃત્રિમ રીતે બનાવેલા પદાર્થોને કેવા પદાર્થો કહેવાય છે?

ઉત્તર: માનવનિર્મિત (કૃત્રિમ) પદાર્થો

#577માનવનિર્મિત કૃત્રિમ રેસાઓનાં ઉદાહરણ આપો.

ઉત્તર: નાયલોન, ટેરિલીન, એક્રેલિક, પોલિએસ્ટર

#578જે પ્લાસ્ટિક ગરમ કરતાં નરમ બને અને ઠંડું પાડતાં કઠણ થઈ પુનઃ આકાર લઈ શકે તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: થર્મોપ્લાસ્ટિક

#579P.V.C. નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: પોલિવિનાઇલ ક્લોરાઇડ (Polyvinyl Chloride)

#580જે પ્લાસ્ટિકને એકવાર ઢાળ્યા પછી ગરમ કરવાથી નરમ બનાવી શકાતું નથી તેને કેવું પ્લાસ્ટિક કહે છે?

ઉત્તર: થર્મોસેટિંગ પ્લાસ્ટિક

#581થર્મોસેટિંગ પ્લાસ્ટિકનાં મુખ્ય ઉદાહરણો આપો.

ઉત્તર: બેકેલાઇટ અને મેલેમાઇન

#582ટેલિફોન, ઇલેક્ટ્રિક સ્વીચો અને વાસણોના હાથા શામાંથી બને છે?

ઉત્તર: બેકેલાઇટ પ્લાસ્ટિકમાંથી

#583ક્રોકરી અને અગ્નિરોધક પોશાક બનાવવામાં કયું પ્લાસ્ટિક વપરાય છે?

ઉત્તર: મેલેમાઇન

#584પ્લાસ્ટિકની પાતળી થેલીઓની જાડાઈ સામાન્ય રીતે કયા એકમમાં માપવામાં આવે છે?

ઉત્તર: માઇક્રોન

#585કુદરતી રબરને સખત અને સ્થિતિસ્થાપક બનાવવા માટે સલ્ફર સાથે ગરમ કરવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: વલ્કેનાઇઝેશન

#586સામાન્ય કાચ કયા કયા પદાર્થોનું મિશ્રણ છે?

ઉત્તર: સિલિકા (રેતી), સોડા એશ અને ચૂનાનો પથ્થર

#587જે પ્રાણીઓ જમીન અને પાણી બંનેમાં રહી શકે છે તેને કેવાં પ્રાણીઓ કહેવાય?

ઉત્તર: ઉભયજીવી પ્રાણીઓ (જેમ કે દેડકો)

#588ઊંટ પોતાની ખૂંધમાં કટોકટીના સમય માટે શેનો સંગ્રહ કરે છે?

ઉત્તર: ચરબીનો

#589રણપ્રદેશમાં ઓછા પાણીવાળી પરિસ્થિતિમાં ટકી રહેતી વનસ્પતિઓને કેવી વનસ્પતિ કહેવાય?

ઉત્તર: મરુનિવાસી (શુષ્કોદ્ભિદ) વનસ્પતિ

#590જે વનસ્પતિ સંપૂર્ણપણે પાણીમાં જ વિકાસ પામે છે તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: જલોદ્ભિદ વનસ્પતિ

#591પ્રકાશનો વેગ કયા માધ્યમમાં સૌથી વધુ હોય છે?

ઉત્તર: શૂન્યાવકાશમાં

#592શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશનો વેગ આશરે કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: 3,00,000 કિમી/સેકન્ડ (3 × 10⁸ મીટર/સેકન્ડ)

#593કાચમાં પ્રકાશનો વેગ આશરે કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 2,00,000 કિમી/સેકન્ડ (2 × 10⁸ મીટર/સેકન્ડ)

#594પાણીમાં પ્રકાશનો વેગ આશરે કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 2,25,000 કિમી/સેકન્ડ (2.25 × 10⁸ મીટર/સેકન્ડ)

#595કયા વાયુને સજીવો માટે પ્રાણવાયુ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ઓક્સિજન

#596ઓક્સિજન વાયુ પોતે સળગે છે કે દહનપોષક છે?

ઉત્તર: દહનપોષક છે (પોતે સળગતો નથી પરંતુ સળગવામાં મદદ કરે છે)

#597ધાતુઓની ઓક્સિજન સાથે પ્રક્રિયા થવાથી શું બને છે?

ઉત્તર: ધાતુના ઓક્સાઇડ

#598દરેક સજીવ શ્વસનક્રિયામાં કયા વાયુનો ઉપયોગ કરે છે?

ઉત્તર: ઓક્સિજન

#599કયો વાયુ પરંપરાગત રીતે ‘અંગારવાયુ’ તરીકે ઓળખાય છે?

ઉત્તર: કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO₂)

#600ધોવાના સોડાનું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: સોડિયમ કાર્બોનેટ (Na₂CO₃·10H₂O)

#601ખાવાના સોડાનું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ (સોડિયમ હાઇડ્રોજનકાર્બોનેટ - NaHCO₃)

#602આગ ઓલવવા માટે અગ્નિશામક યંત્રોમાં કયો વાયુ પેદા કરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: કાર્બન ડાયોક્સાઇડ

#603સોડા-એસિડ અગ્નિશામક યંત્રમાં સામાન્ય રીતે શાનું જલીય દ્રાવણ ભરેલું હોય છે?

ઉત્તર: સોડિયમ બાયકાર્બોનેટનું દ્રાવણ અને સલ્ફ્યુરિક એસિડ

#604હવામાનના અભ્યાસ માટે વપરાતા મોસમી ફુગ્ગાઓમાં કયો હલકો વાયુ ભરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: હિલિયમ (અથવા હાઇડ્રોજન)

#605પરમાણુના કેન્દ્રને બીજા કયા નામે ઓળખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ન્યુક્લિયસ (નાભિ)

#606પરમાણુના કેન્દ્રમાં કયા કયા મૂળભૂત કણો આવેલા હોય છે?

ઉત્તર: પ્રોટોન અને ન્યુટ્રોન

#607પરમાણુના કેન્દ્રની બહારની કક્ષાઓમાં કયા ઋણવીજભારિત કણો ભ્રમણ કરે છે?

ઉત્તર: ઇલેક્ટ્રોન

#608પ્રોટોન કેવો વીજભાર ધરાવે છે?

ઉત્તર: ધન વીજભાર (+1)

#609ઇલેક્ટ્રોન કેવો વીજભાર ધરાવે છે?

ઉત્તર: ઋણ વીજભાર (-1)

#610ન્યુટ્રોન કેવો વીજભાર ધરાવે છે?

ઉત્તર: વીજભાર રહિત (તટસ્થ)

#611ધાતુના તારમાં વિદ્યુતપ્રવાહનું વહન મુખ્યત્વે કોના વહનને લીધે થાય છે?

ઉત્તર: મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનના વહનને લીધે

#612સામાન્ય અવસ્થામાં સમગ્ર પરમાણુ વીજભારની દ્રષ્ટિએ કેવો હોય છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતય રીતે તટસ્થ (પ્રોટોન અને ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન હોય છે)

#613ઓરડાના તાપમાને પ્રવાહી અવસ્થામાં રહેતી ધાતુ કઈ છે?

ઉત્તર: પારો (મર્ક્યુરી)

#614કઈ ધાતુઓ એટલી નરમ હોય છે કે જેને ચપ્પુ વડે પણ સહેલાઈથી કાપી શકાય છે?

ઉત્તર: સોડિયમ અને પોટેશિયમ

#615પરમાણુ દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવી કે મેળવીને વીજભારિત કણ બનવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: આયનીકરણ

#616લોખંડને કાટ લાગવા માટે હવામાં રહેલા કયા બે ઘટકોની હાજરી અનિવાર્ય છે?

ઉત્તર: ઓક્સિજન અને ભેજ (પાણી)

#617ગ્રેફાઇટ, કોલસો અને હીરો એ કયા તત્વનાં બહુરૂપો (અપરરૂપો) છે?

ઉત્તર: કાર્બનનાં

#618કાર્બનના કયા સ્વરૂપનો ઉપયોગ પેન્સિલની લીડ બનાવવામાં થાય છે?

ઉત્તર: ગ્રેફાઇટ

#619દિવાસળી બનાવવામાં કયા ફોસ્ફરસનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: લાલ ફોસ્ફરસ

#620ઉંદર મારવાની ઝેરી દવામાં મુખ્યત્વે કયો પદાર્થ વપરાય છે?

ઉત્તર: ઝિંક ફોસ્ફાઇડ

#621અનાજનો સંગ્રહ કરતી વખતે જીવાત ન પડે તે માટે કઈ ગોળીઓ વપરાય છે?

ઉત્તર: એલ્યુમિનિયમ ફોસ્ફાઇડ (સેલફોસ)

#622પ્રયોગશાળામાં પ્રબળ ભેજશોષક તરીકે કયું રસાયણ વપરાય છે?

ઉત્તર: ફોસ્ફરસ પેન્ટોક્સાઇડ (P₂O₅)

#623ચામડીના રોગોની મલમ (ઓઇન્ટમેન્ટ) બનાવવામાં કયું અધાતુ તત્વ વપરાય છે?

ઉત્તર: સલ્ફર (ગંધક)

#624કાંસું (બ્રોન્ઝ) કઈ બે ધાતુઓનું મિશ્રણ છે?

ઉત્તર: તાંબુ (કોપર) અને ટીન

#625‘સ્ટેનલેસ સ્ટીલ’ મિશ્રધાતુ કઈ કઈ ધાતુઓ ભેગી કરીને બનાવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: લોખંડ, ક્રોમિયમ, નિકલ અને કાર્બન

#626મૂળ આકાર યાદ રાખવાનો વિશિષ્ટ ગુણધર્મ (શેપ મેમરી) કઈ મિશ્રધાતુ ધરાવે છે?

ઉત્તર: નિતિનૉલ (Nitinol)

#627નિતિનૉલ મિશ્રધાતુ કઈ બે ધાતુઓનું મિશ્રણ છે?

ઉત્તર: નિકલ અને ટાઇટેનિયમ

#628પાણીનું રાસાયણિક અણુસૂત્ર કયું છે?

ઉત્તર: H₂O

#629કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું અણુસૂત્ર કયું છે?

ઉત્તર: CO₂

#630આપણા રોજિંદા વપરાશના સાદા મીઠાનું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: સોડિયમ ક્લોરાઇડ

#631મીઠાનું રાસાયણિક સૂત્ર કયું છે?

ઉત્તર: NaCl

#632જે લેન્સની બંને સપાટીઓ બહારની તરફ ઉપસેલી હોય તેને કેવો લેન્સ કહે છે?

ઉત્તર: બહિર્ગોળ લેન્સ

#633જે લેન્સની બંને સપાટીઓ અંદરની તરફ વળેલી હોય તેને કેવો લેન્સ કહે છે?

ઉત્તર: અંતર્ગોળ લેન્સ

#634સજીવ પોતાના જેવો જ નવો સજીવ ઉત્પન્ન કરે તે જૈવિક પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રજનન

#635પુરુષના પ્રજનનતંત્રનું મુખ્ય પ્રજનન અંગ કયું છે?

ઉત્તર: શુક્રપિંડ (Testis)

#636આપણી ત્વચામાં પરસેવો અને તેલ ઉત્પન્ન કરતી કઈ ગ્રંથિઓ આવેલી હોય છે?

ઉત્તર: પ્રસ્વેદ ગ્રંથિ અને તૈલ ગ્રંથિ (સ્નિગ્ધ ગ્રંથિ)

#637ત્વચાની કઈ ગ્રંથિમાંથી પરસેવો બહાર નીકળે છે?

ઉત્તર: પ્રસ્વેદ ગ્રંથિ (Sweat Gland)

#638બાષ્પીભવન દ્વારા શરીરનું તાપમાન નિયંત્રિત કરવામાં કઈ ગ્રંથિ મદદ કરે છે?

ઉત્તર: પ્રસ્વેદ ગ્રંથિ

#639જે લઘુત્તમ તાપમાને કોઈ પદાર્થ સળગવા માંડે તે તાપમાનને શું કહે છે?

ઉત્તર: જ્વલનબિંદુ (Ignition Temperature)

#640વિદ્યુત કે તેલથી લાગેલી આગ ઓલવવા પાણી સિવાય શાનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: રેતી, સાબુનું ફીણ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO₂) વાયુ

#641લોખંડનું કટાાવું એ કેવા પ્રકારનું દહન છે જેમાં જ્વાળા કે પ્રકાશ ઉત્પન્ન થતો નથી?

ઉત્તર: મંદ દહન (ધીમું દહન)

#642કુદરતી અશ્મિભૂત બળતણના મુખ્ય ત્રણ પ્રકારો કયા છે?

ઉત્તર: કોલસો, ખનિજતેલ (પેટ્રોલિયમ) અને કુદરતી વાયુ

#643ખનિજ કોલસાના ગુણવત્તાના આધારે મુખ્ય કેટલા પ્રકાર પડે છે?

ઉત્તર: ચાર પ્રકાર

#644ખનિજ કોલસાના ચાર પ્રકારો કયા છે?

ઉત્તર: 1. પીટ, 2. લિગ્નાઇટ, 3. બિટ્યુમિનસ, 4. એન્થ્રેસાઇટ

#645સૌથી નિમ્ન કક્ષાનો અને સૌથી ઓછો કાર્બન ધરાવતો કોલસો કયો છે?

ઉત્તર: પીટ કોલસો

#646‘બ્રાઉન કોલસા’ (ભૂરો કોલસો) તરીકે કયો કોલસો ઓળખાય છે?

ઉત્તર: લિગ્નાઇટ

#647ઘરેલું અને ઔદ્યોગિક વપરાશમાં સૌથી વધુ વપરાતો સામાન્ય કોલસો કયો છે?

ઉત્તર: બિટ્યુમિનસ કોલસો

#648સૌથી ઉત્તમ કક્ષાનો અને સૌથી વધુ ગરમી આપતો કોલસો કયો છે?

ઉત્તર: એન્થ્રેસાઇટ

#649વિભાગીય નિસ્યંદન ટાવરમાં પેટ્રોલિયમમાંથી સૌથી નીચેના સ્તરે શું બાકી રહે છે?

ઉત્તર: ડામર (બિટ્યુમેન/આસ્ફાલ્ટ)

#650વિભાગીય નિસ્યંદન ટાવરમાં સૌથી ઓછા ઉત્કલનબિંદુએ ટોચ પરથી કયો વાયુ છૂટો પડે છે?

ઉત્તર: પેટ્રોલિયમ વાયુ (LPG)

#651પેટ્રોલિયમના વિભાગીય નિસ્યંદન દરમિયાન પેટ્રોલ કયા તાપમાને છૂટું પડે છે?

ઉત્તર: આશરે 40°C થી 200°C ના ગાળામાં

#652પ્રાયોગિક ધોરણે સામાન્ય સોલર સેલ કયા માપમાં બનાવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: આશરે 2 cm × 2 cm

#653સોલર સેલ (સૂર્યકોષ) બનાવવા મુખ્યત્વે કયા અર્ધવાહક તત્વનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: સિલિકોન

#654ગુજરાતમાં વિશાળ સોલર પાર્ક પાટણ જિલ્લાના કયા સ્થળે આવેલો છે?

ઉત્તર: ચારણકા ગામ ખાતે

#655ગતિ એ કેવા પ્રકારનો ખ્યાલ છે?

ઉત્તર: સાપેક્ષ ખ્યાલ છે

#656ચોક્કસ દિશામાં પદાર્થના સ્થાનમાં થતા ફેરફારને શું કહે છે?

ઉત્તર: સ્થાનાંતર (Displacement)

#657અંતર અને સ્થાનાંતરનો SI એકમ કયો છે?

ઉત્તર: મીટર (m)

#658જે ભૌતિક રાશિને દર્શાવવા માટે માત્ર મૂલ્યની જ જરૂર પડે તેને કેવી રાશિ કહેવાય?

ઉત્તર: અદિશ રાશિ

#659દળ, કદ, ઘનતા, તાપમાન, અંતર, સમય, ઝડપ, કાર્ય વગેરે કેવી રાશિઓ છે?

ઉત્તર: અદિશ રાશિઓ

#660જે ભૌતિક રાશિને દર્શાવવા મૂલ્ય ઉપરાંત દિશાની પણ જરૂર પડે તેને કઈ રાશિ કહેવાય?

ઉત્તર: સદિશ રાશિ

#661સ્થાનાંતર, વેગ, પ્રવેગ, વેગમાન, બળ વગેરે કેવી રાશિઓ છે?

ઉત્તર: સદિશ રાશિઓ

#662પદાર્થ સમયના એકસરખા ગાળામાં એકસરખું અંતર કાપે તો તે કેવી ગતિ કરે છે તેમ કહેવાય?

ઉત્તર: નિયમિત ગતિ (સમાન ગતિ)

#663પદાર્થ સમયના એકસરખા ગાળામાં જુદું જુદું અંતર કાપતો હોય તો તે ગતિને શું કહેવાય?

ઉત્તર: અનિયમિત ગતિ

#664ગતિમાન પદાર્થે એકમ સમયમાં કાપેલા અંતરને તે પદાર્થની શું કહે છે?

ઉત્તર: ઝડપ (Speed)

#665સરેરાશ ઝડપ એ સદિશ રાશિ છે કે અદિશ?

ઉત્તર: અદિશ રાશિ

#666ગતિમાન પદાર્થના વેગમાં થતા ફેરફારના સમયદરને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રવેગ (Acceleration)

#667સંતુલિત બળોનું પરિણામી બળ કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: શૂન્ય

#668ગતિના ત્રણ પ્રખ્યાત નિયમો કોણે આપ્યા?

ઉત્તર: સર આઇઝેક ન્યૂટને

#669‘જ્યાં સુધી અસંતુલિત બાહ્ય બળ ન લાગે ત્યાં સુધી સ્થિર પદાર્થ સ્થિર રહે છે અને ગતિમાન પદાર્થ અચળવેગી ગતિ ચાલુ રાખે છે’ આ ન્યૂટનની ગતિનો કયો નિયમ છે?

ઉત્તર: પ્રથમ નિયમ

#670ન્યૂટનની ગતિના પહેલા નિયમમાંથી પદાર્થના કયા ગુણધર્મની વ્યાખ્યા મળે છે?

ઉત્તર: જડત્વ (Inertia)

#671પદાર્થના જડત્વનું સંખ્યાત્મક માપ કઈ રાશિ દર્શાવે છે?

ઉત્તર: પદાર્થનું દળ

#672પદાર્થના દળ અને વેગના ગુણનફળને શું કહે છે?

ઉત્તર: વેગમાન (Momentum)

#673‘વેગમાનમાં થતા ફેરફારનો સમયદર લાગુ પાડેલા બાહ્ય બળના સમપ્રમાણમાં હોય છે’ આ ન્યૂટનની ગતિનો કયો નિયમ છે?

ઉત્તર: બીજો નિયમ

#674C.G.S. પદ્ધતિમાં બળનો એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ડાઇન (Dyne)

#675‘પરસ્પર આંતરક્રિયા કરતાં બે પદાર્થોમાં આઘાત અને પ્રત્યાઘાત સમાન મૂલ્યના અને પરસ્પર વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે’ આ ન્યૂટનની ગતિનો કયો નિયમ છે?

ઉત્તર: ત્રીજો નિયમ

#676ન્યૂટનની ગતિના ત્રીજા નિયમનું ટૂંકું વિધાન શું છે?

ઉત્તર: આઘાત અને પ્રત્યાઘાત હંમેશાં સમાન મૂલ્યના અને પરસ્પર વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે

#677બંદૂકમાંથી ગોળી છૂટતાં બંદૂકનું પાછળ ધકેલાવું એ ગતિના કયા નિયમ મુજબ થાય છે?

ઉત્તર: ત્રીજા નિયમ મુજબ (વેગમાન સંરક્ષણ)

#678પદાર્થની સાપેક્ષ ગતિને અવરોધતા સંપર્ક બળને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઘર્ષણબળ (ગતિની વિરુદ્ધ દિશામાં લાગે છે)

#679ઘર્ષણ ઘટાડવા માટે સંપર્ક સપાટીઓ વચ્ચે શું લગાડવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ઊંજણ (લુબ્રિકન્ટ)

#680યંત્રોમાં ઊંજણ (લુબ્રિકન્ટ) તરીકે મુખ્યત્વે શેનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: ગ્રીસ, ઓઇલ અને ગ્રેફાઇટ પાવડર

#681કયા બળની અસર હેઠળ બધા ગ્રહો સૂર્યની આસપાસ ભ્રમણ કરે છે?

ઉત્તર: ગુરુત્વાકર્ષણ બળની અસર હેઠળ

#682વિશ્વના પ્રત્યેક પદાર્થ વચ્ચે પ્રવર્તતા ગુરુત્વાકર્ષણ બળને કેવું બળ ગણવામાં આવે છે?

ઉત્તર: સાર્વત્રિક બળ

#683બે પદાર્થો વચ્ચેનું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ મુખ્યત્વે શાના પર આધાર રાખે છે?

ઉત્તર: પદાર્થોના દળ અને તેમની વચ્ચેના અંતર પર

#684ગુરુત્વાકર્ષણના સાર્વત્રિક અચળાંકની સંજ્ઞા કઈ છે?

ઉત્તર: G

#685પ્રાયોગિક રીતે સાર્વત્રિક અચળાંક G નું મૂલ્ય સૌપ્રથમ કયા વૈજ્ઞાનિકે શોધ્યું હતું?

ઉત્તર: હેનરી કેવેન્ડિશે (6.67 × 10⁻¹¹ N·m²/kg²)

#686કયું બળ આપણને અને વાતાવરણને પૃથ્વી સાથે જકડી રાખે છે?

ઉત્તર: ગુરુત્વાકર્ષણ બળ

#687ચંદ્ર અને સૂર્યના ગુરુત્વાકર્ષણ બળના લીધે સમુદ્રમાં શું ઉદ્ભવે છે?

ઉત્તર: ભરતી અને ઓટ

#688વજન એ અદિશ રાશિ છે કે સદિશ?

ઉત્તર: સદિશ રાશિ (અધોદિશામાં લાગતું બળ)

#689દળનો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: કિલોગ્રામ (kg)

#690વજન અને બળનો SI એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ન્યૂટન (N)

#691એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ લંબરૂપે લાગતા બળને દબાણ કહે છે, તેનો SI એકમ કયો છે?

ઉત્તર: પાસ્કલ (N/m²)

#692પ્રવાહીમાં ડૂબાડેલા પદાર્થ પર પ્રવાહી દ્વારા ઉપર તરફ લાગતા બળને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉત્પ્લાવક બળ (ઉત્પ્લાવકતા)

#693ઘનતા એ સદિશ રાશિ છે કે અદિશ?

ઉત્તર: અદિશ રાશિ

#694SI એકમ પદ્ધતિમાં શુદ્ધ પાણીની મહત્તમ ઘનતા કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: 1000 kg/m³ (4°C તાપમાને)

#695દૂધ કે અન્ય પ્રવાહી પદાર્થોની શુદ્ધતા ચકાસવા શાનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: સાપેક્ષ ઘનતા (લેક્ટોમીટર/હાઈડ્રોમીટર)

#696આપેલ પદાર્થની સાપેક્ષ ઘનતા 1 કરતાં વધુ હોય તો તે પાણીમાં ડૂબશે કે તરશે?

ઉત્તર: ડૂબી જશે

#697આપેલ પદાર્થની સાપેક્ષ ઘનતા 1 કરતાં ઓછી હોય તો તે પાણીમાં ડૂબશે કે તરશે?

ઉત્તર: તરશે

#698દરેક દ્રવ્ય શાનું બનેલું હોય છે?

ઉત્તર: અતિસૂક્ષ્મ કણોનું (પરમાણુઓ કે અણુઓનું)

#699દ્રવ્યની સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં જોવા મળતી મૂળભૂત ત્રણ ભૌતિક અવસ્થાઓ કઈ છે?

ઉત્તર: ઘન, પ્રવાહી અને વાયુ

#700અતિશય ઊર્જાવાળા અને આયનીકૃત વાયુ કણો ધરાવતી દ્રવ્યની ચોથી અવસ્થા કઈ છે?

ઉત્તર: પ્લાઝમા (Plasma)

#701પ્લાઝમા અવસ્થામાં કણો કયા સ્વરૂપમાં હોય છે?

ઉત્તર: આયનીકરણ પામેલા વાયુ સ્વરૂપમાં (મુક્ત આયનો અને ઇલેક્ટ્રોન)

#702શાની હાજરીના કારણે સૂર્ય અને તારાઓ ખૂબ ઊંચા તાપમાને ચમકે છે?

ઉત્તર: પ્લાઝમા અવસ્થાના કારણે

#7031920માં કયા ભારતીય ભૌતિકશાસ્ત્રીએ દ્રવ્યની પાંચમી અવસ્થા માટે પાયાની ગણતરીઓ કરી હતી?

ઉત્તર: સત્યેન્દ્રનાથ બોઝે (બોઝ-આઇન્સ્ટાઇન કન્ડેન્સેટ)

#704દ્રવ્યની ઘન, પ્રવાહી અને વાયુ અવસ્થાઓ કણોની કઈ લાક્ષણિકતાઓને લીધે ઉદ્ભવે છે?

ઉત્તર: કણો વચ્ચેનું આંતર-આણ્વીય અંતર અને આકર્ષણ બળ

#705દ્રવ્યની કઈ અવસ્થામાં પદાર્થને ચોક્કસ આકાર અને ચોક્કસ કદ હોય છે?

ઉત્તર: ઘન અવસ્થામાં

#706વાયુ પદાર્થો પર દબાણ આપતાં તેના કદમાં ખૂબ ઘટાડો થાય છે, આ ગુણધર્મને શું કહે છે?

ઉત્તર: સંકોચનશીલતા (Compressibility)

#707PNG નું વિસ્તૃત નામ શું છે?

ઉત્તર: પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (Piped Natural Gas)

#708દ્રવ્યના ઘટક કણો વચ્ચે પ્રવર્તતા પરસ્પર આકર્ષણ બળને શું કહે છે?

ઉત્તર: આંતર-આણ્વીય આકર્ષણ બળ

#709દ્રવ્યની કઈ ભૌતિક અવસ્થામાં આંતર-આણ્વીય બળ સૌથી વધુ પ્રબળ હોય છે?

ઉત્તર: ઘન અવસ્થામાં

#710પદાર્થની ઘનતાનો આધાર મુખ્યત્વે શાના પર રહેલો છે?

ઉત્તર: એકમ કદમાં રહેલા કણોના દળ (જથ્થા) પર

#711કેલ્વિન માપક્રમ મુજબ બરફનું ગલનબિંદુ કેટલું છે?

ઉત્તર: 273.15 K (0°C)

#712કયા ઘન પદાર્થોને ગરમ કરતાં પ્રવાહી બન્યા વગર સીધા વાયુ બની જાય છે?

ઉત્તર: કપૂર, નવસાર (એમોનિયમ ક્લોરાઇડ), નેપ્થેલીન

#713ઘન પદાર્થનું પ્રવાહીમાં ફેરવાયા વગર સીધા વાયુમાં રૂપાંતર થવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઊર્ધ્વપાતન (Sublimation)

#714સૂકો બરફ (Dry Ice) એ કયા વાયુનું ઘન સ્વરૂપ છે?

ઉત્તર: ઘન કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (Solid CO₂)

#715કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં ખાદ્યપદાર્થોને ઊંચા દબાણે ઠંડા રાખવા શાનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: સૂકા બરફનો (ઘન CO₂)

#716તાપમાનનો આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: કેલ્વિન (K)

#7170°C બરાબર કેટલા કેલ્વિન થાય?

ઉત્તર: 273.15 K

#718આધુનિક સમયમાં માન્યતા પ્રાપ્ત કુલ તત્વોની સંખ્યા કેટલી છે?

ઉત્તર: 118

#719ઓરડાના સામાન્ય તાપમાને વાયુ સ્વરૂપમાં રહેલાં કુદરતી તત્વો કેટલાં છે?

ઉત્તર: 11 તત્વો (H, N, O, F, Cl અને 6 નિષ્ક્રિય વાયુઓ)

#720ઓરડાના તાપમાને પ્રવાહી સ્વરૂપે મળી આવતાં બે તત્વો કયાં છે?

ઉત્તર: પારો (ધાતુ) અને બ્રોમિન (અધાતુ)

#721કલીલ દ્રાવણમાંથી પ્રકાશનું કિરણ પસાર થતાં થતા પ્રકીર્ણનની ઘટનાને કઈ અસર કહે છે?

ઉત્તર: ટિંડલ અસર (Tyndall Effect)

#722પરંપરાગત રીતે 1 કોડી એટલે કેટલા નંગ થાય?

ઉત્તર: 20 નંગ

#7231 ગ્રોસ એટલે કેટલા નંગ વસ્તુ થાય?

ઉત્તર: 144 નંગ (12 ડઝન)

#724ક્ષ-કિરણો (X-Rays) ની શોધ કયા વૈજ્ઞાનિકે કરી હતી?

ઉત્તર: વિલ્હેમ રોન્ટજન (W. C. Roentgen)

#725ખૂબ જ ટૂંકી તરંગલંબાઈ અને ઊંચી ઊર્જા ધરાવતા વિદ્યુતચુંબકીય તરંગો કયા છે?

ઉત્તર: ક્ષ-કિરણો અને ગામા કિરણો

#726આલ્ફા (α) અને બીટા (β) વિકિરણોના ગુણધર્મો કોણે શોધ્યા હતા?

ઉત્તર: અર્નેસ્ટ રધરફોર્ડે

#727ગામા (γ) કિરણોની શોધ કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: પોલ વિલાર્ડે (Paul Villard)

#728રેડિયોએક્ટિવ વિકિરણોમાં કોની ભેદનશક્તિ સૌથી વધુ હોય છે?

ઉત્તર: ગામા (γ) કિરણોની

#729પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનની ગોઠવણી દર્શાવતો સૌપ્રથમ ‘પ્લમ પુડિંગ’ નમૂનો કોણે રજૂ કર્યો?

ઉત્તર: જે. જે. થોમસને

#730પ્રોટોનનું દળ ઇલેક્ટ્રોનના દળ કરતાં આશરે કેટલા ગણું વધારે છે?

ઉત્તર: આશરે 1836 ગણું વધારે

#731પરમાણુ કેન્દ્રની શોધ દર્શાવતો આલ્ફા કણ પ્રકીર્ણનનો પ્રયોગ કોણે કર્યો હતો?

ઉત્તર: અર્નેસ્ટ રધરફોર્ડે

#732રધરફોર્ડે આલ્ફા કણ પ્રકીર્ણનના પ્રયોગમાં કઈ ધાતુના અતિપાતળા વરખનો ઉપયોગ કર્યો હતો?

ઉત્તર: સોનાના વરખનો (Gold foil)

#733તત્વના તટસ્થ પરમાણુમાં રહેલા પ્રોટોન કે ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પરમાણુ ક્રમાંક (Z)

#734ન્યુટ્રોન કણની શોધ ઈ.સ. 1932માં કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: જેમ્સ ચેડવિકે

#735પરમાણુનું સમગ્ર દળ કેન્દ્રમાં રહેલા કયા બે કણોના કારણે હોય છે?

ઉત્તર: પ્રોટોન અને ન્યુટ્રોન (ન્યુક્લિયોન્સ)

#736સૌપ્રથમ બૂચના પાતળા છેદમાં મધપૂડા જેવા ખાના જોઈ તેને ‘કોષ’ નામ કોણે આપ્યું?

ઉત્તર: રોબર્ટ હૂકે (1665)

#737માનવ શરીરમાં રુધિરને સતત પમ્પિંગ કરી વહન કરાવતું સ્નાયુમય અંગ કયું છે?

ઉત્તર: હૃદય

#738પ્રાણીકોષનું સૌથી બહારનું પાતળું અને સ્થિતિસ્થાપક આવરણ કયું છે?

ઉત્તર: કોષરસપટલ (પ્લાઝ્મા મેમ્બ્રેન)

#739ઈંડાનું સખત બાહ્ય કવચ મુખ્યત્વે શાનું બનેલું હોય છે?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ (CaCO₃)

#740વનસ્પતિ કોષરસપટલની બહાર આવેલા સેલ્યુલોઝના રક્ષણાત્મક આવરણને શું કહે છે?

ઉત્તર: કોષદીવાલ

#741વનસ્પતિ કોષને યાંત્રિક મજબૂતાઈ અને નિશ્ચિત આકાર આપવાનું કાર્ય કોણ કરે છે?

ઉત્તર: કોષદીવાલ

#742વનસ્પતિ કોષદીવાલ મુખ્યત્વે કયા ઘટકોની બનેલી હોય છે?

ઉત્તર: સેલ્યુલોઝ, હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટીન

#743વનસ્પતિના પાંદડામાં પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે જરૂરી લીલું રંજકદ્રવ્ય કયું છે?

ઉત્તર: ક્લોરોફિલ (હરિતદ્રવ્ય)

#744કોષની મધ્યમાં આવેલી અને તમામ ક્રિયાઓનું સંચાલન કરતી ગોળાકાર રચના કઈ છે?

ઉત્તર: કોષકેન્દ્ર (Nucleus)

#745રિબોઝોમલ RNA (rRNA) નું ઉત્પાદન કોષકેન્દ્રની કઈ રચનામાં થાય છે?

ઉત્તર: કોષકેન્દ્રિકા (Nucleolus)

#746કોષવિભાજન સિવાયની સામાન્ય અવસ્થામાં કોષકેન્દ્રમાં દોરી જેવા જથ્થાને શું કહે છે?

ઉત્તર: રંગસૂત્રદ્રવ્ય (રંગદ્રવ્ય/ક્રોમેટિન)

#747રંગસૂત્રો મુખ્યત્વે કયા બે ઘટકોના બનેલા હોય છે?

ઉત્તર: DNA અને હિસ્ટોન પ્રોટીન

#748રંગસૂત્રોમાં આનુવંશિક માહિતીનો સંગ્રહ કરતા મુખ્ય અણુઓ કયા છે?

ઉત્તર: DNA (ડીઑક્સિરિબોન્યુક્લિક એસિડ)

#749આદિકોષકેન્દ્રી કોષમાં પટલવિહીન કોષકેન્દ્રીય વિસ્તારને શું કહે છે?

ઉત્તર: ન્યુક્લિઓઇડ (Nucleoid)

#750કોષરસમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણનું કારખાનું કઈ અંગિકાને કહેવાય છે?

ઉત્તર: રિબોઝોમ્સ

#751હાઇડ્રોલાઇટિક ઉત્સેચકો ધરાવતી કઈ અંગિકા પાચક કોથળી તરીકે ઓળખાય છે?

ઉત્તર: લાયસોઝોમ્સ

#752કોષમાં પ્રવેશેલા જીવાણુઓ કે જૂની નકામી અંગિકાઓનું પાચન કરી કોષને સ્વચ્છ કોણ રાખે છે?

ઉત્તર: લાયસોઝોમ્સ

#753કોષ ઈજાગ્રસ્ત બને ત્યારે પોતાના જ કોષનું વિઘટન કરી નાખતી અંગિકા કઈ?

ઉત્તર: લાયસોઝોમ (આત્મઘાતી કોથળી)

#754કણાભસૂત્રના અંદરના પટલમાં આંગળી જેવા પ્રવર્ધો વાળી ગડીમય રચનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ક્રિસ્ટી (Cristae)

#755ઓક્સિજનની હાજરીમાં કોષીય શ્વસન થઈ ઊર્જા મુક્ત થવાની પ્રક્રિયા ક્યાં થાય છે?

ઉત્તર: કણાભસૂત્રમાં (Mitochondria)

#756કણાભસૂત્રમાં જૈવિક ઊર્જા કયા રાસાયણિક ચલણ સ્વરૂપે સંગ્રહાય છે?

ઉત્તર: ATP (એડિનોસાઇન ટ્રાયફોસ્ફેટ)

#757ATP નું નિર્માણ કરતી હોવાથી કણાભસૂત્રને કોષનું શું કહે છે?

ઉત્તર: પાવરહાઉસ (ઊર્જાઘર)

#758વનસ્પતિમાં લીલા રંગના રંજકકણોને શું કહે છે?

ઉત્તર: હરિતકણ (ક્લોરોપ્લાસ્ટ)

#759ફૂલો અને ફળોને લાલ, પીળો કે નારંગી રંગ આપતા રંજકકણોને શું કહે છે?

ઉત્તર: રંગકણ (ક્રોમોપ્લાસ્ટ)

#760વનસ્પતિના મૂળમાં સ્ટાર્ચ અને તેલનો સંગ્રહ કરતા રંગહીન કણોને શું કહે છે?

ઉત્તર: શ્વેતકણ (લ્યુકોપ્લાસ્ટ)

#761પુષ્પો અને પાકાં ફળોને આકર્ષક રંગો આપવાનું કાર્ય કોણ કરે છે?

ઉત્તર: ક્રોમોપ્લાસ્ટ (રંગકણો)

#762માનવ શરીરનો સૌથી લાંબો કોષ કયો છે?

ઉત્તર: ચેતાકોષ (Neuron)

#763ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મુખ્ય ત્રણ વાનસ્પતિક અંગો કયા છે?

ઉત્તર: મૂળ, પ્રકાંડ અને પર્ણ

#764વનસ્પતિમાં સતત કોષવિભાજન પામી નવી પેશીઓનું સર્જન કરતી પેશીને શું કહે છે?

ઉત્તર: વર્ધનશીલ પેશી (મેરિસ્ટમેટિક પેશી)

#765શરીરના વિવિધ અંગોને જોડવા અને કંકાલતંત્ર રચવામાં કઈ પેશી મદદ કરે છે?

ઉત્તર: સંયોજક પેશી (અસ્થિ, કાસ્થિ)

#766હાડકાંના અસ્થિકોષો વચ્ચેનો આંતરકોષીય આધારક પદાર્થ શાનો બનેલો હોય છે?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસના ક્ષારોનો

#767કાનનો બહારનો ભાગ (કર્ણપલ્લવ) અને નાકની દાંડી કઈ સ્થિતિસ્થાપક પેશીની બનેલી છે?

ઉત્તર: કાસ્થિ (Cartilage)

#768ચેતાપેશીનો રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક પાયાનો એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ચેતાકોષ (Neuron)

#769ટાઇફોઇડ રોગમાં શરીરના કયા અંગમાં મુખ્યત્વે ચેપ અને ચાંદાં પડે છે?

ઉત્તર: નાના આંતરડામાં

#770કમળાના રોગમાં (હિપેટાઇટિસ) શરીરના કયા મહત્વના અંગની કાર્યક્ષમતા ખોરવાય છે?

ઉત્તર: યકૃત (લિવર)

#771કયા મચ્છરના કરડવાથી મેલેરિયા રોગ ફેલાય છે?

ઉત્તર: માદા એનોફિલિસ મચ્છર

#772કમળો (કમળી) મુખ્યત્વે કયા વાયરસના સંક્રમણથી થાય છે?

ઉત્તર: હિપેટાઇટિસ વાયરસ (A, B, C, વગેરે)

#773કોલેરા એ કેવા પ્રકારનો ચેપી રોગ છે?

ઉત્તર: દૂષિત પાણી અને ખોરાકજન્ય જીવાણુ રોગ

#774ટાઇફોઇડ તાવ માટે કયા બેક્ટેરિયા જવાબદાર છે?

ઉત્તર: સાલ્મોનેલા ટાઇફી

#775ટી.બી. (ક્ષય) કયા જીવાણુના ચેપથી ફેફસાંમાં ફેલાય છે?

ઉત્તર: માઇકોબેક્ટેરિયમ ટ્યુબરક્યુલોસિસ

#776AIDS નું સંપૂર્ણ નામ શું છે?

ઉત્તર: એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ (Acquired Immuno Deficiency Syndrome)

#777HIV નું પૂરું નામ જણાવો.

ઉત્તર: હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ (Human Immunodeficiency Virus)

#778એઇડ્સ રોગ કયા વાયરસના ચેપથી થાય છે?

ઉત્તર: HIV વાયરસ

#779HIV એ જનીનદ્રવ્ય તરીકે RNA ધરાવતો કયા સમૂહનો વાયરસ છે?

ઉત્તર: રેટ્રોવાયરસ (Retrovirus)

#780સ્વાઇન ફ્લૂ એ શરીરના કયા તંત્રને અસર કરતો વાયરલ રોગ છે?

ઉત્તર: શ્વસનતંત્રને

#781સ્વાઇન ફ્લૂ કયા ઇન્ફ્લુએન્ઝા વાયરસ દ્વારા ફેલાય છે?

ઉત્તર: H1N1 વાયરસ

#782સ્વાઇન ફ્લૂના ઉપચાર માટે કઈ એન્ટિવાયરલ દવા જાણીતી છે?

ઉત્તર: ટેમીફ્લૂ (ઓસેલ્ટામિવિર)

#783ડેન્ગ્યુ એ બેક્ટેરિયાથી થતો રોગ છે કે વાયરસથી?

ઉત્તર: વાયરસથી (ફ્લેવીવાયરસ)

#784ડેન્ગ્યુનો વાયરસ કયા મચ્છરના કરડવાથી ફેલાય છે?

ઉત્તર: માદા એડીસ ઇજિપ્ત મચ્છર

#785મેલેરિયાના ઉપચાર માટે પરંપરાગત રીતે કઈ દવા જાણીતી છે?

ઉત્તર: ક્લોરોક્વિન (ક્વિનાઇન)

#786કન્જક્ટિવાઇટિસ એ શરીરના કયા અંગને ચેપ લગાડતો રોગ છે?

ઉત્તર: આંખને (આંખો આવવી)

#787ભૌતિક વિજ્ઞાનમાં થયેલા કાર્યનું મૂલ્ય કઈ બે બાબતોના ગુણાકાર પર આધાર રાખે છે?

ઉત્તર: બળ અને બળની દિશામાં થતું સ્થાનાંતર (W = F × s)

#788કાર્ય એ સદિશ રાશિ છે કે અદિશ રાશિ?

ઉત્તર: અદિશ રાશિ

#789કાર્ય અને ઊર્જાનો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: જૂલ (Joule) અથવા ન્યૂટન-મીટર

#790પદાર્થમાં રહેલી કાર્ય કરવાની ક્ષમતાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઊર્જા

#791પદાર્થ પોતાની ગતિને કારણે જે કાર્ય કરી શકે તે ક્ષમતાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગતિઊર્જા

#792પદાર્થની વિશિષ્ટ સ્થિતિ કે આકાર બદલવાને લીધે તેમાં સંગ્રહાતી કાર્યક્ષમતાને શું કહે છે?

ઉત્તર: સ્થિતિઊર્જા

#793સ્થિતિઊર્જા અને ગતિઊર્જાના સરવાળાને કઈ ઊર્જા કહેવાય?

ઉત્તર: યાંત્રિક ઊર્જા

#794એકમ સમયમાં થતા કાર્યને અથવા કાર્ય કરવાના સમયદરને શું કહે છે?

ઉત્તર: પાવર (Power)

#795પાવરનો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: વૉટ (Watt = Joule/Second)

#796મોટા ઔદ્યોગિક પાવર માપવા કયા મોટા એકમો વપરાય છે?

ઉત્તર: કિલોવૉટ (kW) અને મેગાવૉટ (MW)

#797પાવરનો નાનો એકમ કયો છે?

ઉત્તર: વૉટ (W)

#798એન્જિન અને મોટરની ક્ષમતા દર્શાવવા વપરાતો યાંત્રિક એકમ કયો છે?

ઉત્તર: હોર્સપાવર (HP)

#7991 હોર્સપાવર (HP) બરાબર કેટલા વૉટ થાય?

ઉત્તર: 746 વૉટ

#800વિદ્યુત પ્રવાહના વહન સાથે સંકળાયેલી ઊર્જાને શું કહે છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતઊર્જા

#801સાપેક્ષવાદનો સિદ્ધાંત કયા વૈજ્ઞાનિકે આપ્યો?

ઉત્તર: આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇન

#802આઇન્સ્ટાઇને દળ-ઊર્જા સંકલન દર્શાવતું કયું પ્રખ્યાત સૂત્ર આપ્યું?

ઉત્તર: E = mc²

#803પરમાણુ બોમ્બમાં કઈ અનિયંત્રિત ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયા થાય છે?

ઉત્તર: ન્યુક્લિયર વિખંડન (Nuclear Fission)

#804ન્યુક્લિયર રિએક્ટર કયા સિદ્ધાંત પર નિયંત્રિત રીતે કાર્ય કરે છે?

ઉત્તર: નિયંત્રિત ન્યુક્લિયર વિખંડન શૃંખલા પ્રક્રિયા

#805સૂર્ય તથા અન્ય તારાઓમાં સતત ઊર્જા કઈ પ્રક્રિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે?

ઉત્તર: ન્યુક્લિયર સંલયન (Nuclear Fusion)

#806સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં રહેલો કુલ ઊર્જાનો જથ્થો કેવો રહે છે?

ઉત્તર: અચળ

#807બળ અને સ્થાનાંતર વચ્ચેનો ખૂણો વધતાં કાર્યનું મૂલ્ય શું થાય છે?

ઉત્તર: ઘટે છે (90° ખૂણે કાર્ય શૂન્ય થાય છે)

#808સૂર્યપ્રકાશ પૃથ્વી પર કયા સ્વરૂપે પહોંચે છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતચુંબકીય તરંગ સ્વરૂપે (વિકિરણ)

#809ઘડિયાળના લોલકની ગતિ કયા પ્રકારની ગતિ છે?

ઉત્તર: દોલન ગતિ (આવર્ત ગતિ)

#810તરંગના આવર્તકાળનો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: સેકન્ડ (s)

#811એક સેકન્ડમાં થતાં દોલનો કે કંપનોની સંખ્યાને શું કહે છે?

ઉત્તર: આવૃત્તિ (Frequency)

#812આવૃત્તિનો SI એકમ કયો છે?

ઉત્તર: હર્ટ્ઝ (Hz)

#813આવર્તકાળ (T) અને આવૃત્તિ (f) વચ્ચે કેવો સંબંધ હોય છે?

ઉત્તર: વ્યસ્ત સંબંધ (f = 1/T)

#814માધ્યમમાં વિક્ષોભના પ્રસરણની ગતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: તરંગ (Wave)

#815જે તરંગોના પ્રસરણ માટે દ્રવ્ય માધ્યમ અનિવાર્ય છે તેવા તરંગોને શું કહે છે?

ઉત્તર: યાંત્રિક તરંગો

#816ધ્વનિના તરંગો એ કેવા પ્રકારના તરંગો છે?

ઉત્તર: યાંત્રિક તરંગો (સંગત તરંગો)

#817કયા તરંગોના પ્રસરણ માટે ભૌતિક માધ્યમની જરૂર હોતી નથી?

ઉત્તર: બિનયાંત્રિક તરંગો (વિદ્યુતચુંબકીય તરંગો)

#818કયા તરંગો શૂન્યાવકાશમાં પણ સરળતાથી પ્રસરી શકે છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતચુંબકીય તરંગો (પ્રકાશ, રેડિયો તરંગો)

#819પ્રકાશના તરંગો એ કેવા પ્રકારના તરંગો છે?

ઉત્તર: બિનયાંત્રિક લંબગત તરંગો

#820કયા તરંગો શૃંગ અને ગર્ત રચીને આગળ વધે છે?

ઉત્તર: લંબગત તરંગો (Transverse Waves)

#821તરંગમાં ધન દિશાના મહત્તમ સ્થાનાંતર ધરાવતા બિંદુને શું કહે છે?

ઉત્તર: શૃંગ (Crest)

#822તરંગમાં ઋણ દિશાના મહત્તમ સ્થાનાંતર ધરાવતા બિંદુને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગર્ત (Trough)

#823હવામાં પ્રસરતા ધ્વનિના તરંગો કેવા પ્રકારના હોય છે?

ઉત્તર: સંગત તરંગો (Longitudinal Waves)

#824સંઘનન અને વિઘનન રચીને કયા તરંગો આગળ વધે છે?

ઉત્તર: સંગત તરંગો

#825તરંગલંબાઈ (λ) નો SI એકમ કયો છે?

ઉત્તર: મીટર (m)

#826પ્રકાશની તરંગલંબાઈ માપવાનો નાનો એકમ કયો છે?

ઉત્તર: એંગ્સ્ટ્રોમ (Å) અથવા નેનોમીટર (nm)

#827એક પૂર્ણ તરંગ પસાર થવા લાગતા સમયને શું કહે છે અને તેનો એકમ કયો?

ઉત્તર: આવર્તકાળ, એકમ: સેકન્ડ

#828ધ્વનિ તરંગોના પ્રસરણ માટે શાની જરૂર પડે છે?

ઉત્તર: દ્રવ્ય માધ્યમની (ઘન, પ્રવાહી કે વાયુ)

#829શૂન્યાવકાશમાં ધ્વનિનું પ્રસરણ થઈ શકે કે નહીં?

ઉત્તર: ના, થઈ શકે નહીં

#830સામાન્ય માનવ કાન કેટલી આવૃત્તિવાળો અવાજ સાંભળી શકે છે?

ઉત્તર: 20 Hz થી 20,000 Hz (શ્રાવ્ય ધ્વનિ)

#831સામાન્ય ઓરડાના તાપમાને હવામાં ધ્વનિનો વેગ આશરે કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 340 થી 344 મીટર/સેકન્ડ

#83220 Hz કરતાં ઓછી આવૃત્તિવાળા ધ્વનિને શું કહેવાય?

ઉત્તર: અવશ્રાવ્ય ધ્વનિ (ઇન્ફ્રાસોનિક)

#833કયાં પ્રાણીઓ 20 Hz કરતાં ઓછી આવૃત્તિવાળા અવાજ ઉત્પન્ન કરી શકે અને સાંભળી શકે છે?

ઉત્તર: વ્હેલ, હાથી અને ગેંડા

#83420 Hz કરતાં ઓછી આવૃત્તિવાળા અવાજને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઇન્ફ્રાસોનિક (અવશ્રાવ્ય અવાજ)

#83520,000 Hz કરતાં વધુ ઊંચી આવૃત્તિવાળા અવાજને શું કહે છે?

ઉત્તર: અલ્ટ્રાસોનિક ધ્વનિ (પરાશ્રાવ્ય અવાજ)

#836કયાં પ્રાણીઓ અલ્ટ્રાસોનિક અવાજ ઉત્પન્ન કરી શકે છે અને સાંભળી પણ શકે છે?

ઉત્તર: ચામાચીડિયું, ડોલ્ફિન અને કૂતરાં

#837ધરતીકંપ વખતે ભૂકંપના મુખ્ય આંચકા પહેલાં કયા તરંગો ઉત્પન્ન થાય છે?

ઉત્તર: ઇન્ફ્રાસોનિક (અવશ્રાવ્ય તરંગો)

#838તબીબી ક્ષેત્રે શરીરના આંતરિક અંગોની ચકાસણી અને સોનોગ્રાફીમાં કયા તરંગો વપરાય છે?

ઉત્તર: અલ્ટ્રાસોનિક તરંગો

#839ઇકોકાર્ડિયોગ્રાફી (ECG/ECHO) ટેકનિક શેની તપાસ માટે વપરાય છે?

ઉત્તર: હૃદયની કાર્યપ્રણાલી તપાસવા

#840ધાતુના મોટા બ્લોક કે રેલવે લાઇનના અદ્રશ્ય તિરાડોની ચકાસણીમાં કયા તરંગો વપરાય છે?

ઉત્તર: અલ્ટ્રાસોનિક તરંગો

#841SONAR નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: સાઉન્ડ નેવિગેશન એન્ડ રેન્જિંગ (Sound Navigation and Ranging)

#842સમુદ્રની ઊંડાઈ માપવા માટે કયા ધ્વનિ તરંગોનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: અલ્ટ્રાસોનિક તરંગો (સોનાર પદ્ધતિ દ્વારા)

#843સમુદ્રમાં સબમરીન, હિમશીલાઓ કે ડૂબેલા જહાજોનું સ્થાન જાણવા કઈ પદ્ધતિ વપરાય છે?

ઉત્તર: સોનાર (SONAR) પદ્ધતિ

#844ધ્વનિની પ્રબળતાની સરખામણીનો મૂળ મોટો એકમ કયો છે?

ઉત્તર: બેલ (Bel)

#845ધ્વનિની તીવ્રતા કે પ્રબળતા માપવાનો વ્યવહારુ એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ડેસિબેલ (dB)

#8461 ડેસિબેલ એ બેલનો કેટલામો ભાગ છે?

ઉત્તર: દસમો ભાગ (1/10 બેલ)

#847ટેલિફોનની શોધ કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: એલેક્ઝાન્ડર ગ્રેહામ બેલ

#848સામાન્ય વાતચીત દરમિયાન અવાજની પ્રબળતા આશરે કેટલા ડેસિબેલ હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 60 dB

#849આધુનિક આવર્ત કોષ્ટકમાં માન્યતા પ્રાપ્ત તત્વોની કુલ સંખ્યા કેટલી છે?

ઉત્તર: 118 તત્વો

#850પરમાણુ દળ અને પરમાણ્વીય સિદ્ધાંત અંગે પાયાની રજૂઆત કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: જ્હોન ડાલ્ટને

#851રાસાયણિક ગુણધર્મોને આધારે તત્વોના વર્ગીકરણની શરૂઆત ‘ત્રિપુટીનો નિયમ’ આપી કોણે કરી?

ઉત્તર: જોહાન વુલ્ફગેંગ ડોબરેનરે

#852તત્વોને પરમાણ્વીય દળના ચડતા ક્રમમાં ગોઠવી ‘અષ્ટકનો નિયમ’ આપનાર વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: જ્હોન ન્યૂલેન્ડ્સ

#853આવર્ત કોષ્ટકના ઊભા સ્તંભોને શું કહે છે?

ઉત્તર: સમૂહ (ગ્રૂપ)

#854આવર્ત કોષ્ટકની આડી હરોળને શું કહે છે?

ઉત્તર: આવર્ત (પિરિયડ)

#855પ્રથમ સફળ આવર્ત કોષ્ટક બનાવવાનો મુખ્ય યશ કયા રશિયન વૈજ્ઞાનિકને જાય છે?

ઉત્તર: દિમિત્રી મેન્ડેલીફ

#856નિષ્ક્રિય વાયુઓની (નોબેલ ગેસ) શોધનો યશ કોને જાય છે?

ઉત્તર: લોર્ડ રેલે અને સર વિલિયમ રામસે

#857ક્ષ-કિરણ વર્ણપટના અભ્યાસ પરથી તત્વોનો મૂળભૂત ગુણધર્મ પરમાણુ ક્રમાંક છે તેવું કોણે સાબિત કર્યું?

ઉત્તર: હેનરી મોસલે (1913)

#858પરમાણુ ક્રમાંક પર આધારિત આધુનિક આવર્ત કોષ્ટકનું લાંબું સ્વરૂપ કોણે તૈયાર કર્યું?

ઉત્તર: નીલ્સ બોહર અને સાથીદારોએ (મોસલેના નિયમ પરથી)

#859આધુનિક આવર્ત કોષ્ટકમાં કુલ કેટલા ઊભા સમૂહ આવેલા છે?

ઉત્તર: 18 સમૂહ

#860આવર્ત કોષ્ટકમાં ડાબી બાજુ અને મધ્યમાં મોટાભાગે કેવાં તત્વો આવેલાં છે?

ઉત્તર: ધાતુ તત્વો

#861આવર્ત કોષ્ટકમાં જમણી બાજુએ ઉપરના ભાગમાં કેવાં તત્વો આવેલાં છે?

ઉત્તર: અધાતુ તત્વો

#862પાણીમાં કયા આંતર-આણ્વીય બંધની હાજરીના કારણે તેનું ઉત્કલનબિંદુ ઊંચું અને બાષ્પીભવન ધીમું હોય છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોજન બંધ

#863સજીવોના વર્ગીકરણનો સૌથી ઉચ્ચ કક્ષાનો વ્યાપક દરજ્જો કયો છે?

ઉત્તર: સૃષ્ટિ (Kingdom)

#864સજીવ વર્ગીકરણનો પાયાનો અને સૌથી નાનો એકમ કયો છે?

ઉત્તર: જાતિ (Species)

#865સજીવો માટે વનસ્પતિ અને પ્રાણી એમ દ્વિ-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ કોણે સૂચવ્યું હતું?

ઉત્તર: કેરોલસ લિનિયસ

#866એકકોષી સુકોષકેન્દ્રી સજીવો માટે ત્રીજી કઈ સૃષ્ટિ ઉમેરવામાં આવી હતી?

ઉત્તર: પ્રોટિસ્ટા (Protista)

#867પ્રોટિસ્ટા સૃષ્ટિની રચનાનું સૂચન કોણે કર્યું હતું?

ઉત્તર: અર્નેસ્ટ હેકલ

#868બેક્ટેરિયા જેવા આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો માટે કઈ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણમાં મુકાઈ?

ઉત્તર: મોનેરા (Monera)

#869આર. એચ. વ્હીટેકરના પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણમાં ફૂગ માટે કઈ અલગ સૃષ્ટિ મુકાઈ?

ઉત્તર: માઇકોટા (ફૂગ સૃષ્ટિ - Fungi)

#870સજીવોને વૈશ્વિક સ્તરે ઓળખ આપવા માટે પ્રમાણભૂત નામ આપવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: વૈજ્ઞાનિક નામકરણ પદ્ધતિ

#871દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિમાં સજીવના નામના કેટલા ઘટકો હોય છે?

ઉત્તર: બે (પ્રજાતિ અને જાતિ)

#872વૈજ્ઞાનિક નામકરણમાં પ્રથમ પદ શેનું દર્શાવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: પ્રજાતિનું (Genus)

#873વૈજ્ઞાનિક નામકરણમાં બીજું પદ શેનું હોય છે?

ઉત્તર: જાતિનું (Species)

#874કેરોલસ લિનિયસે આપેલી નામકરણ પદ્ધતિ કયા નામે ઓળખાય છે?

ઉત્તર: દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ (Binomial Nomenclature)

#875આધુનિક માનવીનું વૈજ્ઞાનિક નામ શું છે?

ઉત્તર: હોમો સેપિયન્સ (Homo sapiens)

#876‘હોમો સેપિયન્સ’ માં પ્રજાતિ અને જાતિ કઈ છે?

ઉત્તર: ‘હોમો’ પ્રજાતિ છે અને ‘સેપિયન્સ’ જાતિ છે

#877મકાઈનું વૈજ્ઞાનિક (વનસ્પતિશાસ્ત્રીય) નામ શું છે?

ઉત્તર: ઝિયા મેઇઝ (Zea mays)

#878આધુનિક વર્ગીકરણ વિદ્યાના પિતા (Father of Taxonomy) તરીકે કોને ઓળખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: કેરોલસ લિનિયસ

#879જળચર પ્રાણીઓ પાણીમાં ઓગળેલો ઓક્સિજન લેવા શાના વડે શ્વસન કરે છે?

ઉત્તર: ઝાલર (ચૂઈ/Gills) દ્વારા

#880જમીન પર રહેતાં સસ્તન, પક્ષી અને સરીસૃપ પ્રાણીઓમાં શ્વસન મુખ્યત્વે કોના દ્વારા થાય છે?

ઉત્તર: ફેફસાં દ્વારા

#881સામાન્ય માછલીઓ શ્વસનક્રિયા શાના દ્વારા કરે છે?

ઉત્તર: ઝાલર (Gills) દ્વારા

#882માછલીઓ પાણીમાં તરવા અને સંતુલન જાળવવા માટે શું ધરાવે છે?

ઉત્તર: મીનપક્ષો (Fins)

#883જમીન અને પાણી બંનેમાં જીવન વિતાવી શકતાં ઉભયજીવી પ્રાણીઓનાં ઉદાહરણ આપો.

ઉત્તર: દેડકો, ટોડ, સાલામાન્ડર

#884ઊડવા માટે વજન ઘટાડવા કયા વર્ગના પ્રાણીઓમાં મૂત્રાશયનો અભાવ હોય છે?

ઉત્તર: વિહગ (પક્ષીઓ) વર્ગમાં

#885પૃથ્વીની સપાટીથી ઘટ્ટ વાતાવરણ મુખ્યત્વે કેટલા કિમી સુધી વ્યાપેલું છે?

ઉત્તર: આશરે 100 કિમી (કાર્મન રેખા સુધી ઘટ્ટ)

#886પૃથ્વીનું સૌથી બહારનું ઘન ખડકો અને માટીનું બનેલું સ્તર કયું છે?

ઉત્તર: મૃદાવરણ (લિથોસ્ફિયર)

#887પૃથ્વી પર જીવસૃષ્ટિ ધરાવતા તમામ જીવંત આવરણને શું કહે છે?

ઉત્તર: જીવાવરણ (બાયોસ્ફિયર)

#888જીવાવરણના જૈવિક ઘટકોનું નિર્માણ કોણ કરે છે?

ઉત્તર: તમામ સજીવો (વનસ્પતિ, પ્રાણીઓ, સૂક્ષ્મજીવો)

#889પર્યાવરણના અજૈવિક (નિર્જીવ) ઘટકો કયા છે?

ઉત્તર: હવા, પાણી, જમીન, સૂર્યપ્રકાશ, તાપમાન

#890પૃથ્વીના વાતાવરણના નીચેથી ઉપર તરફના ચાર મુખ્ય સ્તરો ક્રમશઃ કયા છે?

ઉત્તર: 1. ક્ષોભઆવરણ (Troposphere), 2. સમતાપઆવરણ (Stratosphere), 3. મધ્યઆવરણ (Mesosphere), 4. ઉષ્માઆવરણ (Thermosphere)

#891સામાન્ય સૂકી હવામાં કદથી નાઇટ્રોજનનું પ્રમાણ કેટલા ટકા હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 78%

#892વાતાવરણમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ આશરે કેટલા ટકા હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 21%

#893વાતાવરણમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વાયુનું પ્રમાણ આશરે કેટલા ટકા છે?

ઉત્તર: આશરે 0.04% (0.03% થી 0.04%)

#894વાદળ, વરસાદ, પવન અને વાવાઝોડું જેવી મોટાભાગની હવામાનની ઘટનાઓ કયા સ્તરમાં બને છે?

ઉત્તર: ક્ષોભઆવરણમાં (ટ્રોપોસ્ફિયર)

#895સૂર્યના હાનિકારક પારજાંબલી (UV) વિકિરણો શોષીને સજીવોનું રક્ષણ કરતું સ્તર કયું છે?

ઉત્તર: ઓઝોન સ્તર

#896ઓઝોન વાયુનું રક્ષણાત્મક સ્તર વાતાવરણના કયા આવરણમાં આવેલું છે?

ઉત્તર: સમતાપઆવરણમાં (સ્ટ્રેટોસ્ફિયર)

#897જળચક્ર દરમિયાન પાણી સતત કયા આવરણો વચ્ચે પરિભ્રમણ કરે છે?

ઉત્તર: જલાવરણ, વાતાવરણ અને મૃદાવરણ વચ્ચે

#898વનસ્પતિ અને ખેતી માટે ઉપયોગી પૃથ્વીના સૌથી બહારના ઉપરના પડને શું કહે છે?

ઉત્તર: ભૂમિ (જમીન/માટી)

#899પ્રોટીન અણુઓનો પાયાનો બંધારણીય એકમ કયો છે?

ઉત્તર: એમિનો એસિડ

#900પૃથ્વી પરથી ઉત્સર્જિત થતા લાંબી તરંગલંબાઈવાળા ઇન્ફ્રારેડ વિકિરણોનું શોષણ કયો વાયુ કરે છે?

ઉત્તર: કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (અને અન્ય ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ)

#901મુખ્ય ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ કયા કયા છે?

ઉત્તર: કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO₂), મિથેન (CH₄), નાઇટ્રસ ઓક્સાઇડ (N₂O), જળબાષ્પ અને CFCs

#902કાર્બોદિત, ચરબી, પ્રોટીન અને ન્યુક્લિક એસિડ જેવા તમામ જૈવિક અણુઓનું કરોડરજ્જુ સમાન મૂળભૂત તત્વ કયું છે?

ઉત્તર: કાર્બન

#903અજારક શ્વસન કરતા બેક્ટેરિયા માટે કયો વાયુ ઝેરી કે હાનિકારક હોય છે?

ઉત્તર: ઓક્સિજન

#904ઓક્સિજનના ત્રણ પરમાણુઓ જોડાઈને બનતા અણુને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઓઝોન (O₃)

#905પૃથ્વી પરની જીવસૃષ્ટિ માટે છત્ર સમાન કુદરતી રક્ષણાત્મક સ્તર કયું છે?

ઉત્તર: ઓઝોન સ્તર

#906ઓઝોન સ્તરમાં ગાબડાં પાડવા માટે મુખ્યત્વે કયું માનવનિર્મિત સંયોજન જવાબદાર છે?

ઉત્તર: ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન (CFC)

#907CFCs નો ઉપયોગ ભૂતકાળમાં શીતક તરીકે મુખ્યત્વે શેમાં થતો હતો?

ઉત્તર: એરકંડિશનર અને રેફ્રિજરેટરમાં

#908ઓઝોનનું રાસાયણિક અણુસૂત્ર શું છે?

ઉત્તર: O₃

#909ગ્રીનહાઉસ અસર વધવાને કારણે પૃથ્વી પર કઈ વૈશ્વિક સમસ્યા સર્જાય છે?

ઉત્તર: ગ્લોબલ વોર્મિંગ (વૈશ્વિક તાપમાન વધારો)

#910ગ્લોબલ વોર્મિંગમાં સૌથી મોટો ફાળો આપતો મુખ્ય વાયુ કયો છે?

ઉત્તર: કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO₂)

#911ભારતમાં અનાજ અને ધાન્ય પાકોનું ઉત્પાદન વધારવા કઈ ક્રાંતિ થઈ હતી?

ઉત્તર: હરિયાળી ક્રાંતિ (ગ્રીન રિવોલ્યુશન)

#912દૂધ અને ડેરી ઉત્પાદનો વધારવા માટે ભારતમાં કઈ ક્રાંતિ કરવામાં આવી?

ઉત્તર: શ્વેતક્રાંતિ (ઓપરેશન ફ્લડ)

#913શાકાહારી આહારમાં કઠોળ એ શેનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત છે?

ઉત્તર: પ્રોટીનનો

#914ભારતમાં સામાન્ય રીતે જૂનથી ઓક્ટોબર સુધી કઈ ઋતુ હોય છે?

ઉત્તર: ચોમાસું

#915ચોમાસાની ઋતુમાં વરસાદ આધારિત લેવાતા પાકને કેવા પાક કહેવાય છે?

ઉત્તર: ખરીફ પાક

#916મુખ્ય ખરીફ પાકોનાં ઉદાહરણો આપો.

ઉત્તર: ડાંગર (ચોખા), મકાઈ, સોયાબીન, બાજરી, મગફળી, અડદ

#917ભારતમાં સામાન્ય રીતે નવેમ્બરથી એપ્રિલ દરમિયાન કઈ ઋતુ ગણાય છે?

ઉત્તર: શિયાળો

#918શિયાળાની ઋતુમાં લેવાતા પાકને કૃષિ વિજ્ઞાનમાં શું કહે છે?

ઉત્તર: રવિ પાક

#919મુખ્ય રવિ પાકોનાં ઉદાહરણો આપો.

ઉત્તર: ઘઉં, રાઈ, વટાણા, ચણા, જવ, અળસી

#920ભારતની આશરે કેટલા ટકા વસ્તી પોતાની આજીવિકા માટે કૃષિ પર નિર્ભર છે?

ઉત્તર: આશરે 60% થી 70%

#921જમીનની ફળદ્રુપતા અને પોષક તત્વો વધારવા ઉમેરવામાં આવતા સેન્દ્રિય કે રાસાયણિક પદાર્થોને શું કહે છે?

ઉત્તર: ખાતરો (કુદરતી/કૃત્રિમ ખાતર)

#922મુખ્ય પાક સિવાય ખેતરમાં કુદરતી રીતે ઊગી નીકળતી બિનજરૂરી વનસ્પતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: નીંદણ (Weeds)

#923પાકને નુકસાન કરતા ઉપદ્રવી કીટકોના નિયંત્રણ માટે કયા રસાયણનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: મેલાથિઓન (કીટનાશક)

#924વનસ્પતિના રસ ચૂસનાર કીટકોના નિયંત્રણ માટે કઈ દવાઓ વપરાય છે?

ઉત્તર: પ્રણાલીગત કીટનાશકો (ઇમિડાક્લોપ્રિડ, ડાયમેથોએટ)

#925ભારતીય ગાયનું વૈજ્ઞાનિક નામ શું છે?

ઉત્તર: બોસ ઇન્ડિકસ (Bos indicus)

#926ભારતીય ભેંસનું વૈજ્ઞાનિક નામ શું છે?

ઉત્તર: બુબાલસ બુબાલિસ (Bubalus bubalis)

#927દૂધ ઉત્પાદન માટે પ્રખ્યાત ‘મુર્રાહ’ ઓલાદની ભેંસો મુખ્યત્વે કયા રાજ્યોમાં જોવા મળે છે?

ઉત્તર: પંજાબ અને હરિયાણા

#928ગુજરાતના મહેસાણા જિલ્લાની જાણીતી ભેંસની ઓલાદ કઈ છે?

ઉત્તર: મહેસાણી

#929ગુજરાતના ચરોતર અને ખેડા પંથકની પ્રખ્યાત ભેંસ કઈ છે?

ઉત્તર: સુરતી

#930ભારતમાં લડાઈ અને શક્તિ માટે જાણીતી મરઘાંની દેશી પ્રચલિત જાત કઈ છે?

ઉત્તર: અસીલ (Aseel)

#931‘અસીલ’ એ કયા પ્રાણી/પક્ષીની દેશી નસલ છે?

ઉત્તર: મરઘાંની (Game Bird)

#932ઈંડા અને માંસના ઉત્પાદન માટે ભારતમાં કઈ વિદેશી મરઘાંની જાતો લોકપ્રિય છે?

ઉત્તર: વ્હાઇટ લેગહોર્ન અને રોડ આઇલેન્ડ રેડ

#933ખોરાકમાં માછલી એ કયા પોષકતત્વનો ઉત્તમ અને સુપાચ્ય સ્ત્રોત છે?

ઉત્તર: પ્રોટીન (અને ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ)

#934મધ અને મીણ મેળવવા માટે મધમાખી ઉછેરવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: એપીકલ્ચર (Apiculture)

#935મધ આયુર્વેદમાં મુખ્યત્વે કયા ઔષધીય ગુણ માટે વપરાય છે?

ઉત્તર: રક્તશુદ્ધિકારક અને એન્ટિસેપ્ટિક

#936કુદરતી મધમાં કઈ શર્કરાઓ અને ખનીજો વિપુલ પ્રમાણમાં હોય છે?

ઉત્તર: ફ્રુક્ટોઝ, ગ્લુકોઝ, આયર્ન અને કેલ્શિયમ

#937વ્યવસાયિક રીતે મધમાખીઓ પાળવાના સ્થળ કે પેટીઓના વિસ્તારને શું કહે છે?

ઉત્તર: એપિયરી (Apiary - મધમાખી ફાર્મ)

#9381 નેનોમીટર (nm) બરાબર કેટલા મીટર થાય?

ઉત્તર: 10⁻⁹ મીટર

#939‘નેનોટેકનોલોજી’ શબ્દનો સૌપ્રથમ સત્તાવાર પ્રયોગ કોણે કર્યો હતો?

ઉત્તર: નોરિયો તાનીગુચી (1974) અને બાદમાં એરિક ડ્રેક્સલર (1986)

#940નેનો ટેકનોલોજીમાં CRN નું પૂર્ણ સ્વરૂપ શું છે?

ઉત્તર: સેન્ટર ફોર રિસ્પોન્સિબલ નેનોટેકનોલોજી (Center for Responsible Nanotechnology)

#941નેનોકણોનું કદ સામાન્ય રીતે કયા માપના ગાળામાં હોય છે?

ઉત્તર: 1 થી 100 નેનોમીટર (nm)

#942પર્યાવરણમિત્ર અને ઓછા પ્રદૂષણવાળી નેનોટેકનોલોજીને કઈ ટેકનોલોજી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ગ્રીન નેનોટેકનોલોજી

#943ઇલેક્ટ્રોનિક્સમાં વપરાતી IC નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: ઇન્ટિગ્રેટેડ સર્કિટ (Integrated Circuit)

#9441 માઇક્રોમીટર (µm) બરાબર કેટલા મીટર થાય?

ઉત્તર: 10⁻⁶ મીટર

#945કાર્બન આધારિત નેનોતંત્રની મુખ્ય રચનાઓ કઈ છે?

ઉત્તર: કાર્બન નેનોટ્યુબ્સ (CNT) અને બકીબોલ્સ (ફુલરીન)

#946નાના આંતરડાની અંદરની દીવાલ પર પોષક દ્રવ્યોના શોષણ માટે આવેલા આંગળી જેવા પ્રવર્ધોને શું કહે છે?

ઉત્તર: રસાંકુરો (Villi)

#947સુવર્ણ કણો અતિસૂક્ષ્મ નેનો સ્વરૂપમાં સામાન્ય સોના કરતાં જુદો રંગ અને ગુણધર્મો ધરાવે છે તેવું કોણે દર્શાવ્યું હતું?

ઉત્તર: માઇકલ ફેરાડેએ

#948અશ્મિભૂત પરંપરાગત ઊર્જા સ્ત્રોતોનો મુખ્ય ઘટક કયો છે?

ઉત્તર: કાર્બન (હાઇડ્રોકાર્બન)

#949પૃથ્વી પરના તમામ કાર્બનિક રસાયણો અને જીવનનો આધારસ્તંભ કયું તત્વ છે?

ઉત્તર: કાર્બન

#950ગ્રેફાઇટના માત્ર એક જ પરમાણ્વીય સ્તર ધરાવતી અતિમજબૂત દ્વિ-પરિમાણીય રચનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગ્રાફીન (Graphene)

#951કાર્બન આધારિત દડા જેવા નેનોબંધારણનું સામાન્ય નામ શું છે?

ઉત્તર: ફુલેરીન (બકીબોલ)

#952આપણી આંખમાં સંવેદના ઉપજાવતું વીજચુંબકીય વિકિરણ એટલે શું?

ઉત્તર: પ્રકાશ

#953વસ્તુનું કયું પ્રતિબિંબ પડદા પર ઝીલી શકાતું નથી?

ઉત્તર: આભાસી પ્રતિબિંબ

#954શેના લીધે આપણે વસ્તુઓને સ્પષ્ટ જોઈ શકીએ છીએ?

ઉત્તર: પ્રકાશના પરાવર્તનને લીધે

#955વસ્તુની સપાટી પરથી પ્રકાશના પાછા વળવાની ઘટનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રકાશનું પરાવર્તન

#956ગોળાકાર અરીસાની અંદરની વક્ર સપાટી પરાવર્તક હોય તે અરીસાને કેવો અરીસો કહેવાય?

ઉત્તર: અંતર્ગોળ અરીસો

#957કુદરતી પદાર્થોમાં સૌથી વધુ વક્રીભવનાંક કોનો છે?

ઉત્તર: હીરાનો (આશરે 2.42)

#958સાદા સૂક્ષ્મદર્શક યંત્રમાં કયા લેન્સનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: બહિર્ગોળ લેન્સનો

#959ખગોળીય દૂરબીનમાં (ટેલિસ્કોપ) કયા લેન્સનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: બહિર્ગોળ લેન્સનો

#960પૃથ્વી પરથી દૂરની વસ્તુઓ સીધી જોવા માટે વપરાતા દૂરબીનને શું કહે છે?

ઉત્તર: ટેરેસ્ટ્રીયલ ટેલિસ્કોપ (પાર્થિવ દૂરબીન)

#961પારદર્શક માધ્યમમાં કયા રંગના પ્રકાશનો વેગ સૌથી વધુ (મહત્તમ) હોય છે?

ઉત્તર: લાલ રંગના પ્રકાશનો

#962પારદર્શક માધ્યમમાં કયા રંગના પ્રકાશનો વેગ સૌથી ઓછો (ન્યૂનતમ) હોય છે?

ઉત્તર: જાંબલી રંગના પ્રકાશનો

#963સૂર્યનો શ્વેત પ્રકાશ એ કેટલા ઘટક રંગોનો બનેલો છે?

ઉત્તર: સાત રંગોનો

#964જ્યારે સપાટી પરથી કોઈપણ ઘટક રંગનું પરાવર્તન ન થાય (બધા રંગ શોષાઈ જાય) ત્યારે પદાર્થ કેવો દેખાય છે?

ઉત્તર: કાળો

#965જ્યારે સપાટી પરથી તમામ ઘટક રંગોનું સંપૂર્ણ પરાવર્તન થાય ત્યારે પદાર્થ કેવો દેખાય છે?

ઉત્તર: સફેદ

#966પ્રકાશના મૂળભૂત પ્રાથમિક રંગો કયા કયા છે?

ઉત્તર: લાલ, લીલો અને વાદળી (RGB)

#967વસ્તુમાંથી આવતા પ્રકાશના કિરણો સૌપ્રથમ શેના દ્વારા આપણી આંખમાં પ્રવેશે છે?

ઉત્તર: પારદર્શક પટલ (કોર્નિયા) દ્વારા

#968આંખમાં પ્રવેશતા પ્રકાશના જથ્થાનું નિયંત્રણ કોણ કરે છે?

ઉત્તર: કનીનિકા (આઇરિસ) દ્વારા કીકીનું નિયમન કરીને

#969‘પ્રેસબાયોપિયા’ (ચાળીસા) ખામી શરીરના કયા અંગ સાથે જોડાયેલી છે?

ઉત્તર: આંખ સાથે

#970‘માયોપિયા’ એટલે કઈ દ્રષ્ટિની ખામી?

ઉત્તર: લઘુદ્રષ્ટિની ખામી (નજીકનું દેખાય, દૂરનું ન દેખાય)

#971માયોપિયાની ખામીવાળી વ્યક્તિ કઈ વસ્તુઓ સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકતી નથી?

ઉત્તર: દૂરની વસ્તુઓ

#972લઘુદ્રષ્ટિની ખામીના નિવારણ માટે ચશ્મામાં કયા લેન્સનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: અંતર્ગોળ લેન્સનો

#973હાઇપરમેટ્રોપિયા એટલે કઈ દ્રષ્ટિની ખામી?

ઉત્તર: ગુરુદ્રષ્ટિની ખામી (દૂરનું દેખાય, નજીકનું ન દેખાય)

#974ગુરુદ્રષ્ટિની ખામી ધરાવતી વ્યક્તિ કઈ વસ્તુ સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકતી નથી?

ઉત્તર: નજીકની વસ્તુઓ

#975ગુરુદ્રષ્ટિની ખામીના નિવારણ માટે કયા લેન્સનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: બહિર્ગોળ લેન્સનો

#976‘મોતિયો’ (કેટરેક્ટ) રોગ શરીરના કયા ભાગ સાથે સંકળાયેલો છે?

ઉત્તર: આંખ (નેત્રમણિ દૂધિયો કે અસ્પષ્ટ બનવો)

#977વાતાવરણમાં રહેલા પાણીના સૂક્ષ્મ ટીપાં દ્વારા થતા સૂર્યપ્રકાશના વિભાજનથી શેની રચના થાય છે?

ઉત્તર: મેઘધનુષ્યની

#978મેઘધનુષ્ય હંમેશાં આકાશમાં કઈ દિશામાં રચાય છે?

ઉત્તર: સૂર્યની બરાબર વિરુદ્ધ દિશામાં

#979પૃથ્વીના વાતાવરણમાં સપાટીથી ઊંચે જતાં હવાનો વક્રીભવનાંક સામાન્ય રીતે કેવો થાય છે?

ઉત્તર: ઘટે છે (હવા પાતળી બને છે)

#980તારાઓનું ટમટમવું અને સૂર્યોદય વહેલો તેમજ સૂર્યાસ્ત મોડો થવો એ કઈ ઘટનાને આભારી છે?

ઉત્તર: વાતાવરણીય વક્રીભવનના લીધે

#981પ્રકાશની કઈ ઘટનાને લીધે સ્વચ્છ આકાશ ભૂરા (વાદળી) રંગનું દેખાય છે?

ઉત્તર: પ્રકાશના પ્રકીર્ણનને લીધે (રેલે પ્રકીર્ણન)

#982ભયજનક સંકેતો કે ટ્રાફિક સિગ્નલમાં લાલ રંગનો ઉપયોગ શા માટે થાય છે?

ઉત્તર: લાલ રંગની તરંગલંબાઈ વધુ હોવાથી તેનું પ્રકીર્ણન સૌથી ઓછું થાય છે

#983પ્રકાશના પ્રકીર્ણન પરનું વિશ્વવિખ્યાત સંશોધન કયા ભારતીય વૈજ્ઞાનિકે કર્યું હતું?

ઉત્તર: ડૉ. ચંદ્રશેખર વેંકટ રામન (સી. વી. રામન)

#984ભૌતિકશાસ્ત્રમાં નોબેલ પારિતોષિક મેળવનાર પ્રથમ ભારતીય અને એશિયન વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: ડૉ. સી. વી. રામન

#985ડૉ. સી. વી. રામનને કયા વર્ષે નોબેલ પારિતોષિક મળ્યો હતો?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1930 માં

#986ભારત સરકાર દ્વારા દર વર્ષે કયા દિવસને ‘રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 28 ફેબ્રુઆરી (રામન ઇફેક્ટની શોધના માનમાં)

#987રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ કઈ ઐતિહાસિક વૈજ્ઞાનિક શોધની યાદમાં ઉજવાય છે?

ઉત્તર: ડૉ. સી. વી. રામનની ‘રામન ઇફેક્ટ’ ની શોધની યાદમાં

#988હીરાનો અદ્ભુત ચળકાટ એ પ્રકાશની કઈ ઘટનાને આભારી છે?

ઉત્તર: પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન (Total Internal Reflection)

#989સંદેશાવ્યવહારમાં વપરાતા ઑપ્ટિકલ ફાઇબર પ્રકાશના કયા સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે?

ઉત્તર: પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન

#990ધૂમ્રપાન કે જંગલમાંથી સૂર્યપ્રકાશ પસાર થતાં ટિંડલ અસર ઉદ્ભવવાનું કારણ કયું છે?

ઉત્તર: કલીલ કણો દ્વારા પ્રકાશનું પ્રકીર્ણન

#991વિદ્યુતભારનો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: કુલંબ (Coulomb - C)

#992ધાતુ વાહકમાં વિદ્યુતપ્રવાહના વહન માટે કયા કણો જવાબદાર હોય છે?

ઉત્તર: મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન

#993ઇલેક્ટ્રોન કણની શોધ કયા વૈજ્ઞાનિકે કરી હતી?

ઉત્તર: જે. જે. થોમસન (1897)

#994વિદ્યુતપ્રવાહનો મૂળભૂત SI એકમ કુલંબ પ્રતિ સેકન્ડ છે, જેને શું કહે છે?

ઉત્તર: એમ્પિયર (Ampere - A)

#995વિદ્યુતપ્રવાહ માપવાના વ્યવહારુ એકમને શું કહેવામાં આવે છે?

ઉત્તર: એમ્પિયર

#996વિદ્યુત પરિપથમાં વિદ્યુતપ્રવાહનું મૂલ્ય માપવા કયા સાધનનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: એમીટર (Ammeter)

#997એક ઇલેક્ટ્રોન પર રહેલો વિદ્યુતભાર કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: 1.6 × 10⁻¹⁹ કુલંબ (ઋણ)

#998વિદ્યુત સ્થિતિમાન અને વિદ્યુત સ્થિતિમાનના તફાવતનો SI એકમ કયો છે?

ઉત્તર: વૉલ્ટ (Volt - V)

#999વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત (વોલ્ટેજ) માપવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: વોલ્ટમીટર (Voltmeter)

#1000સૌપ્રથમ સાદો રાસાયણિક વિદ્યુતકોષ (બેટરી) કોણે બનાવ્યો હતો?

ઉત્તર: એલેસાન્ડ્રો વોલ્ટાએ

#1001પરિપથમાં વિદ્યુતપ્રવાહની હાજરી અને તેની દિશા નોંધવા કયું સંવેદનશીલ સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: ગેલ્વેનોમીટર (Galvanometer)

#1002‘નાઇક્રોમ’ કઈ કઈ ધાતુઓનું મિશ્રણ છે?

ઉત્તર: નિકલ, ક્રોમિયમ, મેંગેનીઝ અને લોખંડ

#1003વિદ્યુત અવરોધનો SI એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ઓહ્મ (Ω)

#1004ઇસ્ત્રી, હીટર અને ટોસ્ટર જેવા હીટિંગ ઉપકરણોમાં હીટિંગ એલિમેન્ટ તરીકે કયો તાર વપરાય છે?

ઉત્તર: નાઇક્રોમનો તાર

#1005રેડિયો અને ટીવી જેવા ઇલેક્ટ્રોનિક સર્કિટમાં વપરાતા કાર્બન અવરોધકો શાના બનેલા હોય છે?

ઉત્તર: કાર્બન અને ગ્રેફાઇટ પાવડરના મિશ્રણમાંથી

#1006સિલિકોન અને જર્મેનિયમ વિદ્યુત વાહકતાની દ્રષ્ટિએ કેવા પદાર્થો છે?

ઉત્તર: અર્ધવાહકો (Semiconductors)

#1007આધુનિક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ચિપ્સ બનાવવામાં કોનો બહોળો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: અર્ધવાહકોનો (સિલિકોન)

#1008વિદ્યુતઊર્જાનો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: જૂલ (Joule)

#1009વિદ્યુત પાવરનો SI એકમ જૂલ/સેકન્ડ છે, જેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: વૉટ (Watt)

#1010ઘરવપરાશમાં વીજળીનો વપરાશ માપવા માટે કયો વ્યવહારુ એકમ વપરાય છે?

ઉત્તર: કિલોવૉટ અવર (kWh - યુનિટ)

#1011વીજ બિલમાં વપરાતો ‘1 યુનિટ’ એટલે કેટલા કિલોવૉટ અવર થાય?

ઉત્તર: 1 kWh (1 કિલોવૉટ અવર)

#10121 યુનિટ (1 kWh) બરાબર કેટલા જૂલ વિદ્યુતઊર્જા થાય?

ઉત્તર: 3.6 × 10⁶ જૂલ (36 લાખ જૂલ)

#1013ક્ષાર રહિત શુદ્ધ નિસ્યંદિત પાણી વિદ્યુતનું સુવાહક છે કે અવાહક?

ઉત્તર: વિદ્યુતનું અવાહક (મંદવાહક)

#1014પાણીમાં થોડું મીઠું કે એસિડ ઉમેરવાથી તે વિદ્યુતનું કેવું બને છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતનું ઉત્તમ સુવાહક

#1015પરંપરાગત રીતે વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા ઇલેક્ટ્રોનની ગતિની કઈ દિશામાં માનવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ઇલેક્ટ્રોનની ગતિની બરાબર વિરુદ્ધ દિશામાં (ધનથી ઋણ ધ્રુવ તરફ)

#1016લાઉડસ્પીકર, મોટર, મેગ્લેવ ટ્રેન અને હાર્ડડિસ્કમાં ભૌતિક વિજ્ઞાનના કયા સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતચુંબકત્વના સિદ્ધાંતનો

#1017કોઈપણ ચુંબકનું ચુંબકત્વ સૌથી વધુ ક્યાં કેન્દ્રિત થયેલું હોય છે?

ઉત્તર: બંને ધ્રુવો આગળ (ઉત્તર અને દક્ષિણ ધ્રુવ)

#1018વાહક તારમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર થતાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન થાય છે તે સૌપ્રથમ કોણે શોધ્યું?

ઉત્તર: હેન્સ ક્રિશ્ચિયન ઓર્સ્ટેડે (1820)

#1019વિદ્યુત મોટર કઈ ઊર્જાનું કઈ ઊર્જામાં રૂપાંતર કરતું સાધન છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતઊર્જાનું યાંત્રિક ઊર્જામાં

#1020ઇલેક્ટ્રિક જનરેટર (ડાયનેમો) કઈ ઊર્જાનું કઈ ઊર્જામાં રૂપાંતર કરે છે?

ઉત્તર: યાંત્રિક ઊર્જાનું વિદ્યુતઊર્જામાં

#1021ઇલેક્ટ્રિક જનરેટર ભૌતિક વિજ્ઞાનના કયા સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ (Electromagnetic Induction) ના સિદ્ધાંત પર

#1022વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણનો ક્રાંતિકારી સિદ્ધાંત કયા વૈજ્ઞાનિકે આપ્યો?

ઉત્તર: માઇકલ ફેરાડે

#1023વિદ્યુત ફ્યુઝનો તાર બનાવવા સામાન્ય રીતે કઈ મિશ્રધાતુ વપરાય છે?

ઉત્તર: સીસું (લેડ) અને ટીનની મિશ્રધાતુ (સોલ્ડર)

#1024NASA નું સંપૂર્ણ અંગ્રેજી નામ શું છે?

ઉત્તર: નેશનલ એરોનોટિક્સ એન્ડ સ્પેસ એડમિનિસ્ટ્રેશન (National Aeronautics and Space Administration)

#1025‘પૃથ્વી કેન્દ્રિત બ્રહ્માંડ વાદ’ (Geocentric Model) પ્રાચીન સમયમાં કયા ખગોળશાસ્ત્રીએ આપ્યો હતો?

ઉત્તર: ક્લોડિયસ ટોલેમીએ

#1026‘સૂર્ય કેન્દ્રિત વાદ’ (Heliocentric Model) ની સત્તાવાર વૈજ્ઞાનિક રજૂઆત કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: નિકોલસ કોપરનિકસે

#1027સૌપ્રથમ ગણિતીય આધાર સાથે સૂર્ય કેન્દ્રીય સિદ્ધાંત સ્થાપિત કરનાર વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: નિકોલસ કોપરનિકસ

#1028સૂર્યની આસપાસ ગ્રહોની લંબગોળ ગતિ અંગેના ત્રણ નિયમો કોણે આપ્યા?

ઉત્તર: જોહાન્સ કેપ્લરે

#1029સૂર્યના કેન્દ્રભાગનું (ગર્ભનું) તાપમાન આશરે કેટલું અંદાજવામાં આવે છે?

ઉત્તર: આશરે 1.5 કરોડ કેલ્વિન (1.5 × 10⁷ K)

#1030સૂર્યના કેન્દ્રમાં દ્રવ્ય અત્યંત ઊંચા તાપમાને કયા સ્વરૂપમાં રહેલું છે?

ઉત્તર: પ્લાઝમા સ્વરૂપમાં

#1031સૂર્યની સપાટીનું (ફોટોસ્ફિયરનું) સરેરાશ તાપમાન આશરે કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 6000 K (આશરે 5500°C થી 5800°C)

#1032સૂર્યની દ્રશ્યમાન સપાટીના તેજસ્વી સ્તરને શું કહે છે?

ઉત્તર: ફોટોસ્ફિયર (પ્રકાશાવરણ)

#1033ખગ્રાસ સૂર્યગ્રહણ વખતે સૂર્યની આસપાસ મુગટ સ્વરૂપે જોવા મળતા તેજસ્વી બાહ્ય આવરણને શું કહે છે?

ઉત્તર: કોરોના (કિરીટાવરણ)

#1034હાલમાં સૂર્ય પોતાના જીવનચક્રની કઈ અવસ્થામાં સ્થિર રહેલો છે?

ઉત્તર: મુખ્ય શ્રેણી તારાની પરિપક્વ અવસ્થામાં (Main Sequence)

#1035સૂર્યનું આયુષ્ય હજુ આશરે કેટલા વર્ષ બાકી હોવાનો વૈજ્ઞાનિક અંદાજ છે?

ઉત્તર: આશરે 5 અબજ વર્ષ

#1036મંગળની કક્ષાની અંદર આવેલા સૂર્યમંડળના ખડકાળ ગ્રહોને કેવા ગ્રહો કહેવાય?

ઉત્તર: પાર્થિવ ગ્રહો (ટેરેસ્ટ્રીયલ ગ્રહો)

#1037મંગળ ગ્રહની કક્ષાની બહાર આવેલા વિશાળ વાયુરૂપ ગ્રહોને કેવા ગ્રહો કહેવાય?

ઉત્તર: જોવિયન ગ્રહો (વાયુમય દૈત્ય ગ્રહો)

#1038સૌરમંડળના ચાર ટેરેસ્ટ્રીયલ (પાર્થિવ) ગ્રહો કયા છે?

ઉત્તર: બુધ, શુક્ર, પૃથ્વી અને મંગળ

#1039સૌરમંડળનો કદમાં સૌથી નાનો ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: બુધ

#1040બુધ ગ્રહને કુલ કેટલા કુદરતી ઉપગ્રહો છે?

ઉત્તર: શૂન્ય (એકપણ નહિ)

#1041પૃથ્વીનો સૌથી નજીકનો પાડોશી અને લગભગ પૃથ્વી જેવું કદ ધરાવતો ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: શુક્ર

#1042સૌરમંડળનો સૌથી તેજસ્વી ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: શુક્ર

#1043સૌરમંડળમાં પૂર્વથી પશ્ચિમ દિશામાં (ઊંધી દિશામાં) પોતાની ધરી પર પરિભ્રમણ કરતા ગ્રહો કયા છે?

ઉત્તર: શુક્ર અને યુરેનસ

#1044ઉપગ્રહ ન ધરાવતા બે ગ્રહો કયા છે?

ઉત્તર: બુધ અને શુક્ર

#1045પૃથ્વી પર વાતાવરણ સપાટીથી આશરે કેટલા કિમી સુધી વિસ્તરેલું છે?

ઉત્તર: આશરે 800 થી 1000 કિમી

#1046પૃથ્વીનો એકમાત્ર કુદરતી ઉપગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: ચંદ્ર

#1047સપાટી પર આયર્ન ઓક્સાઇડની હાજરીને લીધે રાતા રંગનો દેખાતો ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: મંગળ

#1048‘ફોબોસ’ અને ‘ડીમોસ’ એ કયા ગ્રહના બે નાના કુદરતી ઉપગ્રહો છે?

ઉત્તર: મંગળ ગ્રહના

#1049સૌરમંડળનો સૌથી મોટો અને સૌથી ભારે ગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: ગુરુ

#1050કદની દ્રષ્ટિએ ગુરુ ગ્રહ પૃથ્વી કરતાં આશરે કેટલા ગણો મોટો છે?

ઉત્તર: આશરે 1300 થી 1400 ગણો

#1051કયા ગ્રહનું અપ્રતિમ સૌંદર્ય તેની આસપાસ આવેલાં તેજસ્વી વલયોને આભારી છે?

ઉત્તર: શનિ ગ્રહનું

#1052‘ટ્રાઇટોન’ અને ‘નેરિડ’ એ કયા દૂરના ગ્રહના જાણીતા ઉપગ્રહો છે?

ઉત્તર: નેપ્ચ્યુન ગ્રહના

#1053દૂરબીનની શોધ પહેલાં પ્રાચીન કાળમાં નરી આંખે કેટલા ગ્રહો જાણીતા હતા?

ઉત્તર: 5 (બુધ, શુક્ર, મંગળ, ગુરુ, શનિ) અથવા પૃથ્વી સહિત 6

#1054સૌપ્રથમ શોધાયેલો અને લઘુગ્રહોમાં સૌથી મોટો લઘુગ્રહ (વામન ગ્રહ) કયો છે?

ઉત્તર: સિરીસ (Ceres)

#1055ઉલ્કાઓ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશી ઘર્ષણને કારણે સળગી ઊઠે છે તેને લોકભાષામાં શું કહે છે?

ઉત્તર: ખરતો તારો

#1056ભારતમાં ઉલ્કા પડવાથી બનેલું ખારા પાણીનું જાણીતું સરોવર ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: મહારાષ્ટ્રના બુલઢાણા જિલ્લામાં (લોનાર સરોવર)

#1057સૌરમંડળની સરહદ પર બરફીલા પદાર્થો અને ધૂમકેતુઓના વિશાળ સ્ત્રોતને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઊર્ટનું વાદળ (Oort Cloud)

#1058બરફ અને ધૂળના બનેલા કયા અવકાશી પદાર્થને પૂંછડિયા તારા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ધૂમકેતુ

#1059સૌથી પ્રખ્યાત અને નિયમિત આવર્તકાળ ધરાવતો ધૂમકેતુ કયો છે?

ઉત્તર: હેલીનો ધૂમકેતુ

#1060હેલીના ધૂમકેતુનો આવર્તકાળ આશરે કેટલા વર્ષનો હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 76 વર્ષનો

#1061હેલીનો ધૂમકેતુ છેલ્લે પૃથ્વી પરથી કયા વર્ષે દેખાયો હતો?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1986 માં

#1062હેલીનો ધૂમકેતુ હવે પછી આકાશમાં કયા વર્ષની આસપાસ ફરી દેખાશે?

ઉત્તર: ઈ.સ. 2061-2062 માં

#1063ધૂમકેતુની કક્ષાની ગણતરી કરી તેની પુનરાવર્તિત મુલાકાતની સાચી આગાહી કયા વૈજ્ઞાનિકે કરી હતી?

ઉત્તર: એડમંડ હેલીએ

#1064ઈ.સ. 1997 માં પૃથ્વી પરથી લાંબા સમય સુધી નરી આંખે દેખાયેલો અત્યંત તેજસ્વી ધૂમકેતુ કયો હતો?

ઉત્તર: હેલ-બોપ ધૂમકેતુ (Comet Hale-Bopp)

#1065સૂર્ય જેવા મધ્યમ કદના તારાઓ પોતાના જીવનના અંતે કયા અવશેષ સ્વરૂપે મૃત્યુ પામે છે?

ઉત્તર: શ્વેત વામન તારા (White Dwarf) સ્વરૂપે

#1066સપાટીનું સૌથી ઓછું તાપમાન ધરાવતો તારો સામાન્ય રીતે કેવા રંગનો દેખાય છે?

ઉત્તર: લાલ રંગનો

#1067સપાટીનું સૌથી ઊંચું (પ્રચંડ) તાપમાન ધરાવતો તારો કેવા રંગનો દેખાય છે?

ઉત્તર: ભૂરા કે નીલા રંગનો (Blue Star)

#1068ભારતીય જ્યોતિષ અને પરંપરાગત ખગોળશાસ્ત્ર મુજબ ક્રાંતિવૃત્ત પર કુલ કેટલાં નક્ષત્રો છે?

ઉત્તર: 27 નક્ષત્રો

#1069ચંદ્ર આકાશમાં દરેક નક્ષત્રમાં સરેરાશ કેટલો સમય રહે છે?

ઉત્તર: આશરે 1 દિવસ (આશરે 27.3 દિવસમાં 27 નક્ષત્ર)

#1070સૂર્ય પૃથ્વીની સાપેક્ષ ગતિ મુજબ એક નક્ષત્રમાં સરેરાશ કેટલા દિવસ રહે છે?

ઉત્તર: આશરે 13.5 થી 14 દિવસ

#1071પૃથ્વીના પરિભ્રમણ અને પરિક્રમણના કારણે તારાઓ દરરોજ અગાઉના દિવસ કરતાં કેટલા સમય વહેલા ઊગે છે?

ઉત્તર: આશરે 4 મિનિટ વહેલા

#1072અવલોકનક્ષમ બ્રહ્માંડમાં ખગોળશાસ્ત્રીઓના અંદાજ મુજબ આશરે કેટલી આકાશગંગાઓ (ગેલેક્સીઓ) આવેલી છે?

ઉત્તર: આશરે 10¹¹ થી 10¹² (100 થી 200 અબજ)

#1073રોકેટનું ઊર્ધ્વગમન ન્યૂટનના ગતિના કયા નિયમના આધારે થાય છે?

ઉત્તર: ત્રીજા નિયમ મુજબ (ક્રિયા અને પ્રતિક્રિયા)

#1074રોકેટમાં ક્રાયોજેનિક એન્જિનમાં પ્રવાહી બળતણ અને ઓક્સિડાઇઝર તરીકે શું વપરાય છે?

ઉત્તર: પ્રવાહી હાઇડ્રોજન (LH₂) અને પ્રવાહી ઓક્સિજન (LOX)

#1075રોકેટના ઘન બૂસ્ટરમાં ઘન બળતણ તરીકે મુખ્યત્વે શું વપરાય છે?

ઉત્તર: એલ્યુમિનિયમ પાવડર અને એમોનિયમ પરક્લોરેટનું મિશ્રણ (HTPB આધારિત)

#1076માનવ ઇતિહાસમાં સૌપ્રથમ કૃત્રિમ ઉપગ્રહ અવકાશમાં કયા દેશે મોકલ્યો હતો?

ઉત્તર: સોવિયેત યુનિયન (રશિયા)

#1077રશિયાએ વિશ્વનો સૌપ્રથમ કૃત્રિમ ઉપગ્રહ કઈ તારીખે પ્રક્ષેપિત કર્યો હતો?

ઉત્તર: 4 ઓક્ટોબર, 1957

#1078વિશ્વના સૌપ્રથમ માનવનિર્મિત ઉપગ્રહનું નામ શું હતું?

ઉત્તર: સ્પુટનિક-1 (Sputnik-1)

#1079અમેરિકાએ પોતાનો પ્રથમ કૃત્રિમ ઉપગ્રહ ક્યારે અવકાશમાં મોકલ્યો હતો?

ઉત્તર: 31 જાન્યુઆરી, 1958

#1080અમેરિકાના સૌપ્રથમ ઉપગ્રહનું નામ શું હતું?

ઉત્તર: એક્સપ્લોરર-1 (Explorer-1)

#1081કયા દેશે ઈ.સ. 1961 માં સૌપ્રથમ માનવીને સફળતાપૂર્વક અવકાશમાં મોકલ્યો હતો?

ઉત્તર: સોવિયેત યુનિયન (રશિયા)

#1082અવકાશમાં જનાર વિશ્વના સૌપ્રથમ માનવી કોણ હતા?

ઉત્તર: યુરી ગાગરીન (12 એપ્રિલ, 1961 - વોસ્ટોક-1)

#1083અવકાશમાં ખુલ્લા સ્પેસવોક (Spacewalk) કરનાર સૌપ્રથમ માનવી કોણ હતા?

ઉત્તર: એલેક્સી લિયોનોવ (1965)

#1084ચંદ્રની ધરતી પર સૌપ્રથમ પગ મૂકનાર માનવી કોણ હતા?

ઉત્તર: નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ

#1085નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ અને બઝ એલ્ડ્રિન કયા ઐતિહાસિક યાન દ્વારા ચંદ્ર પર પહોંચ્યા હતા?

ઉત્તર: એપોલો-11 (Apollo 11)

#1086એપોલો-11 અભિયાન અંતર્ગત માનવી ચંદ્ર પર કઈ તારીખે ઉતર્યો હતો?

ઉત્તર: 20 જુલાઈ, 1969 (ભારતીય સમય મુજબ 21 જુલાઈ)

#1087ઈ.સ. 1971 માં રશિયાએ વિશ્વનું સૌપ્રથમ કયું સ્પેસ સ્ટેશન સ્થાપિત કર્યું હતું?

ઉત્તર: સાલ્યુત-1 (Salyut-1)

#1088ઈ.સ. 1973 માં અમેરિકાએ કયું સ્પેસ સ્ટેશન અવકાશમાં સ્થાપિત કર્યું હતું?

ઉત્તર: સ્કાયલેબ (Skylab)

#1089ભારતીય ધરતી પરથી ભારતીય રોકેટ (SLV-3) દ્વારા કક્ષામાં મુકાયેલો ભારતનો પ્રથમ ઉપગ્રહ કયો?

ઉત્તર: રોહિણી (RS-1)

#1090ભારતના સ્વદેશી રોકેટ દ્વારા રોહિણી ઉપગ્રહ કયા વર્ષે પ્રક્ષેપિત કરાયો હતો?

ઉત્તર: 18 જુલાઈ, 1980

#1091ISS નું પૂર્ણ સ્વરૂપ શું છે?

ઉત્તર: ઇન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન (International Space Station)

#1092વિશ્વના સૌપ્રથમ વારંવાર વાપરી શકાય તેવા અમેરિકન સ્પેસ શટલનું નામ શું હતું?

ઉત્તર: કોલંબિયા (Columbia - STS-1)

#1093પ્રથમ સ્પેસ શટલનું સફળ પ્રક્ષેપણ ક્યારે કરવામાં આવ્યું હતું?

ઉત્તર: 12 એપ્રિલ, 1981

#1094હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ કયા વર્ષે અવકાશમાં તરતો મૂકવામાં આવ્યો હતો?

ઉત્તર: એપ્રિલ, 1990 માં

#1095હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપને કયા સ્પેસ શટલ દ્વારા અવકાશમાં મૂકવામાં આવ્યો હતો?

ઉત્તર: ડિસ્કવરી (Discovery - STS-31)

#1096અમેરિકાના માનવસહિત સ્પેસ શટલ મિશનો મુખ્યત્વે ક્યાંથી લૉન્ચ થતાં હતાં?

ઉત્તર: કેનેડી સ્પેસ સેન્ટર (ફ્લોરિડા)

#1097બહિર્ગોળ કાચ વડે દૂર રહેલી વસ્તુનું કેવું પ્રતિબિંબ મળે છે?

ઉત્તર: નાનું અને ઊલટું

#1098સ્પેસ શટલ કોલંબિયા પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પુનઃ પ્રવેશ કરતી વખતે કઈ તારીખે તૂટી પડ્યું હતું?

ઉત્તર: 1 ફેબ્રુઆરી, 2003

#1099વિશ્વનો સૌથી વિશાળ ભૂગર્ભીય કણ પ્રવેગક (પાર્ટિકલ એક્સિલરેટર) પ્રયોગ કયો છે?

ઉત્તર: લાર્જ હેડ્રોન કોલાઇડર (LHC - CERN)

#1100‘LHC’ પ્રયોગ કયા બે દેશોની સરહદ પર જમીનની નીચે સ્થિત છે?

ઉત્તર: ફ્રાન્સ અને સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ

#1101લાર્જ હેડ્રોન કોલાઇડર (LHC) કયા પ્રસિદ્ધ શહેર નજીક આવેલું છે?

ઉત્તર: જીનીવા (Geneva - સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ)

#1102ભારતે રોહિણી ઉપગ્રહને કયા સ્વદેશી પ્રક્ષેપણ યાન દ્વારા ભ્રમણકક્ષામાં મૂક્યો હતો?

ઉત્તર: SLV-3 (સેટેલાઇટ લોન્ચ વ્હીકલ-3)

#1103પૃથ્વીની નીચી ભ્રમણકક્ષામાં (LEO) રહેવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ કક્ષીય વેગ કેટલો હોવો જોઈએ?

ઉત્તર: આશરે 7.9 થી 8 કિમી/સેકન્ડ

#1104ભૂ-સ્થિર (જિયોસ્ટેશનરી) ઉપગ્રહો પૃથ્વીની સપાટીથી આશરે કેટલા કિલોમીટરની ઊંચાઈએ ભ્રમણ કરે છે?

ઉત્તર: આશરે 35,786 કિમી (આશરે 36,000 કિમી)

#1105ભૂ-સ્થિર ઉપગ્રહનો પરિક્રમણ કાળ કેટલા કલાકનો હોય છે?

ઉત્તર: 24 કલાક (પૃથ્વીના પરિભ્રમણ જેટલો જ)

#1106ધ્રુવીય કક્ષાના (સૂર્ય-સમન્વયિત) ઉપગ્રહો પૃથ્વીથી આશરે કેટલા કિમી ઊંચાઈએ ભ્રમણ કરે છે?

ઉત્તર: આશરે 500 થી 1000 કિમી

#1107ભારતના દૂરસંવેદન (રિમોટ સેન્સિંગ - IRS) ઉપગ્રહોનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે શાના માટે થાય છે?

ઉત્તર: પૃથ્વીના કુદરતી સંસાધનોની મોજણી અને પર્યાવરણ નિરીક્ષણ માટે

#1108ભારતે દૂરસંચાર, શિક્ષણ અને ટેલિવિઝન પ્રસારણ માટે કઈ ઉપગ્રહ શ્રેણી શરૂ કરી હતી?

ઉત્તર: ઇન્સેટ (INSAT) શ્રેણી

#1109હવામાન સંબંધિત આગાહી અને માહિતી મેળવવા માટે ભારત દ્વારા કયા ઉપગ્રહો વપરાય છે?

ઉત્તર: ઇન્સેટ અને મેટસેટ (કલ્પના-1) શ્રેણી

#1110અમદાવાદમાં ફિઝિકલ રિસર્ચ લેબોરેટરી (PRL) ની સ્થાપના કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈએ (1947)

#1111PRL નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: ફિઝિકલ રિસર્ચ લેબોરેટરી (Physical Research Laboratory)

#1112અમદાવાદમાં કાપડ ઉદ્યોગના સંશોધન માટે ‘અટીરા’ (ATIRA) ની સ્થાપના કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈએ

#1113ભારતીય અવકાશ કાર્યક્રમના પિતા (Father of Indian Space Program) કોણ ગણાય છે?

ઉત્તર: ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈ

#1114ISRO નું સંપૂર્ણ અંગ્રેજી નામ શું છે?

ઉત્તર: ઇન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઇઝેશન (Indian Space Research Organisation)

#1115ટીવી પ્રસારણમાં DTH નું વિસ્તૃત રૂપ શું છે?

ઉત્તર: ડાયરેક્ટ ટુ હોમ (Direct To Home)

#1116ભારતમાં DTH સેવાઓના વ્યાપક પ્રસારણમાં કયો ઉપગ્રહ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયો હતો?

ઉત્તર: ઇન્સેટ-4A (INSAT-4A)

#1117હવામાનની ચોક્કસ માહિતી માટે સમર્પિત કયો ઉપગ્રહ પાછળથી ‘કલ્પના-1’ તરીકે ઓળખાયો?

ઉત્તર: મેટસેટ (METSAT)

#1118ભૌગોલિક નકશાઓ અને પૃથ્વીના ઉચ્ચ ક્ષમતાવાળા ચિત્રો મેળવવા કયા ભારતીય ઉપગ્રહો વપરાય છે?

ઉત્તર: કાર્ટોસેટ (CARTOSAT) શ્રેણી

#1119ખગોળીય અવલોકન અને સંશોધન માટે સમર્પિત ભારતની પ્રથમ સ્પેસ ઓબ્ઝર્વેટરી કઈ છે?

ઉત્તર: એસ્ટ્રોસેટ (AstroSat)

#1120PSLV નું પૂર્ણ સ્વરૂપ જણાવો.

ઉત્તર: પોલાર સેટેલાઇટ લોન્ચ વ્હીકલ (Polar Satellite Launch Vehicle)

#1121GSLV નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: જિયોસિન્ક્રનસ સેટેલાઇટ લોન્ચ વ્હીકલ (Geosynchronous Satellite Launch Vehicle)

#1122એસિડ સ્વાદે કેવા હોય છે?

ઉત્તર: ખાટા

#1123એસિડ લિટમસ પેપર પર કેવી અસર દર્શાવે છે?

ઉત્તર: ભૂરા લિટમસને લાલ બનાવે છે

#1124બેઇઝ સ્વાદે કેવા હોય છે?

ઉત્તર: તૂરા (કડવાશ પડતા)

#1125બેઇઝ લિટમસ પેપર પર કેવી અસર દર્શાવે છે?

ઉત્તર: લાલ લિટમસને ભૂરું બનાવે છે

#1126એસિડ અને બેઇઝ વચ્ચે તટસ્થીકરણની પ્રક્રિયા થવાથી શું બને છે?

ઉત્તર: ક્ષાર અને પાણી

#1127એસિડ અને બેઇઝનો આયનીય સિદ્ધાંત કયા વૈજ્ઞાનિકે આપ્યો હતો?

ઉત્તર: સ્વાંતે આર્હેનિયસે (Svante Arrhenius)

#1128એસિડિક દ્રાવણનું pH મૂલ્ય કેટલાથી ઓછું હોય છે?

ઉત્તર: 7 થી ઓછું

#1129બેઝિક દ્રાવણનું pH મૂલ્ય કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: 7 થી વધુ (7 થી 14 ની વચ્ચે)

#1130મનુષ્ય શરીરમાં દેહધાર્મિક ક્રિયાઓ સામાન્ય રીતે કયા pH ગાળામાં યોગ્ય રીતે થાય છે?

ઉત્તર: 7.0 થી 7.8 pH ના ગાળામાં

#1131જઠરમાં ખોરાકના પ્રોટીનનું પાચન શરૂ કરવામાં કયો ઉત્સેચક મદદ કરે છે?

ઉત્તર: પેપ્સિન

#1132છોડના ઉત્તમ વિકાસ માટે જમીનનું pH મૂલ્ય આશરે કેટલું હોવું જોઈએ?

ઉત્તર: 6.5 થી 7.3 ની વચ્ચે

#1133એસિડિક જમીનને તટસ્થ કરવા માટે ખેડૂતો તેમાં શું ઉમેરે છે?

ઉત્તર: કળીચૂનો (લાઇમ - કેલ્શિયમ ઓક્સાઇડ) અથવા કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ

#1134વધુ પડતી બેઝિક જમીનને તટસ્થ કરવા માટે તેમાં શું ઉમેરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: જીપ્સમ (ચિરોડી)

#1135દાંતનું સૌથી કઠણ બહારનું પડ (ઇનેમલ) શાનું બનેલું હોય છે?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ ફોસ્ફેટનું (હાઇડ્રોક્સીએપેટાઇટ)

#1136કીડી કે લાલ મકોડાના ડંખમાં કયો એસિડ હોય છે?

ઉત્તર: ફોર્મિક એસિડ (મિથેનોઇક એસિડ)

#1137મધમાખીના ડંખના ઝેરમાં કયું રસાયણ દાહક અસર પેદા કરે છે?

ઉત્તર: મેલિટિન પ્રોટીન અને ફોર્મિક એસિડ

#1138મધમાખી કે કીડીના ડંખથી થતી બળતરા શાંત કરવા શું લગાડવું જોઈએ?

ઉત્તર: ખાવાના સોડાનું દ્રાવણ (હળવો બેઇઝ)

#1139તટસ્થ શુદ્ધ પાણીનું pH મૂલ્ય કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: 7.0

#1140માનવ રુધિરનું સામાન્ય pH મૂલ્ય કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 7.35 થી 7.45 (સરેરાશ 7.4)

#1141સરકો (વિનેગર) માં મુખ્યત્વે કયો એસિડ રહેલો હોય છે?

ઉત્તર: એસિટિક એસિડ (ઇથેનોઇક એસિડ - CH₃COOH)

#1142દહીં અને છાશમાં ખાટા સ્વાદ માટે કયો એસિડ જવાબદાર છે?

ઉત્તર: લેક્ટિક એસિડ

#1143લીંબુ, નારંગી અને મોસંબી જેવાં સાઇટ્રસ ફળોમાં કયો એસિડ હોય છે?

ઉત્તર: સાઇટ્રિક એસિડ

#1144આમલી અને કાચી કેરીમાં કયો કુદરતી એસિડ હોય છે?

ઉત્તર: ટાર્ટરિક એસિડ

#1145ટામેટાંમાં કયો કાર્બનિક એસિડ મુખ્યત્વે રહેલો હોય છે?

ઉત્તર: ઓક્ઝેલિક એસિડ

#1146સામાન્ય મીઠાનું રાસાયણિક અણુસૂત્ર જણાવો.

ઉત્તર: NaCl (સોડિયમ ક્લોરાઇડ)

#1147ખાવાના સોડાનું અણુસૂત્ર શું છે?

ઉત્તર: NaHCO₃ (સોડિયમ હાઇડ્રોજનકાર્બોનેટ)

#1148ધોવાના સોડાનું સ્ફટિકજળ સાથેનું અણુસૂત્ર જણાવો.

ઉત્તર: Na₂CO₃·10H₂O

#1149ઠંડા પીણાં ભરવાના ધાતુના કેન (ટીન) બનાવવા કઈ હલકી ધાતુ વપરાય છે?

ઉત્તર: એલ્યુમિનિયમ

#1150ખાદ્યસામગ્રીના પેકિંગ માટે વપરાતી પાતળી ફોઇલ કઈ ધાતુમાંથી બને છે?

ઉત્તર: એલ્યુમિનિયમ

#1151એસિડ અને ભેજ સામે પ્રતિકાર આપવા ઔદ્યોગિક પાઇપો કે પ્લેટો પર કઈ ધાતુનું અસ્તર લગાવાય છે?

ઉત્તર: સીસું (લેડ)

#1152ક્ષ-કિરણો અને રેડિયોએક્ટિવ વિકિરણો સામે ઉત્તમ રક્ષણ આપવા કઈ ભારે ધાતુ વપરાય છે?

ઉત્તર: સીસું (લેડ - Pb)

#1153પૃથ્વીની ચારેબાજુ વીંટળાઈને આવેલા હવાના આવરણને શું કહે છે?

ઉત્તર: વાતાવરણ (Atmosphere)

#1154બોક્સાઇટ એ કઈ મહત્વની ધાતુની મુખ્ય કાચી ધાતુ (અયસ્ક) છે?

ઉત્તર: એલ્યુમિનિયમ

#1155પિત્તળ (બ્રાસ) કઈ બે ધાતુઓનું મિશ્રણ છે?

ઉત્તર: તાંબુ (કોપર - આશરે 70%) અને જસત (ઝિંક - આશરે 30%)

#1156ઇલેક્ટ્રિક વાયરોનું સોલ્ડરિંગ કરવા માટે વપરાતો વાયર કઈ ધાતુઓનું મિશ્રણ છે?

ઉત્તર: સીસું (લેડ) અને ટીન

#1157સામાન્ય સ્ટીલ એ મુખ્યત્વે કોનું મિશ્રણ છે?

ઉત્તર: લોખંડ (આયર્ન) અને કાર્બનનું

#1158કાંસું (બ્રોન્ઝ) કઈ ધાતુઓનું મિશ્રણ છે?

ઉત્તર: તાંબુ (કોપર) અને ટીનનું

#1159સોનાની શુદ્ધતા કયા પરંપરાગત એકમમાં માપવામાં આવે છે?

ઉત્તર: કેરેટ (Carat)

#1160100% શુદ્ધ સોનું કેટલા કેરેટનું હોય છે?

ઉત્તર: 24 કેરેટ

#1161ઘરેણાં બનાવવા સોનાને મજબૂતાઈ આપવા તેમાં કઈ ધાતુઓનું મિશ્રણ કરાય છે?

ઉત્તર: તાંબુ (કોપર) અથવા ચાંદી

#1162ભારતમાં સામાન્ય રીતે આભૂષણો બનાવવા માટે કેટલા કેરેટ સોનું વધુ વપરાય છે?

ઉત્તર: 22 કેરેટ સોનું

#1163કુદરતમાં મળતો સૌથી સખત અને કઠણ અધાતુ પદાર્થ કયો છે?

ઉત્તર: હીરો (કાર્બનનું અપરરૂપ)

#1164અધાતુ હોવા છતાં વિદ્યુતનું વહન કરી શકે તેવું કાર્બનનું સ્વરૂપ કયું છે?

ઉત્તર: ગ્રેફાઇટ

#1165હાઇડ્રોજન વાયુની શોધ ઈ.સ. 1766 માં કયા વૈજ્ઞાનિકે કરી હતી?

ઉત્તર: હેનરી કેવેન્ડિશે

#1166આવર્ત કોષ્ટકમાં પ્રથમ ક્રમે (પરમાણુ ક્રમાંક 1 પર) કયું તત્વ છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોજન

#1167ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે એમોનિયા વાયુનું ઉત્પાદન કઈ જાણીતી પદ્ધતિથી થાય છે?

ઉત્તર: હેબર પદ્ધતિ (Haber Process)

#1168ચામડીના રોગોમાં ચેપનાશક અને ફૂગનાશક તરીકે કયું અધાતુ તત્વ વપરાય છે?

ઉત્તર: સલ્ફર (ગંધક)

#1169કુદરતી રબરનું વલ્કેનાઇઝેશન કરવા માટે કયું તત્વ વપરાય છે?

ઉત્તર: સલ્ફર

#1170ફળોના રસ અને મુરબ્બાની સાચવણીમાં પ્રિઝર્વેટિવ તરીકે કયો વાયુ વપરાય છે?

ઉત્તર: સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ (SO₂)

#1171ઔદ્યોગિક મહત્વને કારણે કોને ‘રસાયણોનો રાજા’ (King of Chemicals) કહેવામાં આવે છે?

ઉત્તર: સલ્ફ્યુરિક એસિડને (H₂SO₄)

#1172પીટ પ્રકારના પ્રાથમિક કોલસામાં કાર્બનનું પ્રમાણ આશરે કેટલા ટકા હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 25% થી 30% (આશરે 28%)

#1173કોલસાના નિર્માણની પ્રારંભિક અવસ્થાનો ‘કાચો કોલસો’ કયો ગણાય છે?

ઉત્તર: પીટ કોલસો

#1174લિગ્નાઇટ કોલસામાં કાર્બનનું પ્રમાણ આશરે કેટલા ટકા હોય છે?

ઉત્તર: 28% થી 35%

#1175બિટ્યુમિનસ કોલસામાં કાર્બનનું પ્રમાણ સામાન્ય રીતે કેટલા ટકા હોય છે?

ઉત્તર: 75% થી 85%

#1176ખનિજ કોલસાનું સૌથી વધુ પરિપક્વ અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળું સ્વરૂપ કયું છે?

ઉત્તર: એન્થ્રેસાઇટ

#1177એન્થ્રેસાઇટ કોલસામાં કાર્બનનું પ્રમાણ આશરે કેટલા ટકા હોય છે?

ઉત્તર: 90% થી 98%

#1178બળતણની દ્રષ્ટિએ સૌથી ઉત્તમ અને ધુમાડારહિત કોલસો કયો ગણાય છે?

ઉત્તર: એન્થ્રેસાઇટ

#1179કોલસાના શુષ્ક નિસ્યંદનથી બનતા કોકમાં કાર્બનનું પ્રમાણ કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 80% થી 85%

#1180કાર્બન મોનોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન વાયુના મિશ્રણને કયો વાયુ કહે છે?

ઉત્તર: જળવાયુ (Water Gas - CO + H₂)

#1181વિશ્વમાં પેટ્રોલિયમનો સૌપ્રથમ વ્યવસાયિક તેલનો કૂવો ક્યાં ખોદાયો હતો?

ઉત્તર: ટાઇટસવિલે, પેન્સિલવેનિયા (અમેરિકા - 1859)

#1182કુદરતી વાયુમાં (Natural Gas) મુખ્ય ઘટક તરીકે કયો વાયુ હોય છે?

ઉત્તર: મિથેન (CH₄ - આશરે 80% થી 90%)

#1183પેટ્રોલિયમ પૃથ્વીના પેટાળમાં મુખ્યત્વે કેવા પ્રકારના ખડકોમાંથી મળી આવે છે?

ઉત્તર: પ્રસ્તર (જળકૃત) ખડકોમાંથી

#1184એશિયા ખંડમાં સૌપ્રથમ ખનિજતેલનો કૂવો કયા દેશમાં ખોદવામાં આવ્યો હતો?

ઉત્તર: ભારતમાં (આસામ)

#1185ભારતમાં સૌપ્રથમ તેલનો કૂવો ક્યાં અને ક્યારે ખોદવામાં આવ્યો હતો?

ઉત્તર: માકુમ (દિગ્બોઇ, આસામ) ખાતે ઈ.સ. 1867 માં

#1186ભારતમાં તેલ અને કુદરતી વાયુની શોધ અને ઉત્પાદન માટે કયા આયોગની રચના કરાઈ હતી?

ઉત્તર: ઓઇલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કમિશન (ONGC)

#1187તેલ અને વાયુ પંચ (ONGC) હાલમાં કયા નામે ઓળખાય છે?

ઉત્તર: ઓઇલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (ONGC Ltd.)

#1188અપરિષ્કૃત પેટ્રોલિયમ (ક્રૂડ ઓઇલ) સામાન્ય રીતે કેવા રંગનું તૈલી પ્રવાહી છે?

ઉત્તર: ઘેરા કથ્થાઈ, ભૂખરા કે કાળા રંગનું

#1189ગુજરાતના અંકલેશ્વર ક્ષેત્રમાંથી નીકળતું ખનિજતેલ કયા પ્રકારનું ગણાય છે?

ઉત્તર: પેરાફિન આધારિત હાઇડ્રોકાર્બન

#1190ખનિજતેલમાં કોની હાજરીથી રિફાઇનરીનાં સાધનોને કાટ લાગે છે અને નુકસાન થાય છે?

ઉત્તર: સલ્ફર (ગંધક) ના સંયોજનોની હાજરીથી

#1191પાકા ડામરના રસ્તા બનાવવા માટે પેટ્રોલિયમનો કયો ઘટક વપરાય છે?

ઉત્તર: આસ્ફાલ્ટ (બિટ્યુમેન/ડામર)

#1192પેટ્રોલિયમના સ્તરોની ઉપર કુદરતી રીતે જમા થયેલા વાયુને શું કહે છે?

ઉત્તર: કુદરતી વાયુ (નેચરલ ગેસ)

#1193ગુજરાતમાં ગેસ આધારિત થર્મલ પાવર સ્ટેશન ક્યાં કાર્યરત છે?

ઉત્તર: ધુવારણ અને ઉતરાણ ખાતે

#1194રાંધણગેસ (LPG) માં મુખ્ય ઘટક વાયુ કયો હોય છે?

ઉત્તર: બ્યુટેન (સાથે પ્રોપેન)

#1195LPG એ મુખ્યત્વે કયા હાઇડ્રોકાર્બન વાયુઓનું પ્રવાહીકૃત મિશ્રણ છે?

ઉત્તર: બ્યુટેન, પ્રોપેન અને આઇસોબ્યુટેન

#1196LPG ગેસ લીકેજ થાય ત્યારે ગંધ પારખવા માટે તેમાં કયું તીવ્ર દુર્ગંધયુક્ત રસાયણ ઉમેરાય છે?

ઉત્તર: ઇથાઇલ મર્કેપ્ટન (Ethyl Mercaptan)

#1197CNG માં મુખ્યત્વે કયો હાઇડ્રોકાર્બન વાયુ રહેલો હોય છે?

ઉત્તર: મિથેન (CH₄ - આશરે 85% થી 95%)

#1198વિશ્વમાં સૌપ્રથમ પોલિથીન (પ્લાસ્ટિક) નું સંશ્લેષણ કઈ કંપનીમાં થયું હતું?

ઉત્તર: ICI (ઇમ્પિરિયલ કેમિકલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ - બ્રિટન)

#1199વનસ્પતિના અવશેષોમાંથી કોલસો બનવાની પ્રારંભિક અવસ્થા કઈ છે?

ઉત્તર: પીટ કોલસો

#1200કયો કોલસો સળગતી વખતે લગભગ ધુમાડો આપતો નથી અને વાદળી જ્યોતથી બળે છે?

ઉત્તર: એન્થ્રેસાઇટ કોલસો

#1201શર્કરાવાળા દ્રાવણમાં યીસ્ટની હાજરીમાં આથવણ (Fermentation) થવાથી શું બને છે?

ઉત્તર: ઇથેનોલ (ઇથાઇલ આલ્કોહોલ)

#1202આથવણની પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉભરા સાથે કયો વાયુ બહાર નીકળે છે?

ઉત્તર: કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO₂)

#1203નશાકારક પીણાં (દારૂ) માં મુખ્ય આલ્કોહોલિક ઘટક કયો હોય છે?

ઉત્તર: ઇથેનોલ (ઇથાઇલ આલ્કોહોલ)

#1204શેરડીના રસમાંથી ખાંડ બનાવ્યા પછી બાકી રહેતી ઘટ્ટ રસીને શું કહે છે?

ઉત્તર: મોલાસીસ (ગોળની રસી)

#1205આશરે 5% પાણી અને 95% ઇથેનોલ ધરાવતા દ્રાવણને શું કહે છે?

ઉત્તર: રેક્ટિફાઇડ સ્પિરિટ (Rectified Spirit)

#1206ડોક્ટરી ક્ષેત્રે ત્વચા પર ઈન્જેક્શન આપતાં પહેલાં જંતુનાશક તરીકે શું વપરાય છે?

ઉત્તર: સ્પિરિટ (આલ્કોહોલ)

#1207ઝેરી દારૂ (લઠ્ઠો) પીવાથી અંધાપો કે મૃત્યુ થાય છે તેમાં કયો ઝેરી ઘટક હોય છે?

ઉત્તર: મિથેનોલ (મિથાઇલ આલ્કોહોલ - CH₃OH)

#1208પ્રયોગશાળામાં મૃત પ્રાણીઓના નમૂનાઓને સાચવવા માટે કયું પ્રવાહી વપરાય છે?

ઉત્તર: ફોર્મેલીન (ફોર્માલ્ડિહાઇડનું 40% જલીય દ્રાવણ)

#1209પ્લાસ્ટિક અને રેઝિન ઉદ્યોગમાં કાચા માલ તરીકે વપરાતો સરળ આલ્કોહોલ કયો છે?

ઉત્તર: મિથેનોલ

#1210નેઇલ પોલીશ રિમૂવરમાં દ્રાવક તરીકે મુખ્યત્વે કયું રસાયણ વપરાય છે?

ઉત્તર: એસિટોન (પ્રોપેનોન)

#1211સરકો (વિનેગર) એ ઇથેનોઇક એસિડનું પાણીમાં કેટલા ટકા દ્રાવણ છે?

ઉત્તર: 5% થી 8% દ્રાવણ

#1212રબરના વલ્કેનાઇઝેશનની પદ્ધતિ કોણે શોધી હતી?

ઉત્તર: ચાર્લ્સ ગુડયર (Charles Goodyear)

#1213નાહવાના મુલાયમ સાબુમાં સામાન્ય રીતે કયો ક્ષાર હોય છે?

ઉત્તર: ફેટી એસિડના પોટેશિયમ ક્ષાર

#1214વસ્તુઓની સપાટી પર ચોંટેલા મેલ અને તેલને દૂર કરતા સફાઈ પદાર્થોને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રક્ષાલકો (ડિટર્જન્ટ્સ)

#1215મુખમાં આવેલી લાળગ્રંથિઓ કયા પાચક ઉત્સેચકનો સ્ત્રાવ કરે છે?

ઉત્તર: લાળરસિય એમાયલેઝ (ટાયલિન)

#1216લાળરસમાં રહેલો એમાયલેઝ ઉત્સેચક કોનું પાચન કરે છે?

ઉત્તર: સ્ટાર્ચનું (માલ્ટોઝ શર્કરામાં)

#1217ખોરાકમાં રહેલા પ્રોટીનના પાચનની શરૂઆત કયા અંગથી થાય છે?

ઉત્તર: જઠરથી

#1218નાના આંતરડામાં સ્વાદુપિંડરસનો કયો ઉત્સેચક પ્રોટીનનું પાચન કરે છે?

ઉત્તર: ટ્રિપ્સિન

#1219ખોરાકમાં રહેલી તૈલી ચરબીનું પાચન કયો ઉત્સેચક કરે છે?

ઉત્તર: લાઇપેઝ (Lipase)

#1220પાચનતંત્રમાં જટિલ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનું સંપૂર્ણ પાચન થઈ છેલ્લે શું બને છે?

ઉત્તર: ગ્લુકોઝ

#1221પ્રોટીનનું સંપૂર્ણ પાચન થઈને કયા સરળ એકમો બને છે?

ઉત્તર: એમિનો એસિડ

#1222પાચનક્રિયાના અંતે ચરબીનું રૂપાંતરણ શેમાં થાય છે?

ઉત્તર: ફેટી એસિડ અને ગ્લિસરોલમાં

#1223પાચન થયેલા સરળ પોષક દ્રવ્યોનું અભિશોષણ મુખ્યત્વે ક્યાં થાય છે?

ઉત્તર: નાના આંતરડામાં (રસાંકુરો દ્વારા)

#1224શોષાયેલા પોષક દ્રવ્યોને શરીરના તમામ કોષો સુધી પહોંચાડવાનું વહન કોણ કરે છે?

ઉત્તર: રુધિર (લોહી)

#1225ઓક્સિજનની હાજરીમાં થતા સંપૂર્ણ કોષીય શ્વસનને શું કહે છે?

ઉત્તર: જારક શ્વસન (Aerobic Respiration)

#1226ઓક્સિજનની ગેરહાજરીમાં થતા શ્વસનને કેવું શ્વસન કહે છે?

ઉત્તર: અજારક શ્વસન (Anaerobic Respiration)

#1227અળસિયું પોતાની શ્વસનક્રિયા શાના દ્વારા કરે છે?

ઉત્તર: ભીની અને ચીકણી ત્વચા દ્વારા

#1228માછલી, ઝીંગા અને કરચલા જેવા જળચરો શાના વડે શ્વાસ લે છે?

ઉત્તર: ઝાલરો (Gills) દ્વારા

#1229પુખ્ત મનુષ્યમાં નાના આંતરડાની સરેરાશ લંબાઈ આશરે કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 6 થી 6.5 મીટર (આશરે 20 ફૂટ)

#1230ATP નું પૂરું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: એડિનોસાઇન ટ્રાયફોસ્ફેટ (Adenosine Triphosphate)

#1231મનુષ્યના હૃદયનો આકાર સામાન્ય રીતે કેવો હોય છે?

ઉત્તર: ત્રિકોણાકાર શંકુ જેવો

#1232મનુષ્યના હૃદયનું કદ આશરે કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: વ્યક્તિની બંધ મુઠ્ઠી જેટલું

#1233મનુષ્યમાં બંને ફેફસાંનું સ્થાન ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: ઉરસિય પોલાણમાં (છાતીના ભાગમાં પાંસળીઓની અંદર)

#1234મનુષ્યમાં હૃદયના સ્થાનને કારણે કયું ફેફસું સહેજ નાનું અને બે ખંડો ધરાવતું હોય છે?

ઉત્તર: ડાબું ફેફસું

#1235હૃદયના ડાબા કર્ણક અને ડાબા ક્ષેપકની વચ્ચે કયો વાલ્વ આવેલો હોય છે?

ઉત્તર: દ્વિદલ વાલ્વ (Mitral Valve)

#1236હૃદયના જમણા કર્ણક અને જમણા ક્ષેપકની વચ્ચે કયો વાલ્વ આવેલો હોય છે?

ઉત્તર: ત્રિદલ વાલ્વ (Tricuspid Valve)

#1237સામાન્ય રીતે શિરાઓમાં કેવા રુધિરનું વહન થાય છે?

ઉત્તર: અશુદ્ધ (CO₂ યુક્ત / ઓક્સિજનવિહીન) રુધિર

#1238સામાન્ય રીતે ધમનીઓમાં કેવા રુધિરનું વહન થાય છે?

ઉત્તર: શુદ્ધ (O₂ યુક્ત / ઓક્સિજનયુક્ત) રુધિર

#1239શુદ્ધ રુધિરનું વહન કરતી અપવાદરૂપ એકમાત્ર શિરા કઈ છે?

ઉત્તર: ફુપ્ફુસ શિરા (Pulmonary Vein)

#1240અશુદ્ધ રુધિરનું વહન કરતી અપવાદરૂપ એકમાત્ર ધમની કઈ છે?

ઉત્તર: ફુપ્ફુસ ધમની (Pulmonary Artery)

#1241શરીરના કયા અંગમાં રુધિરમાંથી CO₂ દૂર થઈ O₂ ભળે છે (રુધિર શુદ્ધ થાય છે)?

ઉત્તર: ફેફસાંમાં

#1242વનસ્પતિની વૃદ્ધિ ઉત્તેજતા મુખ્ય વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવો કયા છે?

ઉત્તર: ઓક્ઝિન, જીબરેલીન અને સાયટોકાઇનીન

#1243વનસ્પતિની વૃદ્ધિને અવરોધતો અને પાંદડાં ખેરવતો અંતઃસ્ત્રાવ કયો છે?

ઉત્તર: એબ્સિસિક એસિડ (ABA)

#1244લજામણીના છોડમાં સ્પર્શની સંવેદના અનુભવતો પર્ણતલનો ગાદી જેવો ભાગ કયો છે?

ઉત્તર: પીલ્વીનસ (Pulvinus - પર્ણતલની ગાદી)

#1245ચેતાતંત્રનો રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક પાયાનો એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ચેતાકોષ (Neuron)

#1246પુખ્ત મનુષ્યના મગજનું સરેરાશ વજન આશરે કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 1300 થી 1400 ગ્રામ (આશરે 1350 ગ્રામ)

#1247મગજ અને કરોડરજ્જુને યાંત્રિક આંચકા સામે રક્ષણ આપતું પ્રવાહી કયું છે?

ઉત્તર: મસ્તિષ્ક-મેરુજળ (Cerebrospinal Fluid - CSF)

#1248માનવ મગજનો સૌથી મોટો, વિકસિત અને વિચારવા માટેનો જટિલ ભાગ કયો છે?

ઉત્તર: બૃહદમસ્તિષ્ક (મોટું મગજ - Cerebrum)

#1249મગજનો કયો પશ્ચ ભાગ ઉધરસ, છીંક, ગળવું, લાળસ્ત્રાવ અને ઊલટી જેવી અનૈચ્છિક ક્રિયાઓનું નિયમન કરે છે?

ઉત્તર: લંબમજ્જા (Medulla Oblongata)

#1250મનુષ્યની કરોડરજ્જુમાંથી કેટલી જોડ કરોડરજ્જુ ચેતાઓ નીકળે છે?

ઉત્તર: 31 જોડ

#1251શરીરનું કયું અંગ ઇન્સ્યુલિન અંતઃસ્ત્રાવ ઉત્પન્ન કરે છે?

ઉત્તર: સ્વાદુપિંડ

#1252શરીરમાં ઇન્સ્યુલિનની ઉણપથી કયો જાણીતો રોગ થાય છે?

ઉત્તર: ડાયાબિટીસ (મધુપ્રમેહ)

#1253ડાયાબિટીસના ગંભીર દર્દીને લોહીમાં શર્કરાનું નિયંત્રણ કરવા શેના ઇન્જેક્શન આપવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ઇન્સ્યુલિનના

#1254ગોઇટર (ગલગંડ) નામનો રોગ કયા ખનીજતત્વની ઉણપથી થાય છે?

ઉત્તર: આયોડિનની

#1255મુખ્ય નર જાતીય અંતઃસ્ત્રાવ (પુરુષ હોર્મોન) કયો છે?

ઉત્તર: ટેસ્ટોસ્ટેરોન

#1256સ્ત્રીઓમાં ગર્ભાવસ્થા અને પ્રજનન માટે જરૂરી માદા જાતીય અંતઃસ્ત્રાવો કયા છે?

ઉત્તર: ઇસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટેરોન

#1257માનવ શરીરના સામાન્ય કોષોમાં કુલ કેટલાં રંગસૂત્રો હોય છે?

ઉત્તર: 46 રંગસૂત્રો

#1258માનવ શરીરના સામાન્ય કોષોમાં રંગસૂત્રોની કેટલી જોડ હોય છે?

ઉત્તર: 23 જોડ

#1259સામાન્ય સ્ત્રીઓમાં માસિક સ્ત્રાવ ચક્ર (ઋતુચક્ર) સરેરાશ કેટલા દિવસોનું હોય છે?

ઉત્તર: 28 દિવસનું

#1260બેક્ટેરિયા દ્વારા ફેલાતા જાતીય સંક્રમિત ચેપી રોગો (STD) કયા છે?

ઉત્તર: સિફિલિસ અને ગોનોરિયા

#1261સિફિલિસ રોગ કયા જીવાણુ (બેક્ટેરિયા) ના ચેપથી થાય છે?

ઉત્તર: ટ્રેપોનેમા પેલિડમ (Treponema pallidum)

#1262ભારતમાં એઇડ્સ નિયંત્રણ અને જાગૃતિ માટે કઈ રાષ્ટ્રીય સંસ્થા કાર્યરત છે?

ઉત્તર: NACO

#1263NACO નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: નેશનલ એઇડ્સ કંટ્રોલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (National AIDS Control Organisation)

#1264લક્ષણોનું એક પેઢીમાંથી બીજી પેઢીમાં વારસાગત વહન થવાની ઘટનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: આનુવંશિકતા (Heredity)

#1265અશ્મિઓ (જીવાશ્મિ) ની ઉંમર નક્કી કરવા માટે કઈ રેડિયોએક્ટિવ પદ્ધતિ વપરાય છે?

ઉત્તર: કાર્બન ડેટિંગ પદ્ધતિ (કાર્બન-14 પદ્ધતિ)

#1266વાતાવરણના કયા સ્તરમાં ઓઝોન વાયુનું રક્ષણાત્મક સ્તર આવેલું છે?

ઉત્તર: સમતાપઆવરણમાં (સ્ટ્રેટોસ્ફિયર)

#1267ક્લોરિનનો એક મુક્ત પરમાણુ ઓઝોનના આશરે કેટલા અણુઓનું વિઘટન કરી શકે છે?

ઉત્તર: આશરે 1 લાખ (1,00,000) અણુઓનું

#1268ઓઝોન સ્તરના ગાબડાં માટે સૌથી વધુ હાનિકારક સાબિત થયેલું સંયોજન કયું છે?

ઉત્તર: ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન (CFC)

#1269રેફ્રિજરેટર અને એરકંડિશનરમાં વપરાતું કયું સંયોજન ઓઝોન સ્તરનું ક્ષયન કરે છે?

ઉત્તર: ફ્રિઓન (CFC સંયોજનો)

#1270ભારતની કુલ ભૌગોલિક જમીનના આશરે કેટલા ટકા વિસ્તારમાં જંગલો આવેલાં છે?

ઉત્તર: આશરે 21% થી 24% વિસ્તારમાં

#1271ગુજરાતમાં કુલ ભૌગોલિક વિસ્તારના આશરે કેટલા ટકા વનવિસ્તાર છે?

ઉત્તર: આશરે 10% થી 11%

#1272‘અમૃતાદેવી બિશ્નોઈ રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર’ કયા ક્ષેત્રમાં અસાધારણ યોગદાન માટે અપાય છે?

ઉત્તર: વન્યજીવ અને વન સંરક્ષણ ક્ષેત્રે

#1273વિશ્વમાં લુપ્ત થવાના આરે પહોંચેલા સજીવોની યાદી પ્રકાશિત કરતા પુસ્તકને શું કહે છે?

ઉત્તર: રેડ ડેટા બુક (Red Data Book - IUCN)

#1274ભારતમાં વન્યજીવ સંરક્ષણ અધિનિયમ (Wildlife Protection Act) ક્યારે ઘડાયો હતો?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1972 માં

#1275બીડી બનાવવા માટે કયા વૃક્ષનાં પાંદડાંનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: ટીમરુનાં પાનનો

#1276પ્રસિદ્ધ ‘ચિપકો આંદોલન’ શેના બચાવ માટે શરૂ થયું હતું?

ઉત્તર: જંગલોના વૃક્ષોના રક્ષણ માટે

#1277ચિપકો આંદોલન ઉત્તરાખંડના ગઢવાલ પંથકમાં કયા દાયકામાં શરૂ થયું હતું?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1973-1974 ના ગાળામાં

#1278ચિપકો આંદોલનની શરૂઆત ચમોલી જિલ્લાના કયા ગામથી થઈ હતી?

ઉત્તર: રેણી ગામથી (ગૌરા દેવીના નેતૃત્વમાં)

#1279ભારતને મિસાઇલ ક્ષેત્રે સ્વનિર્ભર બનાવનાર પ્રખ્યાત વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: ડૉ. એ. પી. જે. અબ્દુલ કલામ

#1280‘મિસાઇલ મેન ઓફ ઇન્ડિયા’ તરીકે કોણ ઓળખાય છે?

ઉત્તર: ડૉ. એ. પી. જે. અબ્દુલ કલામ

#1281ડૉ. અબ્દુલ કલામે ભારતને વિકસિત દેશ બનાવવા માટે કયું સ્વપ્નિલ પુસ્તક રજૂ કર્યું હતું?

ઉત્તર: ઇન્ડિયા 2020 (India 2020: A Vision for the New Millennium)

#1282વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે નોબેલ પારિતોષિક મેળવનાર પ્રથમ એશિયન વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: ડૉ. સી. વી. રામન

#1283ડૉ. સી. વી. રામનને કઈ અસાધારણ શોધ બદલ નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયો હતો?

ઉત્તર: પ્રકાશના પ્રકીર્ણન પરની શોધ (‘રામન અસર’) બદલ

#1284ડૉ. સી. વી. રામનને કયા વર્ષે નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1930 માં

#1285ઈન્ડિયન એકેડેમી ઓફ સાયન્સિસની સ્થાપના કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: ડૉ. સી. વી. રામને (1934)

#1286બેંગલુરુ ખાતે ‘રામન રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ’ ની સ્થાપના કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: ડૉ. સી. વી. રામને (1948)

#1287રામન રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ભારતના કયા શહેરમાં આવેલી છે?

ઉત્તર: બેંગલુરુ (કર્ણાટક)

#1288વનસ્પતિની અતિસૂક્ષ્મ વૃદ્ધિ માપવા માટેના ‘ક્રેસ્કોગ્રાફ’ યંત્રની શોધ કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: આચાર્ય જગદીશચંદ્ર બોઝે

#1289વનસ્પતિમાં થતો સૂક્ષ્મ વિકાસ માપવા માટે કયા યંત્રનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: ક્રેસ્કોગ્રાફ (Crescograph)

#1290વનસ્પતિમાં ઉત્તેજના અને સંવેદના નોંધવા માટે જગદીશચંદ્ર બોઝે કયું સાધન બનાવ્યું હતું?

ઉત્તર: રેઝોનન્ટ રેકોર્ડર

#1291વનસ્પતિની વિદ્યુત ઉત્તેજના રેકોર્ડ કરતા સાધનો બનાવનાર મહાન ભારતીય વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: સર જગદીશચંદ્ર બોઝ

#1292વનસ્પતિ પણ પ્રાણીઓની જેમ જ સંવેદનશીલતા ધરાવે છે તેવું પ્રાયોગિક રીતે સાબિત કરનાર વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: આચાર્ય જગદીશચંદ્ર બોઝ

#1293અતિસૂક્ષ્મ રેડિયો તરંગો (માઇક્રોવેવ્ઝ) ની શોધ કરનાર ભારતીય ભૌતિકશાસ્ત્રી કોણ હતા?

ઉત્તર: આચાર્ય જગદીશચંદ્ર બોઝ

#1294માર્કોની પહેલાં વાયરલેસ (બિનતારી સંદેશા વ્યવહાર) નો સફળ પ્રયોગ કયા ભારતીય વૈજ્ઞાનિકે કર્યો હતો?

ઉત્તર: જગદીશચંદ્ર બોઝે

#1295ભારતીય પરમાણુ ઊર્જા કાર્યક્રમના પિતા (Father of Indian Nuclear Program) તરીકે કોણ ઓળખાય છે?

ઉત્તર: ડૉ. હોમી જહાંગીર ભાભા

#1296ભારતના એટોમિક એનર્જી કમિશન (પરમાણુ ઊર્જા પંચ) ના પ્રથમ અધ્યક્ષ કોણ હતા?

ઉત્તર: ડૉ. હોમી ભાભા

#1297ડૉ. સી. વી. રામન સાથે રહીને રામન અસરની શોધમાં સક્રિય સહયોગ આપનાર વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: ડૉ. કે. એસ. કૃષ્ણન

#1298બંગાળ કેમિકલ્સની સ્થાપના કરનાર અને રસાયણશાસ્ત્રના પિતા ગણાતા ભારતીય વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: આચાર્ય પ્રફુલ્લચંદ્ર રોય

#1299ડૉ. પ્રફુલ્લચંદ્ર રોયે કયા અસ્થિર રાસાયણિક સંયોજનની સફળ શોધ કરી હતી?

ઉત્તર: મર્ક્યુરસ નાઇટ્રાઇટ (Mercurous Nitrite)

#1300તારાઓના તાપમાન અને આયનીકરણનો સિદ્ધાંત (સાહા સમીકરણ) આપનાર વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: ડૉ. મેઘનાદ સાહા (ખગોળ ભૌતિકશાસ્ત્ર)

#1301ખગોળ ભૌતિકશાસ્ત્રમાં થર્મલ આયોનાઇઝેશન થિયરી આપવા માટે કોણ જાણીતું છે?

ઉત્તર: ડૉ. મેઘનાદ સાહા

#1302શૂન્ય અને અનંત સાથે સંકળાયેલા ગણિતના અદભુત પ્રમેયો આપનાર વિશ્વવિખ્યાત ભારતીય ગણિતશાસ્ત્રી કોણ હતા?

ઉત્તર: શ્રીનિવાસ રામાનુજન

#1303સંખ્યા સિદ્ધાંત (નંબર થિયરી) અને વિભાજન વિધેય પર ક્રાંતિકારી કાર્ય કરનાર ગણિતજ્ઞ કોણ હતા?

ઉત્તર: શ્રીનિવાસ રામાનુજન

#1304ભારતને અવકાશ સંશોધન ક્ષેત્રે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગૌરવ અપાવનાર વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈ

#1305અમદાવાદ ખાતે ફિઝિકલ રિસર્ચ લેબોરેટરી (PRL) ના સ્થાપક અને પ્રણેતા કોણ હતા?

ઉત્તર: ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈ

#1306ફિઝિકલ રિસર્ચ લેબોરેટરી (PRL) કયા શહેરમાં આવેલી છે?

ઉત્તર: અમદાવાદ

#1307અમદાવાદ ટેક્સટાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ રિસર્ચ એસોસિએશન (ATIRA) ના મુખ્ય પ્રણેતા કોણ હતા?

ઉત્તર: ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈ અને કસ્તૂરભાઈ લાલભાઈ

#1308‘અટીરા’ (ATIRA) સંસ્થા કયા ઉદ્યોગના સંશોધન સાથે સંકળાયેલી છે?

ઉત્તર: કાપડ (ટેક્સટાઇલ) ઉદ્યોગ સાથે

#1309કાપડ સંશોધન સંસ્થા ‘અટીરા’ ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: અમદાવાદ ખાતે

#1310બ્રિટિશ ખગોળશાસ્ત્રી ફ્રેડ હોયલ સાથે મળીને ગુરુત્વાકર્ષણનો નવો સિદ્ધાંત આપનાર ભારતીય વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: ડૉ. જયંત નારળીકર (હોયલ-નારળીકર થિયરી)

#1311ડૉ. જયંત નારળીકરે કયા પ્રખ્યાત બ્રિટિશ પ્રોફેસર સાથે મળીને સ્થાયી-અવસ્થા સૃષ્ટિ મોડેલ વિકસાવ્યું હતું?

ઉત્તર: પ્રોફેસર સર ફ્રેડ હોયલ સાથે

#1312કૃત્રિમ જનીન સંશ્લેષણ અને જેનેટિક કોડના સંશોધન માટે નોબેલ પારિતોષિક મેળવનાર ભારતીય મૂળના વૈજ્ઞાનિક કોણ હતા?

ઉત્તર: ડૉ. હરગોવિંદ ખુરાના (1968)

#1313ભારતની સર્વોચ્ચ અવકાશ સંશોધન સંસ્થા ISRO નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: ઇન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઇઝેશન

#1314ISRO નું મુખ્ય વડું મથક કયા શહેરમાં આવેલું છે?

ઉત્તર: બેંગલુરુ (કર્ણાટક)

#1315ગુજરાતમાં ISRO નું મુખ્ય સંશોધન અને વિકાસ કેન્દ્ર (SAC) કયા શહેરમાં આવેલું છે?

ઉત્તર: અમદાવાદ ખાતે

#1316ભારતનું મુખ્ય રોકેટ પ્રક્ષેપણ મથક ‘શ્રીહરિકોટા’ કયા રાજ્યમાં આવેલું છે?

ઉત્તર: આંધ્રપ્રદેશ (સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટર)

#1317વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટર (VSSC) ધરાવતું તિરુવનંતપુરમ કયા રાજ્યનું પાટનગર છે?

ઉત્તર: કેરળ

#1318ઇન્ડિયન સ્કૂલ ઓફ માઇન્સ (હવે IIT) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: ધનબાદ (ઝારખંડ)

#1319ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ કેમિકલ બાયોલોજી (પૂર્વમાં IICM) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: કોલકાતા (પશ્ચિમ બંગાળ)

#1320ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ પેટ્રોલિયમ (IIP) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: દહેરાદૂન (ઉત્તરાખંડ)

#1321નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓશનોગ્રાફી (સમુદ્ર સંશોધન સંસ્થા) નું વડું મથક ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: દોના પૌલા (ગોવા)

#1322નેશનલ ફિઝિકલ લેબોરેટરી (NPL) કયા શહેરમાં આવેલી છે?

ઉત્તર: નવી દિલ્હી

#1323નેશનલ કેમિકલ લેબોરેટરી (NCL) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: પુણે (મહારાષ્ટ્ર)

#1324નેશનલ બોટનિકલ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (NBRI) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: લખનઉ (ઉત્તરપ્રદેશ)

#1325નેશનલ એરોસ્પેસ લેબોરેટરીઝ (NAL) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: બેંગલુરુ (કર્ણાટક)

#1326સેન્ટ્રલ ફ્યુઅલ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (હવે CIMFR) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: ધનબાદ / જલગોરા (ઝારખંડ)

#1327સેન્ટ્રલ ગ્લાસ એન્ડ સિરામિક રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (CGCRI) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: કોલકાતા (પશ્ચિમ બંગાળ)

#1328સેન્ટ્રલ રોડ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (CRRI) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: નવી દિલ્હી

#1329સેન્ટ્રલ ડ્રગ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (CDRI) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: લખનઉ (ઉત્તરપ્રદેશ)

#1330સેન્ટ્રલ લેધર રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (CLRI) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: ચેન્નાઈ (તમિલનાડુ)

#1331સેન્ટ્રલ સોલ્ટ એન્ડ મરીન કેમિકલ્સ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (CSMCRI) ગુજરાતના કયા શહેરમાં આવેલી છે?

ઉત્તર: ભાવનગર ખાતે

#1332સેન્ટ્રલ માઇનિંગ રિસર્ચ સ્ટેશન ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: ધનબાદ (ઝારખંડ)

#1333પર્યાવરણીય ઈજનેરી સંશોધન કરતી ‘નીરી’ (NEERI) કયા શહેરમાં આવેલી છે?

ઉત્તર: નાગપુર (મહારાષ્ટ્ર)

#1334સેન્ટ્રલ સાયન્ટિફિક ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (CSIO) ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: ચંદીગઢ

#1335વિજ્ઞાન અને તારામંડળના પ્રચાર માટેનું નેહરુ પ્લેનેટોરિયમ અને સેન્ટર ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: મુંબઈ (અને નવી દિલ્હી)

#1336ભાભા એટોમિક રિસર્ચ સેન્ટર (પૂર્વમાં એટોમિક એનર્જી એસ્ટાબ્લિશમેન્ટ) ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: ટ્રોમ્બે (મુંબઈ)

#1337અંતરિક્ષ અને પ્લાઝમા ભૌતિકશાસ્ત્રની અગ્રણી સંસ્થા PRL ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: નવરંગપુરા, અમદાવાદ

#1338ભારતમાં તમામ નાગરિક અવકાશ સંશોધનની મુખ્ય નોડલ સંસ્થા કઈ છે?

ઉત્તર: ઇસરો (ISRO)

#1339ISRO કયા સરકારી વિભાગના વહીવટી નિયંત્રણ હેઠળ સીધું કાર્ય કરે છે?

ઉત્તર: ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્પેસ (અવકાશ વિભાગ - ભારત સરકાર)

#1340VSSC નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટર (Vikram Sarabhai Space Centre)

#1341વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટર (VSSC) ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: તિરુવનંતપુરમ (કેરળ)

#1342ભારતમાં રોકેટ અને પ્રક્ષેપણ યાનો (Launch Vehicles) ની ડિઝાઈન અને નિર્માણ કઈ સંસ્થા કરે છે?

ઉત્તર: VSSC (વિક્રમ સારાભાઈ સ્પેસ સેન્ટર)

#1343ઇસરો સેટેલાઇટ સેન્ટર (હવે યુ. આર. રાવ સેટેલાઇટ સેન્ટર - URSC) ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: બેંગલુરુ (કર્ણાટક)

#1344ISAC (હવે URSC) નું મુખ્ય કાર્ય શું છે?

ઉત્તર: ભારતના તમામ કૃત્રિમ ઉપગ્રહોની ડિઝાઈન અને ફેબ્રિકેશન કરવું

#1345ભારતમાં સંચાર, વૈજ્ઞાનિક અને નેવિગેશન ઉપગ્રહો બનાવનારી મુખ્ય સંસ્થા કઈ છે?

ઉત્તર: યુ. આર. રાવ સેટેલાઇટ સેન્ટર (URSC/ISAC), બેંગલુરુ

#1346ISRO નું કયું પ્રક્ષેપણ યાન ત્રણ તબક્કા ધરાવતું અને ક્રાયોજેનિક અપર સ્ટેજવાળું છે?

ઉત્તર: GSLV (અને LVM3)

#1347ભારતમાં મોટા ઉપગ્રહોને કક્ષામાં મોકલવા કયા મુખ્ય સ્પેસપોર્ટ પરથી રોકેટ છોડાય છે?

ઉત્તર: સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટર (SDSC SHAR, શ્રીહરિકોટા)

#1348ભ્રમણકક્ષામાં રહેલા ભારતીય ઉપગ્રહો પર ચોવીસ કલાક મોનિટરિંગ અને નિયંત્રણ ક્યાંથી રખાય છે?

ઉત્તર: માસ્ટર કંટ્રોલ ફેસિલિટી (MCF - હસન, કર્ણાટક અને ભોપાલ)

#1349સ્પેસ એપ્લિકેશન્સ સેન્ટર (SAC) ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: જોધપુર ટેકરા, અમદાવાદ

#1350SAC નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: સ્પેસ એપ્લિકેશન્સ સેન્ટર (Space Applications Centre)

#1351ભારતે પોતાનો પ્રથમ કૃત્રિમ ઉપગ્રહ કયો તરતો મૂક્યો હતો?

ઉત્તર: આર્યભટ્ટ

#1352ભારતનો પ્રથમ ઉપગ્રહ ‘આર્યભટ્ટ’ કયા સ્થળેથી પ્રક્ષેપિત કરવામાં આવ્યો હતો?

ઉત્તર: કાપુસ્ટિન યાર (સોવિયેત યુનિયન - રશિયા)

#1353રશિયાના સહયોગથી આર્યભટ્ટ ઉપગ્રહ કઈ તારીખે અવકાશમાં તરતો મુકાયો હતો?

ઉત્તર: 19 એપ્રિલ, 1975

#1354ભારતમાં બનેલો અને ભારતીય રોકેટ દ્વારા ભારતીય ભૂમિ પરથી તરતો મુકાયેલો પ્રથમ ઉપગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: રોહિણી (RS-1)

#1355રોહિણી ઉપગ્રહ ક્યારે સફળતાપૂર્વક પ્રક્ષેપિત કરવામાં આવ્યો હતો?

ઉત્તર: 18 જુલાઈ, 1980

#1356INSAT નું પૂર્ણ સ્વરૂપ શું છે?

ઉત્તર: ઇન્ડિયન નેશનલ સેટેલાઇટ સિસ્ટમ (Indian National Satellite System)

#1357રોહિણી ઉપગ્રહ કયા પ્રક્ષેપણ મથકેથી તરતો મૂકવામાં આવ્યો હતો?

ઉત્તર: શ્રીહરિકોટા (SHAR - આંધ્રપ્રદેશ)

#1358કયા પ્રક્ષેપણ યાનની મદદથી રોહિણી ઉપગ્રહ ભ્રમણકક્ષામાં મુકાયો હતો?

ઉત્તર: SLV-3 (સેટેલાઇટ લોન્ચ વ્હીકલ-3)

#1359સ્વદેશી રોકેટથી ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપિત કર્યા બાદ ભારત વિશ્વમાં કયા નંબરનો દેશ બન્યો?

ઉત્તર: છઠ્ઠો દેશ (સ્પેસ ક્લબનો 6ઠ્ઠો સભ્ય)

#1360સંદેશાવ્યવહાર અને ટીવી પ્રસારણ ક્ષેત્રે ક્રાંતિ લાવવા ભારતે કઈ ઉપગ્રહ શ્રેણી શરૂ કરી?

ઉત્તર: ઇન્સેટ (INSAT) ઉપગ્રહ શ્રેણી

#1361INSAT-1A નિષ્ફળ જતાં બાદમાં કયો સફળ સંચાર ઉપગ્રહ મોકલવામાં આવ્યો હતો?

ઉત્તર: INSAT-1B (1983)

#1362અવકાશમાં જનાર ભારતના સૌપ્રથમ અવકાશયાત્રી કોણ હતા?

ઉત્તર: વિંગ કમાન્ડર રાકેશ શર્મા

#1363રાકેશ શર્મા કયા દેશના સંયુક્ત અવકાશ મિશન હેઠળ અવકાશમાં ગયા હતા?

ઉત્તર: સોવિયેત યુનિયન (રશિયા) ના ‘સોયુઝ T-11’ મિશન હેઠળ

#1364રાકેશ શર્મા કઈ સાલમાં અવકાશમાં ગયા હતા?

ઉત્તર: 3 એપ્રિલ, 1984

#1365વિશ્વમાં હવામાનના અભ્યાસ માટેનો પ્રથમ સમર્પિત ઉપગ્રહ ક્યારે પ્રક્ષેપિત કરાયો હતો?

ઉત્તર: 1 એપ્રિલ, 1960 (TIROS-1 - અમેરિકા)

#1366વિશ્વનો હવામાન સંશોધન માટેનો પ્રથમ ઉપગ્રહ કયો હતો?

ઉત્તર: ટાયરોસ-1 (TIROS-1)

#1367અવકાશમાં વિશ્વનો સૌપ્રથમ કૃત્રિમ ઉપગ્રહ ક્યારે છોડવામાં આવ્યો હતો?

ઉત્તર: 4 ઓક્ટોબર, 1957

#1368કયા દેશે અવકાશમાં પહેલો કૃત્રિમ ઉપગ્રહ મોકલ્યો હતો?

ઉત્તર: સોવિયેત યુનિયન (રશિયા)

#1369અવકાશમાં તરતો મુકાયેલો વિશ્વનો સૌપ્રથમ ઉપગ્રહ કયો હતો?

ઉત્તર: સ્પુટનિક-1 (Sputnik-1)

#1370ભારતમાં અવકાશ સંશોધન કાર્યક્રમની સત્તાવાર શરૂઆત કયા દાયકામાં થઈ હતી?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1962 માં (INCOSPAR ની સ્થાપના સાથે)

#1371TERLS નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: થુમ્બા ઇક્વેટોરિયલ રોકેટ લોન્ચિંગ સ્ટેશન (Thumba Equatorial Rocket Launching Station)

#1372થુમ્બા રોકેટ લોન્ચિંગ સ્ટેશન (TERLS) ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: તિરુવનંતપુરમ પાસે (કેરળ)

#1373ભારતે થુમ્બાથી પોતાનું પ્રથમ સાઉન્ડિંગ રોકેટ (નાઇકી અપાચે) ક્યારે છોડ્યું હતું?

ઉત્તર: 21 નવેમ્બર, 1963

#1374ઇન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ISRO) ની સ્થાપના કઈ તારીખે કરવામાં આવી હતી?

ઉત્તર: 15 ઓગસ્ટ, 1969

#1375ભારતમાં ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્પેસ (અવકાશ વિભાગ) અને સ્પેસ કમિશનની સ્થાપના ક્યારે થઈ?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1972 માં

#1376ભારતમાં શૈક્ષણિક ટેલિવિઝન પ્રસારણ (SITE પ્રોજેક્ટ) માટે કયા દેશના ઉપગ્રહનો ઉપયોગ થયો હતો?

ઉત્તર: અમેરિકાના (ATS-6 ઉપગ્રહ)

#1377ભારતમાં ગ્રામીણ શિક્ષણ માટે ઉપગ્રહ આધારિત ટેલિવિઝન પ્રસારણ (SITE) ક્યારે શરૂ થયું?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1975-1976 માં

#1378અણુશક્તિના ઉત્પાદન માટે જરૂરી મુખ્ય કિરણોત્સર્ગી કાચી ધાતુઓ કઈ છે?

ઉત્તર: યુરેનિયમ અને થોરિયમ

#1379ભારતમાં પરમાણુ ઊર્જા માટે ઉપયોગી કઈ કાચી ધાતુના અનામત જથ્થા વિપુલ પ્રમાણમાં છે?

ઉત્તર: થોરિયમ (મોનોઝાઇટ રેતીમાંથી)

#1380થોરિયમ ખનીજ ધરાવતી મોનોઝાઇટ રેતી ભારતમાં મુખ્યત્વે કયા રાજ્યના દરિયાકિનારે મળે છે?

ઉત્તર: કેરળ (અને તમિલનાડુ) ના દરિયાકાંઠે

#1381ઝારખંડ (અગાઉ બિહાર) માં યુરેનિયમની પ્રસિદ્ધ ખાણો ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: જાદુગુડા ખાતે

#1382કર્ણાટકના કયા વિસ્તારમાંથી યુરેનિયમની ખનિજ સંપત્તિ મળી આવી છે?

ઉત્તર: ગૌરીબિદનુર અને ભીમા બેસિન વિસ્તારમાંથી

#1383મેઘાલયની કઈ ટેકરીઓમાંથી યુરેનિયમનો મોટો જથ્થો પ્રાપ્ત થયો છે?

ઉત્તર: ખાસી હિલ્સ (દોમિયાસિઆત / ક્યિલિંગ-પ્યાન્દેન્સોહiong)

#1384BARC નું પૂર્ણ સ્વરૂપ શું છે?

ઉત્તર: ભાભા એટોમિક રિસર્ચ સેન્ટર (Bhabha Atomic Research Centre)

#1385ભારતમાં પરમાણુ વિજ્ઞાન અને અણુશક્તિના સંશોધનનું મુખ્ય કેન્દ્ર કયું છે?

ઉત્તર: ભાભા એટોમિક રિસર્ચ સેન્ટર (BARC)

#1386ભાભા એટોમિક રિસર્ચ સેન્ટર (BARC) ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: ટ્રોમ્બે (મુંબઈ - મહારાષ્ટ્ર)

#1387ભારત અને સમગ્ર એશિયાની પ્રથમ ન્યુક્લિયર રિસર્ચ રિએક્ટર (અણુભઠ્ઠી) કઈ હતી?

ઉત્તર: અપ્સરા

#1388‘અપ્સરા’ અણુભઠ્ઠી કયા સ્થળે સ્થાપવામાં આવી હતી?

ઉત્તર: ટ્રોમ્બે (મુંબઈ)

#1389અપ્સરા અણુભઠ્ઠી ક્યારે કાર્યરત (ક્રિટિકલ) થઈ હતી?

ઉત્તર: 4 ઓગસ્ટ, 1956

#1390અણુભઠ્ઠીઓમાં ન્યુટ્રોન મારો ચલાવી તબીબી અને ઔદ્યોગિક વપરાશ માટે શું તૈયાર કરાય છે?

ઉત્તર: રેડિયો આઇસોટોપ્સ (કિરણોત્સર્ગી સમસ્થાનિકો)

#1391ભારતે પોતાનું પ્રથમ ભૂગર્ભ પરમાણુ પરીક્ષણ (પોખરણ-1) ક્યારે કર્યું હતું?

ઉત્તર: 18 મે, 1974 (ઓપરેશન સ્માઇલિંગ બુદ્ધા)

#1392ભારતનું પ્રથમ પરમાણુ પરીક્ષણ કયા સ્થળે કરવામાં આવ્યું હતું?

ઉત્તર: પોખરણ ટેસ્ટ રેન્જ (રાજસ્થાન)

#1393ભારતે શ્રેણીબદ્ધ બીજું સફળ પરમાણુ પરીક્ષણ (ઓપરેશન શક્તિ) કયા વર્ષે કર્યું?

ઉત્તર: 11 અને 13 મે, 1998 (પોખરણ-2)

#1394ભારતનું પ્રથમ કોમર્શિયલ અણુવિદ્યુત મથક (એટોમિક પાવર સ્ટેશન) ક્યાં સ્થપાયું હતું?

ઉત્તર: તારાપુર (મહારાષ્ટ્ર - 1969)

#1395ગુજરાતમાં અણુવિદ્યુત મથક (ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ) કયા સ્થળે આવેલું છે?

ઉત્તર: કાકરાપાર (સુરત જિલ્લો)

#1396રાજસ્થાનમાં અણુવિદ્યુત મથક ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: રાવતભાટા (કોટા નજીક)

#1397તમિલનાડુમાં કયા બે જાણીતા અણુઊર્જા મથકો આવેલા છે?

ઉત્તર: કલ્પક્કમ (MAPS) અને કુડનકુલમ (KKNPP)

#1398નરોરા અણુવિદ્યુત મથક ભારતના કયા રાજ્યમાં આવેલું છે?

ઉત્તર: ઉત્તરપ્રદેશ (બુલંદશહેર)

#1399કર્ણાટકમાં આવેલું અણુવિદ્યુત મથક કયું છે?

ઉત્તર: કૈગા (Kaiga)

#1400ન્યુક્લિયર રિએક્ટરમાં ન્યુટ્રોનની ગતિ ધીમી પાડવા મોડરેટર તરીકે શું વપરાય છે?

ઉત્તર: ભારે પાણી (D₂O) અથવા ગ્રેફાઇટ

#1401ન્યુક્લિયર રિએક્ટરમાં ભારે પાણી (D₂O) નું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: ડ્યુટેરિયમ ઓક્સાઇડ

#1402અણુભઠ્ઠીમાં ન્યુટ્રોનનું શોષણ કરી પ્રક્રિયા નિયંત્રિત રાખવા કયા સળિયા વપરાય છે?

ઉત્તર: કેડમિયમ અથવા બોરોનના સળિયા

#1403હાઇડ્રોજન બોમ્બ કયા ન્યુક્લિયર સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે?

ઉત્તર: અનિયંત્રિત ન્યુક્લિયર સંલયન (Nuclear Fusion)

#1404સૂર્યમાં હાઇડ્રોજનનું સંલયન થઈ સતત કયો વાયુ બને છે?

ઉત્તર: હિલિયમ

#1405તબીબી ક્ષેત્રે કેન્સરની ગાંઠની રેડિયોથેરાપી સારવારમાં કયો રેડિયો આઇસોટોપ વપરાય છે?

ઉત્તર: કોબાલ્ટ-60 (⁶⁰Co)

#1406થાઇરોઇડ ગ્રંથિની સારવાર અને તપાસમાં કયો સમસ્થાનિક વપરાય છે?

ઉત્તર: આયોડિન-131 (¹³¹I)

#1407જમીનમાં રહેલાં ભૂગર્ભ જળ અને પાઇપલાઇનના લીકેજ શોધવા કયો આઇસોટોપ વપરાય છે?

ઉત્તર: સોડિયમ-24 (²⁴Na)

#1408લોહીમાં રક્ત પરિભ્રમણ અને રક્તસ્ત્રાવની તપાસ માટે કયો રેડિયો ટ્રેસર વપરાય છે?

ઉત્તર: ટેકનેશિયમ-99m અથવા સોડિયમ-24

#1409ખેતીમાં ખાતરના શોષણનો અભ્યાસ કરવા કયો રેડિયો આઇસોટોપ વપરાય છે?

ઉત્તર: ફોસ્ફરસ-32 (³²P)

#1410રેડિયોએક્ટિવિટી (કિરણોત્સર્ગિતા) ની શોધ સૌપ્રથમ કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: હેનરી બેકવેરલે (1896)

#1411રેડિયમ અને પોલોનિયમ જેવાં કિરણોત્સર્ગી તત્વોની શોધ કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: મેરી ક્યુરી અને પિયરે ક્યુરીએ

#1412બે અલગ અલગ ક્ષેત્રોમાં (ભૌતિકશાસ્ત્ર અને રસાયણશાસ્ત્ર) નોબેલ પુરસ્કાર મેળવનાર એકમાત્ર મહિલા વિજ્ઞાની કોણ છે?

ઉત્તર: મેડમ મેરી ક્યુરી

#1413રેડિયોએક્ટિવિટીનો આંતરરાષ્ટ્રીય (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: બેકવેરલ (Bq)

#1414રેડિયોએક્ટિવિટી માપવાનો પારંપરિક મોટો એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ક્યુરી (Curie - Ci)

#1415કિરણોત્સર્ગી વિકિરણો માપવા માટે કયું ડિટેક્ટર સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: ગિગર-મૂલર કાઉન્ટર (GM કાઉન્ટર)

#1416આલ્ફા કણ વાસ્તવમાં કયા તત્વનું દ્વિ-વીજભારિત ન્યુક્લિયસ છે?

ઉત્તર: હિલિયમનું ન્યુક્લિયસ (He²⁺)

#1417બીટા કણ વાસ્તવમાં અતિવેગી કયા કણોનો પ્રવાહ છે?

ઉત્તર: ઇલેક્ટ્રોન (અથવા પોઝિટ્રોન) નો

#1418ગામા કિરણો પર કયો વિદ્યુતભાર હોય છે?

ઉત્તર: શૂન્ય (વીજભાર રહિત ઉચ્ચ ઊર્જાના ફોટોન)

#1419કિરણોત્સર્ગી પદાર્થનો અડધો જથ્થો વિઘટન પામવા લાગતા સમયને શું કહે છે?

ઉત્તર: અર્ધ-આયુષ્ય સમય (Half-life)

#1420કાર્બન-14 નું અર્ધ-આયુષ્ય આશરે કેટલા વર્ષ હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 5730 વર્ષ

#1421પૃથ્વી અને જૂના ખડકોની આયુષ્ય ગણતરી માટે કઈ ડેટિંગ પદ્ધતિ વપરાય છે?

ઉત્તર: યુરેનિયમ-લેડ ડેટિંગ પદ્ધતિ

#1422કોઈપણ રેડિયોએક્ટિવ ક્ષયના અંતે સ્થાયી અંતિમ ઉત્પાદન કઈ ધાતુ બને છે?

ઉત્તર: સીસું (લેડ - Pb)

#1423આહાર પેકિંગમાં ખાદ્ય પદાર્થોને જંતુમુક્ત રાખવા કયા કિરણોનો મારો ચલાવાય છે?

ઉત્તર: ગામા કિરણો (ફૂડ ઇરેડિયેશન)

#1424બટાટા અને ડુંગળીને લાંબા સમય સુધી સંગ્રહવા અને ફણગા ફૂટતા અટકાવવા શું કરાય છે?

ઉત્તર: નિયંત્રિત ગામા વિકિરણ પ્રક્રિયા

#1425ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટમાં સુરક્ષા માટે રિએક્ટરની આસપાસ શાનું જાડું કવચ બનાવાય છે?

ઉત્તર: સિમેન્ટ-કોંક્રિટ અને સીસાનું રક્ષણાત્મક કવચ

#1426ચેર્નોબિલ પરમાણુ દુર્ઘટના ઈ.સ. 1986 માં ક્યાં બની હતી?

ઉત્તર: યુક્રેન (તત્કાલીન સોવિયેત યુનિયન)

#1427ઈ.સ. 2011 માં સુનામીના કારણે કયો જાપાની અણુપ્લાન્ટ ક્ષતિગ્રસ્ત થયો હતો?

ઉત્તર: ફુકુશિમા દાઇચી અણુપ્લાન્ટ

#1428વિશ્વમાં પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિમય ઉપયોગ પર નજર રાખતી સંસ્થા કઈ છે?

ઉત્તર: IAEA (ઇન્ટરનેશનલ એટોમિક એનર્જી એજન્સી)

#1429IAEA નું વડું મથક ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: વિયેના (ઓસ્ટ્રિયા)

#1430ભારત સરકારે અણુ સુરક્ષા અને સલામતી માટે કઈ નિયમનકારી પરિષદ બનાવી છે?

ઉત્તર: AERB (એટોમિક એનર્જી રેગ્યુલેટરી બોર્ડ)

#1431લેસર (LASER) નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: લાઇટ એમ્પ્લિફિકેશન બાય સ્ટીમ્યુલેટેડ એમિશન ઓફ રેડિયેશન

#1432લેસર કિરણોની શોધ ઈ.સ. 1960 માં કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: થિયોડોર માઇમન (Theodore Maiman)

#1433પ્રથમ કાર્યરત લેસર બનાવવા કયા સ્ફટિકનો ઉપયોગ થયો હતો?

ઉત્તર: રૂબી ક્રિસ્ટલ (માણેક સ્ફટિક)

#1434આંખના મોતિયા અને રેટીનાના ઓપરેશનમાં કયા કિરણોની મદદ લેવાય છે?

ઉત્તર: લેસર કિરણોની (LASIK સર્જરી)

#1435બારકોડ રીડર, ડીવીડી પ્લેયર અને પ્રિન્ટરમાં કયા પ્રકારના પ્રકાશ કિરણો વપરાય છે?

ઉત્તર: લેસર બીમ

#1436અવકાશમાં ત્રિ-પરિમાણીય (3D) છબી ઉપસાવવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: હોલોગ્રાફી (Holography)

#1437હોલોગ્રાફીની શોધ કયા વૈજ્ઞાનિકે કરી હતી?

ઉત્તર: ડેનિસ ગેબોરે (1947)

#1438હોલોગ્રામ બનાવવા માટે કયા પ્રકાશ સ્રોતની જરૂર પડે છે?

ઉત્તર: લેસર પ્રકાશની (સુસંબદ્ધ પ્રકાશ)

#1439ઓપ્ટિકલ ફાઇબરમાં પ્રકાશનું સિગ્નલ કયા સિદ્ધાંતને આધારે વહન પામે છે?

ઉત્તર: પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તનના આધારે

#1440ઓપ્ટિકલ ફાઇબરના પિતા તરીકે કયા ભારતીય મૂળના ભૌતિકશાસ્ત્રી ઓળખાય છે?

ઉત્તર: ડૉ. નરિન્દર સિંહ કપાની

#1441ઓપ્ટિકલ ફાઇબરનો અંદરનો મુખ્ય ભાગ (કોર) સામાન્ય રીતે શાનો બનેલો હોય છે?

ઉત્તર: અતિશુદ્ધ કાચ (સિલિકા) અથવા પ્લાસ્ટિકનો

#1442એન્ડોસ્કોપી દ્વારા શરીરના અંદરના અંગોની તપાસ કરવા કયા કેબલ વપરાય છે?

ઉત્તર: ઓપ્ટિકલ ફાઇબર કેબલ

#1443સુપરકન્ડક્ટિવિટી (અતિવાહકતા) ની ઘટના સૌપ્રથમ કોણે શોધી હતી?

ઉત્તર: હેઇકે કામેરલિંગ ઓન્નેસે (1911)

#1444પારાને કેટલા નીચા તાપમાને ઠંડો પાડતાં તે સુપરકન્ડક્ટર (શૂન્ય અવરોધ) બને છે?

ઉત્તર: 4.2 કેલ્વિન (-268.95°C) પર

#1445સુપરકન્ડક્ટર પદાર્થનો વિદ્યુત અવરોધ કેટલો થઈ જાય છે?

ઉત્તર: શૂન્ય

#1446મેડિકલ ક્ષેત્રે MRI મશીનમાં કયા પ્રકારના પ્રબળ ચુંબક વપરાય છે?

ઉત્તર: સુપરકન્ડક્ટિંગ ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટ

#1447MRI નું પૂર્ણ સ્વરૂપ શું છે?

ઉત્તર: મેગ્નેટિક રેઝોનન્સ ઇમેજિંગ (Magnetic Resonance Imaging)

#1448કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) ના પિતા તરીકે કોણ ઓળખાય છે?

ઉત્તર: જોન મેકકાર્થી (John McCarthy)

#1449વિશ્વનું સૌપ્રથમ ઇલેક્ટ્રોનિક ડિજિટલ કમ્પ્યુટર કયું ગણાય છે?

ઉત્તર: ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer)

#1450કમ્પ્યુટરના પિતા (Father of Computer) કોણ ગણાય છે?

ઉત્તર: ચાર્લ્સ બેબેજ

#1451ભારતમાં સૌપ્રથમ સુપરકમ્પ્યુટર ‘પરમ 8000’ કોના નેતૃત્વમાં બન્યું હતું?

ઉત્તર: ડૉ. વિજય ભાટકર (C-DAC, 1991)

#1452ઇન્ટરનેટના મૂળ પાયા સમાન નેટવર્ક કયું હતું?

ઉત્તર: ARPANET (અમેરિકા)

#1453વર્લ્ડ વાઇડ વેબ (WWW) ના શોધક કોણ છે?

ઉત્તર: સર ટિમ બર્નર્સ-લી (1989)

#1454રોબોટિક્સ શબ્દ સાહિત્યમાં સૌપ્રથમ કોણે પ્રચલિત કર્યો હતો?

ઉત્તર: આઇઝેક અસિમોવે

#1455માનવી જેવા દેખાતા અને કાર્ય કરતા રોબોટને કેવો રોબોટ કહે છે?

ઉત્તર: હ્યુમનોઇડ રોબોટ (Humanoid Robot)

#1456ઇસરો દ્વારા ગગનયાન મિશન માટે તૈયાર કરાયેલ અર્ધ-હ્યુમનોઇડ મહિલા રોબોટનું નામ શું છે?

ઉત્તર: વ્યોમિત્ર (Vyommitra)

#1457GPS નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: ગ્લોબલ પોઝિશનિંગ સિસ્ટમ (Global Positioning System)

#1458ભારતની પોતાની સ્વદેશી સેટેલાઇટ નેવિગેશન પ્રણાલી કયા નામે ઓળખાય છે?

ઉત્તર: નાવિક (NaVIC / NavIC - NavIC)

#1459NavIC પ્રણાલીનું સત્તાવાર તકનીકી નામ શું છે?

ઉત્તર: IRNSS (ઇન્ડિયન રીજનલ નેવિગેશન સેટેલાઇટ સિસ્ટમ)

#1460રશિયાની ગ્લોબલ નેવિગેશન પ્રણાલી કયા નામે ઓળખાય છે?

ઉત્તર: ગ્લોનાસ (GLONASS)

#1461યુરોપિયન યુનિયનની નેવિગેશન સેટેલાઇટ સિસ્ટમ કઈ છે?

ઉત્તર: ગેલિલિયો (Galileo)

#1462ચીનની પોતાની સેટેલાઇટ નેવિગેશન સિસ્ટમ કયા નામે ઓળખાય છે?

ઉત્તર: બેઇડોઉ (BeiDou)

#1463ભારતનું પ્રથમ ચંદ્ર મિશન ‘ચંદ્રયાન-1’ ક્યારે લૉન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું?

ઉત્તર: 22 ઓક્ટોબર, 2008 (PSLV-C11)

#1464ચંદ્રયાન-1 ની સૌથી ઐતિહાસિક શોધ કઈ હતી?

ઉત્તર: ચંદ્રની સપાટી પર પાણીના અણુઓ (H₂O) ની હાજરીની પુષ્ટિ

#1465ભારતનું મંગળ મિશન (MOM - મંગળયાન) કઈ તારીખે પ્રક્ષેપિત થયું હતું?

ઉત્તર: 5 નવેમ્બર, 2013 (PSLV-C25 દ્વારા)

#1466મંગળયાન મંગળની ભ્રમણકક્ષામાં ક્યારે સફળતાપૂર્વક પ્રવેશી શક્યું હતું?

ઉત્તર: 24 સપ્ટેમ્બર, 2014 (પ્રથમ પ્રયાસે જ સફળ)

#1467ચંદ્રયાન-2 મિશન કયા ભારે રોકેટ દ્વારા લૉન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું?

ઉત્તર: GSLV Mk III (LVM3-M1)

#1468ચંદ્રયાન-2 અને ચંદ્રયાન-3 ના લેન્ડરનું નામ શું રાખવામાં આવ્યું હતું?

ઉત્તર: વિક્રમ (ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈના માનમાં)

#1469ચંદ્રયાન-2 અને 3 માં રોવરનું નામ શું હતું?

ઉત્તર: પ્રજ્ઞાન (Pragyan)

#1470ચંદ્રયાન-3 ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ નજીક કઈ ઐતિહાસિક તારીખે સોફ્ટ લેન્ડ થયું?

ઉત્તર: 23 ઓગસ્ટ, 2023

#1471ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર સફળ સોફ્ટ લેન્ડિંગ કરનાર વિશ્વનો પ્રથમ દેશ કયો બન્યો?

ઉત્તર: ભારત

#1472ચંદ્રયાન-3 ના લેન્ડિંગ પોઇન્ટને ભારત સરકારે સત્તાવાર કયું નામ આપ્યું?

ઉત્તર: શિવશક્તિ પોઇન્ટ (Shiv Shakti Point)

#1473ચંદ્રયાન-3 ની સફળતાની યાદમાં દર વર્ષે 23 ઓગસ્ટને કયા દિવસ તરીકે જાહેર કરાયો?

ઉત્તર: રાષ્ટ્રીય અવકાશ દિવસ (National Space Day)

#1474ચંદ્રયાન-2 ના પદચિહ્ન સ્થળને કયું નામ આપવામાં આવ્યું છે?

ઉત્તર: તિરંગા પોઇન્ટ (Tiranga Point)

#1475સૂર્યના અભ્યાસ માટે ભારતનું પ્રથમ સમર્પિત અવકાશ મિશન કયું છે?

ઉત્તર: આદિત્ય-L1 (Aditya-L1)

#1476આદિત્ય-L1 ઉપગ્રહ પૃથ્વીથી 15 લાખ કિમી દૂર કયા લેગ્રાન્જ પોઇન્ટ પર સ્થિર થયો છે?

ઉત્તર: L1 પોઇન્ટ (Lagrange Point 1)

#1477ભારતના પ્રથમ માનવસહિત અવકાશ મિશનનું નામ શું છે?

ઉત્તર: ગગનયાન (Gaganyaan)

#1478બ્લેક હોલ અને ન્યુટ્રોન તારાઓના એક્સ-રે પોલરાઇઝેશનના અભ્યાસ માટે ઇસરોએ કયો ઉપગ્રહ મોકલ્યો?

ઉત્તર: એક્સપોસેટ (XPoSat - 2024)

#1479નાસા અને ઇસરો દ્વારા સંયુક્ત રીતે વિકસાવાયેલો અદ્યતન રડાર ઉપગ્રહ કયો છે?

ઉત્તર: નિસાર (NISAR - NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar)

#1480ડીએનએ (DNA) ની બેવડી કુંતલાકાર રચના (ડબલ હેલિક્સ મોડેલ) કોણે રજૂ કરી હતી?

ઉત્તર: જેમ્સ વોટ્સન અને ફ્રાન્સિસ ક્રિક (1953)

#1481ડીએનએ (DNA) નું પૂર્ણ રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: ડીઓક્સિરિબોન્યુક્લિક એસિડ

#1482આરએનએ (RNA) નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: રિબોન્યુક્લિક એસિડ

#1483ડીએનએ માં કયા ચાર નાઇટ્રોજન બેઇઝ હોય છે?

ઉત્તર: એડેનીન (A), ગ્વાનીન (G), સાયટોસિન (C) અને થાયમીન (T)

#1484આરએનએ માં થાયમીન (T) ના સ્થાને કયો નાઇટ્રોજન બેઇઝ હોય છે?

ઉત્તર: યુરેસીલ (U)

#1485જનીન (Gene) એ વાસ્તવમાં શાનો નાનો કાર્યકારી ટુકડો છે?

ઉત્તર: ડીએનએ (DNA) નો

#1486આધુનિક જનીનવિજ્ઞાનના પિતા (Father of Genetics) તરીકે કોણ ઓળખાય છે?

ઉત્તર: ગ્રેગર જોહાન મેન્ડલ

#1487ગ્રેગર મેન્ડલે વારસાગત લક્ષણોના પ્રયોગો કયા છોડ પર કર્યા હતા?

ઉત્તર: વટાણાના છોડ પર (Pisum sativum)

#1488ડીએનએ ફિંગરપ્રિન્ટિંગ પદ્ધતિની શોધ કયા વૈજ્ઞાનિકે કરી હતી?

ઉત્તર: સર એલેક જેફ્રીઝ (1984)

#1489ભારતમાં ડીએનએ ફિંગરપ્રિન્ટિંગના પિતા તરીકે કોણ જાણીતા હતા?

ઉત્તર: ડૉ. લાલજી સિંહ (CCMB)

#1490સેન્ટર ફોર સેલ્યુલર એન્ડ મોલેક્યુલર બાયોલોજી (CCMB) ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: હૈદરાબાદ (તેલંગાણા)

#1491ક્લોનિંગ પદ્ધતિ દ્વારા જન્મેલું વિશ્વનું પ્રથમ સસ્તન પ્રાણી (ઘેટું) કયું હતું?

ઉત્તર: ડૉલી (Dolly Sheep - 1996)

#1492ડૉલી ઘેટાંનું ક્લોનિંગ કયા વિજ્ઞાનીના નેતૃત્વમાં થયું હતું?

ઉત્તર: ઇયાન વિલમટ (રોઝલિન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, સ્કોટલેન્ડ)

#1493જનીન સુધારણા માટે જીનોમ એડિટિંગની પ્રખ્યાત નવી તકનીક કઈ છે?

ઉત્તર: ક્રિસ્પર-કેસ9 (CRISPR-Cas9)

#1494બીટી કપાસ (Bt Cotton) માં ‘Bt’ નો અર્થ શું થાય છે?

ઉત્તર: બેસિલસ થુરિન્જેનેસિસ (Bacillus thuringiensis - જીવાણુ)

#1495માનવ શરીરમાં કુદરતી ઇન્સ્યુલિન બનાવતા જનીનને બેક્ટેરિયામાં દાખલ કરી બનાવાયેલ ઇન્સ્યુલિનને શું કહે છે?

ઉત્તર: હ્યુમ્યુલિન (Humulin - રિકોમ્બિનન્ટ ઇન્સ્યુલિન)

#1496વિટામિન-A ની ઉણપ નિવારવા જનીન પરિવર્તિત કરેલા પીળા ચોખાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગોલ્ડન રાઇસ (Golden Rice)

#1497માનવ જનીનસૃષ્ટિના તમામ જનીનોની ઓળખ કરવા માટે કયો પ્રોજેક્ટ ચલાવાયો હતો?

ઉત્તર: હ્યુમન જીનોમ પ્રોજેક્ટ (HGP)

#1498રક્તવાહિનીઓમાં રુધિર ગંઠાઈ ન જાય તે માટે કુદરતી એન્ટિકોએગ્યુલન્ટ કયું છે?

ઉત્તર: હિપેરિન (Heparin)

#1499માનવ શરીરમાં યુરિયાનું નિર્માણ મુખ્યત્વે કયા અંગમાં થાય છે?

ઉત્તર: યકૃતમાં (લિવર)

#1500મૂત્રપિંડ (કિડની) નો પાયાનો ગાળણ એકમ કયો છે?

ઉત્તર: નેફ્રોન (મૂત્રપિંડ નલિકા)

#1501મૂત્રપિંડમાં રુધિરમાંથી નકામા ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોનું ગાળણ ક્યાં થાય છે?

ઉત્તર: બાઉમેનની કોથળી અને રુધિરકેશિકાગુચ્છમાં

#1502કૃત્રિમ મૂત્રપિંડ દ્વારા રુધિરમાંથી નાઇટ્રોજનયુક્ત કચરો દૂર કરવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: ડાયાલિસિસ (હીમોડાયાલિસિસ)

#1503માનવ મૂત્રનો આછો પીળો રંગ કયા રંજકદ્રવ્યની હાજરીને લીધે હોય છે?

ઉત્તર: યુરોક્રોમ (Urochrome)

#1504મૂત્રપિંડની પથરી (કિડની સ્ટોન) સામાન્ય રીતે શાની બનેલી હોય છે?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ ઓક્ઝેલેટના સ્ફટિકોની

#1505શરીરમાં યુરિક એસિડનું પ્રમાણ વધી જતાં સાંધાઓમાં સોજો આવવાના રોગને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગાઉટ (Gout - સંધિવા)

#1506માનવ શરીરમાં પાચિત ખોરાકનું ગ્લાયકોજેન સ્વરૂપે સંગ્રહ કયા અંગમાં થાય છે?

ઉત્તર: યકૃત (લિવર) અને સ્નાયુઓમાં

#1507યકૃત દ્વારા ઉત્પન્ન થતો પિત્તરસ કામચલાઉ રીતે ક્યાં સંગ્રહાય છે?

ઉત્તર: પિત્તાશયમાં (Gallbladder)

#1508ચરબીનું નાના ગોલકોમાં વિભાજન કરી પાચન સરળ બનાવવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: તૈલોદીકરણ (Emulsification)

#1509પિત્તરસમાં કોઈ પાચક ઉત્સેચક હોતો નથી, છતાં તે કયા ઘટકના પાચનમાં મહત્વનો છે?

ઉત્તર: ચરબીના તૈલોદીકરણમાં

#1510જઠરની અંદરની દીવાલને મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ સામે રક્ષણ કોણ આપે છે?

ઉત્તર: શ્લેષ્મનું સ્તર (મ્યુકસ)

#1511ખોરાકને દાંત વડે ચાવવાની યાંત્રિક ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ચર્વણ (Mastication)

#1512પુખ્ત મનુષ્યમાં કાયમી દાંતની કુલ સંખ્યા કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: 32 દાંત

#1513મનુષ્યમાં દૂધિયા દાંતની કુલ સંખ્યા કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: 20 દાંત

#1514ખોરાકને કાપવા અને ચીરવા માટે કયા દાંત ઉપયોગી છે?

ઉત્તર: છેદક અને રાક્ષી દાંત

#1515ખોરાકને ભરડવા અને દળવા માટે કયા દાંત વપરાય છે?

ઉત્તર: અગ્રદાઢ અને દાઢ

#1516જીભની સપાટી પર સ્વાદ પારખવા માટે શું આવેલું હોય છે?

ઉત્તર: સ્વાદકલિકાઓ (ટેસ્ટ બડ્સ)

#1517જીભનો અગ્રભાગ (ટેરવું) મુખ્યત્વે કયો સ્વાદ ઝડપથી પારખે છે?

ઉત્તર: ગળ્યો સ્વાદ

#1518જીભના પાછળના ભાગે કયો સ્વાદ સૌથી વધુ અનુભવાય છે?

ઉત્તર: કડવો સ્વાદ

#1519જીભની બંને બાજુઓની કિનારીઓ કયા સ્વાદ પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ હોય છે?

ઉત્તર: ખાટો અને ખારો સ્વાદ

#1520અન્નનળીમાં ખોરાક ધીમે ધીમે આગળ કઈ સ્નાયુબદ્ધ ગતિ દ્વારા વધે છે?

ઉત્તર: પરિસંકોચન ગતિ (Peristalsis)

#1521શ્વસનતંત્ર અને પાચનતંત્રનું સામાન્ય સમાન જોડાણ માર્ગ કયો છે?

ઉત્તર: કંઠનળી (Pharynx)

#1522ખોરાક ગળતી વખતે તેને શ્વાસનળીમાં જતો અટકાવતું ઘાટી ઢાંકણ કયું છે?

ઉત્તર: કાકલી (એપિગ્લોટિસ)

#1523શ્વસનક્રિયામાં ફેફસાંનું વિસ્તરણ અને સંકોચન કરાવતો ઉરોદર પટલ ક્યાં આવેલો છે?

ઉત્તર: ઉરસિય પોલાણ અને ઉદરિય પોલાણની વચ્ચે

#1524સામાન્ય આરામની સ્થિતિમાં પુખ્ત માણસનો શ્વસનદર પ્રતિ મિનિટ આશરે કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: 12 થી 18 વખત

#1525સામાન્ય સ્વસ્થ વ્યક્તિના હૃદયના ધબકારા પ્રતિ મિનિટ આશરે કેટલા હોય છે?

ઉત્તર: 70 થી 72 વખત

#1526હૃદયના ધબકારા માપવા માટે તબીબો કયા સાધનનો ઉપયોગ કરે છે?

ઉત્તર: સ્ટેથોસ્કોપ

#1527રુધિરનું દબાણ (બ્લડ પ્રેશર) માપવા માટે કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: સ્ફિગ્મોમેનોમીટર

#1528સામાન્ય તંદુરસ્ત વ્યક્તિનું રુધિર દબાણ (BP) કેટલું હોવું જોઈએ?

ઉત્તર: 120/80 mmHg (સિસ્ટોલિક/ડાયાસ્ટોલિક)

#1529રક્તજૂથ (બ્લડ ગ્રૂપ - A, B, AB, O) ની શોધ કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: કાર્લ લેન્ડસ્ટીનર (1900)

#1530સર્વગ્રાહી રક્તજૂથ (Universal Recipient) કયું ગણાય છે?

ઉત્તર: ‘AB’ પોઝિટિવ

#1531સર્વદાતા રક્તજૂથ (Universal Donor) કયું ગણાય છે?

ઉત્તર: ‘O’ નેગેટિવ

#1532રક્તકણોમાં Rh ફેક્ટરની શોધ કયા વાંદરામાં સૌપ્રથમ થઈ હતી?

ઉત્તર: રીસસ (Rhesus) વાંદરામાં

#1533રક્તકણો (RBC) નું આયુષ્ય આશરે કેટલા દિવસનું હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 120 દિવસ

#1534પુખ્ત મનુષ્યમાં રક્તકણોનું નિર્માણ મુખ્યત્વે ક્યાં થાય છે?

ઉત્તર: લાલ અસ્થિમજ્જામાં (Red Bone Marrow)

#1535જૂના અને બગડેલા રક્તકણોનો નાશ ક્યાં થાય છે (RBC નું સ્મશાન)?

ઉત્તર: બરોળ (Spleen) અને યકૃતમાં

#1536શ્વેતકણો (WBC) નું સરેરાશ આયુષ્ય કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 2 થી 4 દિવસ (કેટલાક થોડા અઠવાડિયા સુધી)

#1537લોહીના કેન્સરને તબીબી વિજ્ઞાનમાં કયા નામે ઓળખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: લ્યુકેમિયા (Leukemia - અસામાન્ય શ્વેતકણોનો વધારો)

#1538ડેન્ગ્યુ તાવમાં રુધિરના કયા ઘટક કણોની સંખ્યામાં ઝડપી ઘટાડો થાય છે?

ઉત્તર: ત્રાકકણો (પ્લેટલેટ્સ)

#1539સામાન્ય રક્તમાં ત્રાકકણોની પ્રતિ ઘન મિલીમીટર સામાન્ય સંખ્યા કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 1.5 થી 4.5 લાખ

#1540લોહી ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયામાં કયો પ્રોટીન તંતુઓની જાળી બનાવે છે?

ઉત્તર: ફાઈબ્રિન (Fibrin)

#1541લોહી ગંઠાવવા માટે કયો ધાતુ આયન આવશ્યક છે?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ આયન (Ca²⁺)

#1542વારસાગત કયા રોગમાં લોહી ગંઠાતું નથી અને સતત રક્તસ્ત્રાવ ચાલુ રહે છે?

ઉત્તર: હિમોફિલિયા (Hemophilia)

#1543વારસાગત એવો કયો રોગ છે જેમાં રક્તકણો દાતરડા જેવા આકારના બની જાય છે?

ઉત્તર: સિકલ સેલ એનિમિયા (Sickle Cell Anemia)

#1544હિમોગ્લોબિનની ખામીજન્ય વારસાગત બિમારી કઈ છે જેમાં વારંવાર લોહી ચઢાવવું પડે છે?

ઉત્તર: થેલેસેમિયા (Thalassemia)

#1545રુધિરરસમાંથી પ્રોટીનયુક્ત ગંઠાવાના ઘટકો દૂર કર્યા પછી બાકી રહેતા પ્રવાહીને શું કહે છે?

ઉત્તર: સીરમ (Serum)

#1546શરીરમાં રક્ત ઉપરાંત પેશીઓ વચ્ચે પરિભ્રમણ કરતા રંગહીન પ્રવાહીને શું કહે છે?

ઉત્તર: લસિકા (Lymph)

#1547ચરબીનું પાચન થઈ લસિકા વાહિનીઓમાં શોષણ થાય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: પયસ્વિની (Lacteals)

#1548શરીરની માસ્ટર ગ્રંથિ (મુખ્ય અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિ) તરીકે કોણ ઓળખાય છે?

ઉત્તર: પિટ્યુટરી ગ્રંથિ

#1549પિટ્યુટરી ગ્રંથિ મગજના કયા ભાગની નીચે આવેલી હોય છે?

ઉત્તર: હાઇપોથેલેમસ નીચે (સેલા ટર્સિકા ખાડામાં)

#1550શરીરની લંબાઈ અને વૃદ્ધિનું નિયમન કરતો ગ્રોથ હોર્મોન (GH) કઈ ગ્રંથિમાંથી નીકળે છે?

ઉત્તર: પિટ્યુટરી ગ્રંથિમાંથી

#1551ગળાના ભાગે શ્વાસનળીની બંને બાજુ પતંગિયા આકારની કઈ ગ્રંથિ આવેલી છે?

ઉત્તર: થાઇરોઇડ ગ્રંથિ

#1552થાઇરોઇડ ગ્રંથિ કયો મહત્વનો અંતઃસ્ત્રાવ બનાવે છે?

ઉત્તર: થાઇરોક્સિન

#1553થાઇરોક્સિનના સંશ્લેષણ માટે કયું તત્વ અનિવાર્ય છે?

ઉત્તર: આયોડિન

#1554બાળપણમાં થાઇરોક્સિનની ઉણપથી બાળકની શારીરિક અને માનસિક વૃદ્ધિ અટકે તે રોગને શું કહે છે?

ઉત્તર: ક્રિટિનિઝમ (વામનતા)

#1555કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસનું સંતુલન જાળવતી પેરાથાઇરોઇડ ગ્રંથિ ક્યાં આવેલી હોય છે?

ઉત્તર: થાઇરોઇડ ગ્રંથિની પાછળની સપાટી પર

#1556બંને મૂત્રપિંડની ઉપર ટોપીની જેમ આવેલી ગ્રંથિ કઈ છે?

ઉત્તર: એડ્રિનલ ગ્રંથિ (અધિવૃક્ક ગ્રંથિ)

#1557કટોકટીના સમયે ભય, ગુસ્સો કે ઉત્તેજના વખતે કયો અંતઃસ્ત્રાવ લડો યા ભાગો પ્રતિભાવ આપે છે?

ઉત્તર: એડ્રિનાલિન (એપિનેફ્રિન)

#1558કટોકટી સમયનો અંતઃસ્ત્રાવ (ઇમરજન્સી હોર્મોન) કયો છે?

ઉત્તર: એડ્રિનાલિન

#1559શરીરમાં રક્તમાં શર્કરાનું પ્રમાણ ઘટાડવાનું કામ ઇન્સ્યુલિન કરે છે, તો શર્કરા વધારવાનું કામ કોણ કરે છે?

ઉત્તર: ગ્લુકાગોન અંતઃસ્ત્રાવ

#1560સ્વાદુપિંડમાં ઇન્સ્યુલિનનું નિર્માણ કરતા કોષોના સમૂહને શું કહે છે?

ઉત્તર: લેંગરહાન્સના કોષપુંજો (બીટા કોષો)

#1561છાતીના ભાગે આવેલી કઈ ગ્રંથિ ઉંમર વધવાની સાથે ધીમે ધીમે નાની થતી જાય છે?

ઉત્તર: થાઇમસ ગ્રંથિ (રોગપ્રતિકારક શક્તિ સાથે સંકળાયેલી)

#1562જૈવિક ઘડિયાળ અને ઊંઘ-જાગરણ ચક્રનું નિયમન કરતો મેલાટોનિન કઈ ગ્રંથિ બનાવે છે?

ઉત્તર: પીનિયલ ગ્રંથિ

#1563માનવ આંખમાં વસ્તુનું પ્રતિબિંબ ક્યાં રચાય છે?

ઉત્તર: નેત્રપટલ (રેટિના) પર

#1564રેટિના પર રચાતું પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક અને કેવું હોય છે?

ઉત્તર: ઊલટું (જેને મગજ સીધું અનુભવે છે)

#1565રેટિના પર પ્રકાશની તીવ્રતા (ઝાંખા પ્રકાશ) પ્રત્યે સંવેદનશીલ કોષો કયા છે?

ઉત્તર: દંડકોષો (Rods)

#1566રેટિના પર રંગોની ઓળખ માટે કયા સંવેદી કોષો જવાબદાર છે?

ઉત્તર: શંકુકોષો (Cones)

#1567રંગઅંધતા (કલર બ્લાઇન્ડનેસ) કયા કોષોની ખામીથી થાય છે?

ઉત્તર: શંકુકોષોની ખામીથી (વારસાગત રોગ)

#1568નેત્રપટલનો સૌથી વધુ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિ આપતો પીળો ભાગ કયો છે?

ઉત્તર: પીતબિંદુ (મેક્યુલા / ફોવિયા)

#1569નેત્રપટલ પર જ્યાં દ્રષ્ટિચેતા જોડાયેલી છે અને કોઈ સંવેદી કોષો નથી તે બિંદુ કયું?

ઉત્તર: અંધબિંદુ (Blind Spot)

#1570ચક્ષુદાન કરતી વખતે દાતાની આંખનો કયો ભાગ પ્રત્યારોપિત કરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: કોર્નિયા (પારદર્શક પટલ)

#1571આંખમાં અશ્રુ (આંસુ) ઉત્પન્ન કરતી ગ્રંથિ કઈ છે?

ઉત્તર: અશ્રુગ્રંથિ (લેક્રિમલ ગ્રંથિ)

#1572આંસુમાં જીવાણુઓનો નાશ કરતો કયો ઉત્સેચક હોય છે?

ઉત્તર: લાયસોઝાઇમ (Lysozyme)

#1573સામાન્ય આંખ માટે સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિનું લઘુત્તમ અંતર કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: 25 સેમી

#1574સામાન્ય આંખ માટે દૂરબિંદુ ક્યાં આવેલું હોય છે?

ઉત્તર: અનંત અંતરે

#1575લેન્સના પાવરનો પ્રમાણભૂત એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ડાયોપ્ટર (D)

#1576બહિર્ગોળ લેન્સનો પાવર ધન (+) હોય છે કે ઋણ (-)?

ઉત્તર: ધન (+) પાવર

#1577અંતર્ગોળ લેન્સનો પાવર કેવો ગણાય છે?

ઉત્તર: ઋણ (-) પાવર

#1578વાહનોમાં પાછળનું દ્રશ્ય જોવા માટે (સાઇડ મિરર) કયો અરીસો વપરાય છે?

ઉત્તર: બહિર્ગોળ અરીસો (મોટો દ્રષ્ટિ વિસ્તાર આપે છે)

#1579દાઢી કરવા માટે કે દાંતના ડોક્ટરો કયા અરીસાનો ઉપયોગ કરે છે?

ઉત્તર: અંતર્ગોળ અરીસો (મોટું આભાસી પ્રતિબિંબ જોવા)

#1580વાહનોની હેડલાઇટ અને ટોર્ચમાં પરાવર્તક તરીકે કયો અરીસો વપરાય છે?

ઉત્તર: અંતર્ગોળ અરીસો (સમાંતર કિરણપુંજ મેળવવા)

#1581સમતલ અરીસામાં રચાતા પ્રતિબિંબમાં ડાબી બાજુ જમણી દેખાય તે ઘટનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પાર્શ્વીય વ્યુત્ક્રમણ (Lateral Inversion)

#1582પ્રિઝમમાંથી શ્વેત પ્રકાશ પસાર થતાં સાત રંગોમાં છૂટા પડવાની ઘટનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રકાશનું વિભાજન (Dispersion of Light)

#1583પ્રિઝમ દ્વારા થતા વિભાજનમાં કયા રંગનું વિચલન સૌથી ઓછું થાય છે?

ઉત્તર: લાલ રંગનું

#1584પ્રિઝમ વડે કયા રંગના પ્રકાશનું વિચલન સૌથી વધુ થાય છે?

ઉત્તર: જાંબલી રંગનું

#1585મેઘધનુષ્યની રચનામાં પાણીનાં ટીપાં પ્રકાશનું કયું કાર્ય કરે છે?

ઉત્તર: નાના પ્રિઝમ જેવું (વક્રીભવન, વિભાજન અને આંતરિક પરાવર્તન)

#1586રણપ્રદેશ કે ગરમ રસ્તા પર ઉનાળામાં પાણી હોવાનો આભાસ થાય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: મૃગજળ (ઝાંઝવાં - પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તનને લીધે)

#1587પાણીમાં અંશતઃ ડૂબેલી પેન્સિલ વાંકી દેખાવાનું કારણ કયું છે?

ઉત્તર: પ્રકાશનું વક્રીભવન

#1588તળાવનું તળિયું કે સિક્કો વાસ્તવિક ઊંડાઈ કરતાં ઊંચે દેખાવાનું કારણ શું છે?

ઉત્તર: પ્રકાશનું વક્રીભવન

#1589ઓહ્મનો નિયમ કયા બે ઘટકો વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતપ્રવાહ (I) અને વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત (V) - (V = IR)

#1590અવરોધકતા (Resistivity) નો SI એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ઓહ્મ-મીટર (Ω·m)

#1591વિદ્યુત પરિપથમાં અવરોધોને શ્રેણીમાં જોડતાં કુલ સમતુલ્ય અવરોધ વધે છે કે ઘટે છે?

ઉત્તર: વધે છે (R = R₁ + R₂ + ...)

#1592અવરોધોને સમાંતર જોડતાં પરિપથનો કુલ સમતુલ્ય અવરોધ કેવો થાય છે?

ઉત્તર: ઘટે છે (સૌથી નાના અવરોધ કરતાં પણ ઓછો)

#1593ઘરગથ્થુ વિદ્યુત જોડાણમાં તમામ ઉપકરણો કયા જોડાણમાં જોડાયેલાં હોય છે?

ઉત્તર: સમાંતર જોડાણમાં (દરેકને સમાન વોલ્ટેજ મળે)

#1594ભારતમાં ઘરેલું વપરાશ માટે સપ્લાય થતા પ્રત્યાવર્તી પ્રવાહ (AC) નો વોલ્ટેજ કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: 220 વૉલ્ટ (અને 50 Hz આવૃત્તિ)

#1595ભારતમાં ઘરેલું AC વિદ્યુતપ્રવાહની આવૃત્તિ કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: 50 હર્ટ્ઝ (Hz)

#1596ઘરના વાયરિંગમાં લાઈવ વાયર (ફેઝ) સામાન્ય રીતે કયા રંગનો હોય છે?

ઉત્તર: લાલ (અથવા કથ્થાઈ) રંગનો

#1597ઘરના વાયરિંગમાં ન્યુટ્રલ વાયર સામાન્ય રીતે કયા રંગનો હોય છે?

ઉત્તર: કાળો (અથવા વાદળી) રંગનો

#1598અર્થિંગ વાયર સામાન્ય રીતે કયા રંગના ઇન્સ્યુલેશનવાળો હોય છે?

ઉત્તર: લીલા (અથવા પીળા) રંગનો

#1599વિદ્યુત બલ્બની અંદરનો પાતળો ફિલામેન્ટ કઈ ધાતુનો બનેલો હોય છે?

ઉત્તર: ટંગસ્ટન (અત્યંત ઊંચા ગલનબિંદુને કારણે)

#1600વિદ્યુત બલ્બમાં ફિલામેન્ટ બળી ન જાય તે માટે કયા નિષ્ક્રિય વાયુઓ ભરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: આર્ગોન અને નાઇટ્રોજન વાયુ

#1601જૂલનો ઉષ્મીય નિયમ કયું સૂત્ર દર્શાવે છે?

ઉત્તર: H = I²Rt (ઉત્પન્ન થતી ઉષ્મા)

#1602ચુંબકીય ક્ષેત્રની હાજરી દર્શાવતી કાલ્પનિક રેખાઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: ચુંબકીય ક્ષેત્રરેખાઓ

#1603ચુંબકની બહાર ચુંબકીય ક્ષેત્રરેખાઓ કયા ધ્રુવથી કયા ધ્રુવ તરફ જાય છે?

ઉત્તર: ઉત્તર ધ્રુવ (N) થી દક્ષિણ ધ્રુવ (S) તરફ

#1604ચુંબકની અંદર ક્ષેત્રરેખાઓ કઈ દિશામાં હોય છે?

ઉત્તર: દક્ષિણ ધ્રુવથી ઉત્તર ધ્રુવ તરફ (બંધ વક્ર રચે છે)

#1605બે ચુંબકીય ક્ષેત્રરેખાઓ કદાપિ એકબીજાને છેદે કે નહીં?

ઉત્તર: કદાપિ છેદતી નથી

#1606નરમ લોખંડના ગર્ભ પર અલગ કરેલા વાહક તારના આંટા વીંટાળી બનાવેલા ચુંબકને શું કહે છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતચુંબક (ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટ)

#1607વિદ્યુતપ્રવાહધારિત સોલેનોઇડ કોના જેવું ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરે છે?

ઉત્તર: ગજિયા ચુંબક જેવું

#1608ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મુકેલા વિદ્યુતપ્રવાહધારિત વાહક પર લાગતા બળની દિશા કયા નિયમથી જાણી શકાય?

ઉત્તર: ફ્લેમિંગના ડાબા હાથના નિયમથી

#1609પ્રેરિત વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા જાણવા માટે કયો નિયમ વપરાય છે?

ઉત્તર: ફ્લેમિંગના જમણા હાથનો નિયમ

#1610વિદ્યુત મોટરમાં પરિભ્રમણની દિશા ઉલટાવવા માટે વપરાતી રચનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: કમ્યુટેટર (સ્પ્લિટ રિંગ)

#1611DC વિદ્યુતપ્રવાહ અને AC વિદ્યુતપ્રવાહ વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત શું છે?

ઉત્તર: DC પ્રવાહ એક જ દિશામાં વહે છે, જ્યારે AC પ્રવાહ સમયાંતરે દિશા બદલે છે

#1612AC પ્રવાહને DC પ્રવાહમાં રૂપાંતરિત કરતા ઉપકરણને શું કહે છે?

ઉત્તર: રેક્ટિફાયર (ડાયોડ)

#1613DC પ્રવાહને AC પ્રવાહમાં ફેરવતા ઉપકરણને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ઇન્વર્ટર

#1614વોલ્ટેજ વધારવા કે ઘટાડવા માટે કયું સ્થિર વિદ્યુત સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: ટ્રાન્સફોર્મર (માત્ર AC માટે)

#1615ટ્રાન્સફોર્મર કયા વિદ્યુતચુંબકીય સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે?

ઉત્તર: અન્યોન્ય પ્રેરણ (Mutual Induction)

#1616ચુંબકીય ફ્લક્સ (Magnetic Flux) નો SI એકમ કયો છે?

ઉત્તર: વેબર (Weber - Wb)

#1617ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતાનો SI એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ટેસ્લા (Tesla - T)

#1618ચુંબકીય તીવ્રતાનો CGS એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ગૌસ (Gauss - 1 Tesla = 10⁴ Gauss)

#1619પૃથ્વીનું ભૌગોલિક ઉત્તર ધ્રુવ ચુંબકીય દ્રષ્ટિએ કયો ધ્રુવ ગણાય છે?

ઉત્તર: ચુંબકીય દક્ષિણ ધ્રુવ (જે હોકાયંત્રના ઉત્તર ધ્રુવને આકર્ષે છે)

#1620પૃથ્વીના પેટાળમાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન થવાનું કારણ કયું છે?

ઉત્તર: પ્રવાહી લોખંડ અને નિકલનું પરિભ્રમણ (ડાયનેમો અસર)

#1621ચુંબકને મુક્ત રીતે લટકાવતાં સમક્ષિતિજ સાથે બનાવેલા ખૂણાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ડીપ એંગલ (નમન કોણ)

#1622પૃથ્વીના ચુંબકીય વિષુવવૃત્ત પર ડીપ એંગલ (નમન કોણ) નું મૂલ્ય કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: 0° (શૂન્ય અંશ)

#1623પૃથ્વીના ચુંબકીય ધ્રુવો પર ડીપ એંગલનું મૂલ્ય કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: 90° (કાટખૂણે ઊભી સોય)

#1624જે તાપમાને ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થ પેરામેગ્નેટિક બની જાય તે તાપમાનને શું કહે છે?

ઉત્તર: ક્યુરી તાપમાન (Curie Temperature)

#1625કુદરતી લોહચુંબક કયા આયર્ન ઓક્સાઇડ ખનિજ સ્વરૂપે ઓળખાય છે?

ઉત્તર: મેગ્નેટાઇટ (Fe₃O₄ - લોડસ્ટોન)

#1626કાયમી શક્તિશાળી ચુંબક બનાવવા માટે સામાન્ય રીતે કઈ મિશ્રધાતુ વપરાય છે?

ઉત્તર: અલ્નિકો (Alnico - એલ્યુમિનિયમ, નિકલ, કોબાલ્ટ) અથવા નિયોડીમિયમ

#1627હાલમાં ઉપલબ્ધ વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી કાયમી ચુંબક કયા છે?

ઉત્તર: નિયોડીમિયમ ચુંબક (રેર અર્થ મેગ્નેટ)

#1628ટેપરેકોર્ડર અને ઓડિયો કેસેટની ટેપ પર શાનું ચુંબકીય પડ ચડાવેલું હોય છે?

ઉત્તર: આયર્ન ઓક્સાઇડ અથવા ક્રોમિયમ ડાયોક્સાઇડનું

#1629ATM કાર્ડ કે ક્રેડિટ કાર્ડની પાછળ આવેલી કાળી પટ્ટીને શું કહે છે?

ઉત્તર: મેગ્નેટિક સ્ટ્રાઇપ (ચુંબકીય પટ્ટી)

#1630કમ્પ્યુટરની હાર્ડડિસ્કમાં ડેટા કયા સ્વરૂપે સંગ્રહાય છે?

ઉત્તર: ચુંબકીય ક્ષેત્રોના દ્વિ-અંકી સ્વરૂપે (0 અને 1)

#1631પ્રકાશવર્ષ એ શાનો એકમ છે?

ઉત્તર: ખૂબ મોટા અંતર માપવાનો એકમ

#1632ખગોળશાસ્ત્રમાં પૃથ્વી અને સૂર્ય વચ્ચેના સરેરાશ અંતરને શું કહે છે?

ઉત્તર: 1 ખગોળીય એકમ (1 AU - આશરે 14.96 કરોડ કિમી)

#1633ખગોળીય અંતર માપવાનો સૌથી મોટો એકમ કયો છે?

ઉત્તર: પાર્સેક (Parsec - આશરે 3.26 પ્રકાશવર્ષ)

#1634સૂર્યના પ્રકાશને પૃથ્વી સુધી પહોંચતાં આશરે કેટલો સમય લાગે છે?

ઉત્તર: આશરે 8 મિનિટ અને 20 સેકન્ડ (આશરે 500 સેકન્ડ)

#1635ચંદ્રના પરાવર્તિત પ્રકાશને પૃથ્વી પર પહોંચતાં આશરે કેટલો સમય લાગે છે?

ઉત્તર: આશરે 1.28 થી 1.3 સેકન્ડ

#1636સૂર્ય પછી પૃથ્વીની સૌથી નજીકનો તારો કયો છે?

ઉત્તર: પ્રોક્સિમા સેન્ટોરી (આશરે 4.24 પ્રકાશવર્ષ દૂર)

#1637આપણી સૂર્યમંડળ ધરાવતી આકાશગંગાનું નામ શું છે?

ઉત્તર: મંદાકિની (મિલ્કી વે - દૂધગંગા)

#1638આપણી આકાશગંગા મંદાકિનીનો આકાર કેવો છે?

ઉત્તર: સર્પિલાકાર (Spiraled)

#1639મિલ્કી વે ની સૌથી નજીક આવેલી વિશાળ આકાશગંગા કઈ છે?

ઉત્તર: એન્ડ્રોમેડા (દેવયાની આકાશગંગા)

#1640બ્રહ્માંડના વિસ્તરણ અને ઉત્પત્તિ અંગેનો સર્વસ્વીકૃત સિદ્ધાંત કયો છે?

ઉત્તર: બિગ બેંગ થિયરી (મહાવિસ્ફોટ સિદ્ધાંત)

#1641બિગ બેંગ સિદ્ધાંત સૌપ્રથમ કયા ખગોળશાસ્ત્રીએ રજૂ કર્યો હતો?

ઉત્તર: જ્યોર્જ લેમેટ્રે (Georges Lemaître)

#1642દૂરની આકાશગંગાઓ આપણાથી દૂર જઈ રહી છે અને બ્રહ્માંડ વિસ્તરે છે તેવું કોણે સાબિત કર્યું?

ઉત્તર: એડવિન હબલ (રેડ શિફ્ટ દ્વારા)

#1643જેનું ગુરુત્વાકર્ષણ એટલું પ્રચંડ હોય કે પ્રકાશ પણ બહાર ન નીકળી શકે તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: બ્લેક હોલ (કૃષ્ણ વિવર)

#1644‘બ્લેક હોલ’ શબ્દ સૌપ્રથમ કયા ભૌતિકશાસ્ત્રીએ પ્રચલિત કર્યો હતો?

ઉત્તર: જ્હોન વ્હીલરે (1967)

#1645તારાઓના દળની મહત્તમ સ્થિર મર્યાદા (ચંદ્રશેખર મર્યાદા) કોણે આપી હતી?

ઉત્તર: ડૉ. સુબ્રહ્મણ્યમ ચંદ્રશેખરે (1.44 સૌર દળ)

#1646ડૉ. સુબ્રહ્મણ્યમ ચંદ્રશેખરને તારાઓની સંરચના માટે કયા વર્ષે નોબેલ પારિતોષિક મળ્યો હતો?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1983 માં

#1647અતિવિશાળ તારાના અંતકાળે થતા પ્રચંડ તારાકીય વિસ્ફોટને શું કહે છે?

ઉત્તર: સુપરનોવા (Supernova)

#1648સુપરનોવા વિસ્ફોટ પછી માત્ર ન્યુટ્રોન ધરાવતા અતિઘન તારાને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ન્યુટ્રોન તારો (પલ્સાર)

#1649નિયમિત અંતરે રેડિયો તરંગોના પલ્સ મોકલતા ઝડપથી ઘૂમતા ન્યુટ્રોન તારાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પલ્સાર (Pulsar)

#1650બ્રહ્માંડમાં ન દેખાતા પણ ગુરુત્વાકર્ષણ ધરાવતા અદ્રશ્ય દ્રવ્યને શું કહે છે?

ઉત્તર: ડાર્ક મેટર (Dark Matter)

#1651બ્રહ્માંડના વિસ્તરણને વેગ આપતી અદ્રશ્ય રહસ્યમય ઊર્જાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ડાર્ક એનર્જી (Dark Energy)

#1652બ્રહ્માંડમાં સામાન્ય દ્રવ્ય માત્ર આશરે 5% છે, તો ડાર્ક મેટર અને ડાર્ક એનર્જીનું પ્રમાણ આશરે કેટલું છે?

ઉત્તર: ડાર્ક મેટર આશરે 27% અને ડાર્ક એનર્જી આશરે 68%

#1653ખૂબ ઊંચા ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાંથી પ્રકાશનું કિરણ વાંકું વળવાની ઘટનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગ્રેવિટેશનલ લેન્સિંગ (ગુરુત્વીય લેન્સિંગ)

#1654ગુરુત્વાકર્ષી તરંગો (Gravitational Waves) ની સૌપ્રથમ સૈદ્ધાંતિક આગાહી કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇને (1916)

#1655ગુરુત્વાકર્ષી તરંગોની પ્રાયોગિક પુષ્ટિ સૌપ્રથમ કઈ પ્રયોગશાળાએ કરી હતી?

ઉત્તર: લીગો (LIGO - Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory, 2015)

#1656ભારતમાં લીગો (LIGO-India) પ્રોજેક્ટ કયા રાજ્યમાં સ્થાપવામાં આવી રહ્યો છે?

ઉત્તર: મહારાષ્ટ્ર (હિંગોલી જિલ્લો)

#1657નાસા દ્વારા અંતરિક્ષમાં મોકલવામાં આવેલું સૌથી શક્તિશાળી ઇન્ફ્રારેડ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ કયું છે?

ઉત્તર: જેમ્સ વેબ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ (JWST - 2021)

#1658સૂર્યમંડળની બહાર આવેલા અન્ય તારાઓની આસપાસ ફરતા ગ્રહોને શું કહેવાય?

ઉત્તર: એક્સોપ્લેનેટ્સ (બાહ્ય ગ્રહો)

#1659તારાની આસપાસ જે અંતરે પાણી પ્રવાહી સ્વરૂપે રહી શકે અને જીવન શક્ય બને તેવા પટ્ટાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગોલ્ડીલોક્સ ઝોન (Habitable Zone)

#1660ખગોળ ભૌતિકશાસ્ત્રમાં બ્લેક હોલની સીમા કે જેમાંથી પ્રકાશ પણ બહાર નીકળી શકતો નથી તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઇવેન્ટ હોરાઇઝન (ઘટના ક્ષિતિજ)

#1661આપણી આકાશગંગા (મિલ્કી વે) ના કેન્દ્રમાં આવેલા અતિવિશાળ બ્લેક હોલનું નામ શું છે?

ઉત્તર: સેજિટેરિયસ A* (Sagittarius A*)

#1662તારાઓમાં હાઇડ્રોજનનું સંલયન થઈ હિલિયમ બનવાની મુખ્ય પ્રક્રિયા કઈ છે?

ઉત્તર: પ્રોટોન-પ્રોટોન શૃંખલા પ્રક્રિયા (P-P Chain)

#1663તારાનું તાપમાન અને તેજસ્વીતા દર્શાવતા વિખ્યાત આલેખને શું કહેવાય?

ઉત્તર: એચ-આર ડાયાગ્રામ (હર્ટ્ઝસ્પ્રંગ-રસેલ ડાયાગ્રામ)

#1664અવકાશમાં પ્રકાશનું ઉત્સર્જન કરતાં ધૂળ અને વાયુના વાદળોને શું કહે છે?

ઉત્તર: નિહારિકા (નેબ્યુલા - Nebula)

#1665તારાઓનું પારણું (જન્મસ્થાન) કોને ગણવામાં આવે છે?

ઉત્તર: નિહારિકાઓને (તારકીય નેબ્યુલા)

#1666સૂર્યની સપાટી પર જોવા મળતા અપેક્ષાકૃત ઠંડા અને કાળા ધાબાઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: સૌર ડાઘ (Sunspots)

#1667સૌર ડાઘ (સનસ્પોટ્સ) નું ચક્ર આશરે કેટલા વર્ષનું હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 11 વર્ષનું

#1668સૂર્યમાંથી ઉત્સર્જિત થતા અતિવેગી વીજભારિત કણોના પ્રવાહને શું કહે છે?

ઉત્તર: સૌર પવન (Solar Wind)

#1669પૃથ્વીના ધ્રુવીય પ્રદેશોમાં સૌર પવનો વાતાવરણ સાથે અથડાતાં રચાતા રંગબેરંગી પ્રકાશને શું કહે છે?

ઉત્તર: અરોરા (મેરુજ્યોતિ - અરોરા બોરિઆલિસ અને અરોરા ઓસ્ટ્રેલિસ)

#1670ઉત્તર ધ્રુવ પર જોવા મળતી મેરુજ્યોતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: અરોરા બોરિઆલિસ (Aurora Borealis)

#1671દક્ષિણ ધ્રુવ પર જોવા મળતી મેરુજ્યોતિ કયા નામે ઓળખાય છે?

ઉત્તર: અરોરા ઓસ્ટ્રેલિસ (Aurora Australis)

#1672પૃથ્વીનું કયું કુદરતી આવરણ સૂર્યના હાનિકારક સૌર પવનો અને કોસ્મિક કિરણોથી આપણું રક્ષણ કરે છે?

ઉત્તર: પૃથ્વીનું ચુંબકીય આવરણ (મેગ્નેટોસ્ફિયર)

#1673પૃથ્વીના મેગ્નેટોસ્ફિયરમાં વીજભારિત કણો સંગ્રહાયેલા હોય તેવા વિશાળ પટ્ટાને શું કહે છે?

ઉત્તર: વાન એલન રેડિયેશન બેલ્ટ

#1674પૃથ્વી પોતાની ધરી પર એક પરિભ્રમણ પૂરું કરતાં આશરે કેટલો સમય લે છે?

ઉત્તર: 23 કલાક, 56 મિનિટ અને 4 સેકન્ડ (આશરે 24 કલાક)

#1675પૃથ્વી સૂર્યની આસપાસ એક પરિક્રમા પૂર્ણ કરતાં આશરે કેટલા દિવસ લે છે?

ઉત્તર: 365 દિવસ અને 6 કલાક (365.25 દિવસ)

#1676દર ચાર વર્ષે કેલેન્ડરમાં ફેબ્રુઆરી માસમાં 29 દિવસ ઉમેરાય તે વર્ષને શું કહે છે?

ઉત્તર: લિપ વર્ષ (Leap Year)

#1677પૃથ્વી પર ઋતુચક્ર બદલાવવાનું મુખ્ય કારણ કયું છે?

ઉત્તર: પૃથ્વી પોતાની ધરી પર 23.5° નમેલી હોવી અને સૂર્યની પરિક્રમા કરવી

#1678પૃથ્વી પોતાની કક્ષાની સપાટી સાથે કેટલા અંશનો ખૂણો બનાવે છે?

ઉત્તર: 66.5° (ધરી નમન 23.5°)

#1679પૃથ્વી પર દિવસ અને રાત સરખા હોય તે દિવસોને ખગોળવિજ્ઞાનમાં શું કહેવાય?

ઉત્તર: વિષુવદિન (Equinox - 21 માર્ચ અને 23 સપ્ટેમ્બર)

#1680ઉત્તર ગોળાર્ધમાં સૌથી લાંબો દિવસ અને સૌથી ટૂંકી રાત કઈ તારીખે હોય છે?

ઉત્તર: 21 જૂન (કર્ક સંક્રાંતિ)

#1681ઉત્તર ગોળાર્ધમાં સૌથી ટૂંકો દિવસ અને સૌથી લાંબી રાત ક્યારે હોય છે?

ઉત્તર: 22 ડિસેમ્બર (મકર સંક્રાંતિ)

#1682પૃથ્વી સૂર્યની સૌથી નજીક હોય (પેરિહિલિયન - ઉપસૂર્ય) તે સામાન્ય રીતે ક્યારે બને છે?

ઉત્તર: 3 જાન્યુઆરીની આસપાસ

#1683પૃથ્વી સૂર્યથી સૌથી દૂર હોય (એફેલિયન - અપસૂર્ય) તે સ્થિતિ ક્યારે બને છે?

ઉત્તર: 4 જુલાઈની આસપાસ

#1684ચંદ્ર પૃથ્વીની સૌથી નજીક આવે તે સ્થિતિને ખગોળશાસ્ત્રમાં શું કહે છે?

ઉત્તર: પેરિજી (Perigee - સુપરમૂન)

#1685ચંદ્ર પૃથ્વીથી સૌથી વધુ દૂર હોય તે સ્થિતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: એપોજી (Apogee)

#1686એક કેલેન્ડર માસમાં બે પૂર્ણિમા (પૂનમ) આવે ત્યારે બીજી પૂનમના ચંદ્રને શું કહેવાય?

ઉત્તર: બ્લુ મૂન (Blue Moon)

#1687પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન પૃથ્વીના વાતાવરણમાંથી વક્રીભવન પામીને ચંદ્ર લાલ રંગનો દેખાય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: બ્લડ મૂન (Blood Moon)

#1688પૃથ્વી પરથી ચંદ્રનો હંમેશાં એક જ ભાગ દેખાય છે કારણ કે?

ઉત્તર: ચંદ્રનો ધરીભ્રમણ અને પરિક્રમણ સમય બરાબર સરખો છે (ટાઇડલ લોકિંગ - આશરે 27.3 દિવસ)

#1689ચંદ્ર પર વાતાવરણ ન હોવાને કારણે ત્યાં આકાશ કેવા રંગનું દેખાય છે?

ઉત્તર: કાળું (પ્રકાશનું પ્રકીર્ણન થતું નથી)

#1690ચંદ્ર પર બે વ્યક્તિ એકબીજા સાથે સામાન્ય અવાજે વાતચીત કરી શકે કે નહીં?

ઉત્તર: ના, કારણ કે અવાજના પ્રસરણ માટે ત્યાં વાતાવરણ (હવા) નથી

#1691ચંદ્ર પર મુક્ત પતન પામતા કોઈપણ પદાર્થનો પ્રવેગ પૃથ્વી કરતાં કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: પૃથ્વીના પ્રવેગ કરતાં 1/6 ગણો (આશરે 1.62 m/s²)

#1692પૃથ્વી પરથી કોઈ પદાર્થને પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણમાંથી મુક્ત કરવા જરૂરી નિષ્ક્રમણ વેગ (Escape Velocity) કેટલો છે?

ઉત્તર: આશરે 11.2 કિમી/સેકન્ડ

#1693ચંદ્રની સપાટી પરથી નિષ્ક્રમણ વેગ આશરે કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 2.4 કિમી/સેકન્ડ (જે ઓછો હોવાથી વાયુઓ ટકી શકતા નથી)

#1694સૂર્યની સપાટી પરથી નિષ્ક્રમણ વેગ આશરે કેટલો છે?

ઉત્તર: આશરે 618 કિમી/સેકન્ડ

#1695આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પેસ સ્ટેશન (ISS) પૃથ્વીની સપાટીથી આશરે કેટલી ઊંચાઈએ ભ્રમણ કરે છે?

ઉત્તર: આશરે 400 કિમી (370 થી 420 કિમી)

#1696ISS પૃથ્વીની આસપાસ એક પરિભ્રમણ પૂર્ણ કરતાં આશરે કેટલો સમય લે છે?

ઉત્તર: આશરે 90 થી 92 મિનિટ

#1697અંતરિક્ષ સ્ટેશનમાં અવકાશયાત્રીઓ વજનવિહીનતા (ભારહીનતા) શા માટે અનુભવે છે?

ઉત્તર: ઉપગ્રહ સતત પૃથ્વી તરફ મુક્ત પતનની સ્થિતિમાં હોવાથી

#1698અવકાશમાં ખોરાક અને પાણી ગળતી વખતે કયા બળની ગેરહાજરી હોવા છતાં સ્નાયુઓના સંકોચનથી ખોરાક જઠરમાં જાય છે?

ઉત્તર: અન્નનળીની પરિસંકોચન ગતિના લીધે (ગુરુત્વાકર્ષણ વગર પણ)

#1699અવકાશમાં લાંબો સમય રહેવાથી અવકાશયાત્રીઓના શરીરમાં કઈ મુખ્ય સમસ્યા સર્જાય છે?

ઉત્તર: હાડકાંમાંથી કેલ્શિયમ ઘટવું અને સ્નાયુઓની નબળાઈ

#1700અવકાશયાત્રીઓના વિશિષ્ટ સ્પેસસૂટમાં અંદર દબાણ જાળવવા મુખ્ય કયો વાયુ આપવામાં આવે છે?

ઉત્તર: શુદ્ધ ઓક્સિજન (ચોક્કસ નિયંત્રિત દબાણે)

#1701અવાજની ગતિ (ધ્વનિના વેગ) કરતાં વધુ ઝડપે ઊડતા વિમાનોની ગતિને કેવી ગતિ કહેવાય?

ઉત્તર: સુપરસોનિક ગતિ (Supersonic Speed)

#1702સુપરસોનિક વિમાનોની ઝડપ માપવા માટે કયો એકમ વપરાય છે?

ઉત્તર: મેક નંબર (Mach Number - 1 મેક = અવાજની ઝડપ)

#17035 મેક કરતાં પણ વધુ (અવાજ કરતાં 5 ગણી વધુ) ઝડપ ધરાવતી ગતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: હાઇપરસોનિક ગતિ (Hypersonic Speed)

#1704ભારત અને રશિયાના સંયુક્ત સહયોગથી બનેલી પ્રખ્યાત સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલ કઈ છે?

ઉત્તર: બ્રહ્મોસ (BrahMos)

#1705‘બ્રહ્મોસ’ મિસાઇલનું નામ કઈ બે નદીઓના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે?

ઉત્તર: બ્રહ્મપુત્રા (ભારત) અને મોસ્ક્વા (રશિયા)

#1706સબમરીનમાંથી પાણીની સપાટી પર રહેલાં જહાજો જોવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: પેરિસ્કોપ (Periscope)

#1707સાદા પેરિસ્કોપમાં બંને સમતલ અરીસાઓ નળીની સપાટી સાથે કેટલા અંશના ખૂણે ગોઠવાયેલા હોય છે?

ઉત્તર: 45° ના ખૂણે

#1708કેલિડોસ્કોપ રમકડામાં સુંદર ભાત જોવા માટે અરીસાઓ સામાન્ય રીતે કેટલા અંશના ખૂણે જોડાય છે?

ઉત્તર: 60° ના ખૂણે (ત્રણ અરીસાની ત્રિકોણાકાર રચના)

#1709બે સમતલ અરીસાઓને પરસ્પર સમાંતર (0° ખૂણે) રાખતાં તેમની વચ્ચે વસ્તુના કેટલાં પ્રતિબિંબ મળે?

ઉત્તર: અનંત પ્રતિબિંબ

#1710બે સમતલ અરીસાઓ કાટખૂણે (90° પર) રાખેલા હોય તો તેમની વચ્ચે મુકેલી વસ્તુના કેટલાં પ્રતિબિંબ દેખાય?

ઉત્તર: 3 પ્રતિબિંબ [સૂત્ર: (360/θ) - 1]

#1711કોઈ વ્યક્તિને પોતાનું આખું પ્રતિબિંબ જોવું હોય તો સમતલ અરીસાની લઘુત્તમ ઊંચાઈ કેટલી હોવી જોઈએ?

ઉત્તર: વ્યક્તિની પોતાની ઊંચાઈ કરતાં અડધી (h/2)

#1712સમતલ અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈ (f) કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: અનંત (Infinity)

#1713સમતલ અરીસા દ્વારા રચાતા પ્રતિબિંબની મોટવણી (m) હંમેશાં કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: +1 (વસ્તુ જેવડું જ ચત્તું અને આભાસી)

#1714ગોલીય અરીસાની વક્રતા ત્રિજ્યા (R) અને તેની કેન્દ્રલંબાઈ (f) વચ્ચે શો સંબંધ છે?

ઉત્તર: R = 2f (કેન્દ્રલંબાઈ વક્રતા ત્રિજ્યા કરતાં અડધી હોય છે)

#1715સોલાર કૂકર અને સોલાર ફર્નેસમાં સૂર્યના કિરણો એકત્રિત કરવા કયો અરીસો વપરાય છે?

ઉત્તર: મોટો અંતર્ગોળ અરીસો (અભિસારી અરીસો)

#1716દુકાનોમાં સલામતી માટે સુરક્ષા દર્પણ (સિક્યોરિટી મિરર) તરીકે કયો અરીસો વપરાય છે?

ઉત્તર: બહિર્ગોળ અરીસો

#1717સ્નેલનો નિયમ ભૌતિક વિજ્ઞાનની કઈ ઘટના સાથે સંકળાયેલો છે?

ઉત્તર: પ્રકાશનું વક્રીભવન (sin i / sin r = અચળાંક)

#1718જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ પાતળા માધ્યમમાંથી ઘટ્ટ માધ્યમમાં પ્રવેશે ત્યારે તે લંબ તરફ નમે છે કે લંબથી દૂર જાય છે?

ઉત્તર: લંબ તરફ નમે છે (વેગ ઘટે છે)

#1719પ્રકાશનું કિરણ ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં પ્રવેશે ત્યારે શું થાય છે?

ઉત્તર: લંબથી દૂર જાય છે (વેગ વધે છે)

#1720પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન થવા માટે આપાતકોણનું મૂલ્ય કયા ખૂણા કરતાં વધુ હોવું જોઈએ?

ઉત્તર: ક્રાંતિકોણ (Critical Angle) કરતાં વધુ

#1721કાચ અને હવાના સંપર્ક માટે ક્રાંતિકોણ આશરે કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 42°

#1722હીરા માટે હવાની સાપેક્ષે ક્રાંતિકોણનું મૂલ્ય ખૂબ નાનું કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 24.4° (જેથી તેમાં પ્રકાશ વારંવાર પરાવર્તિત થાય છે)

#1723કેમેરા, પ્રોજેક્ટર અને માનવ આંખમાં રચાતું પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક હોય છે કે આભાસી?

ઉત્તર: વાસ્તવિક અને ઊલટું

#1724સિનેમાના પ્રોજેક્ટરમાં પડદા પર મોટું પ્રતિબિંબ મેળવવા કયો લેન્સ વપરાય છે?

ઉત્તર: બહિર્ગોળ લેન્સ

#1725બહિર્ગોળ લેન્સને અભિસારી લેન્સ કહે છે, તો અંતર્ગોળ લેન્સને કેવો લેન્સ કહે છે?

ઉત્તર: અપસારી લેન્સ (Diverging Lens)

#1726સૂર્યકૂકરમાં ગરમી અંદર જાળવી રાખવા કઈ અસરનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: ગ્રીનહાઉસ અસર (કાચનું ઢાંકણ ઇન્ફ્રારેડ કિરણોને રોકે છે)

#1727સોલાર વોટર હીટરમાં સૂર્યપ્રકાશનું મહત્તમ શોષણ કરવા પાઈપો પર કેવો રંગ લગાવાય છે?

ઉત્તર: કાળો રંગ (કાળો રંગ ઉષ્માનો શ્રેષ્ઠ શોષક છે)

#1728સૂર્યકૂકરની અંદરની દીવાલો સામાન્ય રીતે કેવા રંગની રંગેલી હોય છે?

ઉત્તર: કાળા રંગની

#1729ઉનાળામાં કાળા કે ઘેરા કપડાં કરતાં સફેદ અને આછા રંગના કપડાં વધુ આરામદાયક કેમ રહે છે?

ઉત્તર: સફેદ રંગ ઉષ્માનું મોટાભાગે પરાવર્તન કરે છે અને ઓછી ગરમી શોષે છે

#1730શિયાળામાં ઊનના કપડાં આપણને ગરમી કેમ આપે છે?

ઉત્તર: ઊનના રેસાઓ વચ્ચે હવા ભરાયેલી રહે છે, જે ઉષ્માની મંદવાહક છે

#1731રેલવેના પાટા વચ્ચે થોડી જગ્યા (ગેપ) શા માટે રાખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ઉનાળામાં ગરમીના કારણે થતા રેખીય ઉષ્મીય પ્રસરણને સમાવવા માટે

#1732કાચની શીશીનું ધાતુનું ઢાંકણું ચુસ્ત ફસાઈ ગયું હોય તો તેને સહેલાઈથી ખોલવા શું કરવું જોઈએ?

ઉત્તર: ઢાંકણાને ગરમ પાણીમાં બોળવું જેથી ધાતુ ગરમીથી પ્રસરણ પામે

#1733દ્વિ-ધાતુ પટ્ટી (Bimetallic Strip) કયા સાધનોમાં થર્મોસ્ટેટ તરીકે વપરાય છે?

ઉત્તર: ઇસ્ત્રી, રેફ્રિજરેટર અને ફાયર એલાર્મમાં

#1734દ્વિ-ધાતુ પટ્ટી કયા સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે?

ઉત્તર: જુદી જુદી ધાતુઓના ઉષ્મીય પ્રસરણ દર જુદા જુદા હોવા પર

#1735પાણીની વિશિષ્ટ ઉષ્માધારિતા અન્ય મોટાભાગના પ્રવાહી કરતાં કેવી હોય છે?

ઉત્તર: ઘણી વધારે (ખૂબ ઊંચી - 4184 J/kg·K)

#1736મોટરગાડીના એન્જિનમાં રેડિયેટરમાં શીતક (કૂલન્ટ) તરીકે પાણી શા માટે વપરાય છે?

ઉત્તર: પાણીની ઉચ્ચ વિશિષ્ટ ઉષ્માધારિતાના કારણે તે વધુ ગરમી શોષી શકે છે

#1737દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં દિવસ અને રાતના તાપમાનમાં મોટો તફાવત કેમ રહેતો નથી?

ઉત્તર: દરિયાના પાણીની વિશિષ્ટ ઉષ્મા વધુ હોવાથી દરિયાઈ લહેરો તાપમાન સમધાત રાખે છે

#1738દિવસે જમીન ઝડપથી ગરમ થવાથી દરિયા પરથી જમીન તરફ વાતા પવનોને શું કહે છે?

ઉત્તર: દરિયાઈ લહેરો (Sea Breeze)

#1739રાત્રે જમીન ઝડપથી ઠંડી થતાં જમીન પરથી દરિયા તરફ વાતા પવનોને શું કહે છે?

ઉત્તર: જમીનની લહેરો (Land Breeze)

#1740દરિયાઈ લહેરો અને જમીનની લહેરો ઉષ્મા પ્રસરણની કઈ રીતનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે?

ઉત્તર: કુદરતી ઉષ્માનયન (Convection)

#1741ઓરડામાં હવાઉજાસ માટે વેન્ટિલેટર (ઝરૂખા) છતની નજીક ઉપરના ભાગે કેમ રખાય છે?

ઉત્તર: ગરમ હવા પાતળી અને હલકી બની ઉપર ચઢે છે જેથી ઉષ્માનયનથી બહાર નીકળી જાય

#1742રેફ્રિજરેટરમાં ફ્રીઝર (બરફનું ખાનું) હંમેશાં ઉપરના ભાગે શા માટે રાખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ઠંડી ભારે હવા નીચે તરફ વહી ઉષ્માનયન પ્રવાહો રચી આખા ફ્રિજને ઠંડું રાખે

#1743ગરમ ચા કે કોફી રાખવાના થર્મોસ ફ્લાસ્કની શોધ કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: સર જેમ્સ દેવાર (James Dewar - 1892)

#1744થર્મોસ ફ્લાસ્કમાં ઉષ્માવહન અને ઉષ્માનયન અટકાવવા બંને કાચની દીવાલો વચ્ચે શું રખાય છે?

ઉત્તર: શૂન્યાવકાશ

#1745થર્મોસ ફ્લાસ્કની અંદરની દીવાલો ચાંદી જેવી ચળકતી કેમ રાખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ઉષ્મીય વિકિરણ અટકાવવા અને પરાવર્તિત કરવા માટે

#1746બરફ પીગળીને પાણી બને ત્યારે તેના કદમાં શું ફેરફાર થાય છે?

ઉત્તર: કદ ઘટે છે (ઘનતા વધે છે)

#1747પાણીની ઘનતા કયા ચોક્કસ તાપમાને સૌથી વધુ (મહત્તમ) હોય છે?

ઉત્તર: 4°C તાપમાને (1.00 g/cm³)

#1748અત્યંત ઠંડા પ્રદેશોમાં શિયાળામાં તળાવની સપાટી પર બરફ જામવા છતાં જળચર પ્રાણીઓ જીવંત કેમ રહે છે?

ઉત્તર: પાણીના અનિયમિત પ્રસરણથી તળિયાનું પાણી 4°C તાપમાને પ્રવાહી રહે છે

#1749શિયાળામાં અતિશય ઠંડી પડતાં પાણીની પાઈપલાઈન ફાટી જવાનું કારણ શું છે?

ઉત્તર: પાણી બરફ બને ત્યારે તેનું કદ વધે છે (પ્રસરણ પામે છે)

#1750પર્વતો પર ઊંચાઈએ ખોરાક રાંધવામાં વધુ સમય કેમ લાગે છે?

ઉત્તર: ઊંચાઈએ વાતાવરણનું દબાણ ઘટતાં પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ ઘટી જાય છે (100°C કરતાં નીચું)

#1751પ્રેશર કૂકરમાં ખોરાક ખૂબ ઝડપથી કેમ રંધાઈ જાય છે?

ઉત્તર: વરાળના ઊંચા દબાણે પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ વધીને આશરે 120°C થઈ જાય છે

#1752ગરમી આપ્યા વગર માત્ર સપાટી પરથી પ્રવાહીનું બાષ્પમાં ધીમે ધીમે રૂપાંતર થવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: બાષ્પીભવન (Evaporation)

#1753બાષ્પીભવનની પ્રક્રિયાથી વાતાવરણમાં કે સપાટી પર શું અનુભવાય છે?

ઉત્તર: શીતળતા (ઠંડક) પેદા થાય છે

#1754ઉનાળામાં માટીના માટલામાં ભરેલું પાણી ઠંડું કેમ રહે છે?

ઉત્તર: માટલાનાં સૂક્ષ્મ છિદ્રોમાંથી થતા સતત બાષ્પીભવનના કારણે

#1755હાથની હથેળી પર આલ્કોહોલ, પેટ્રોલ કે સેનિટાઇઝર મૂકતાં ઠંડક કેમ લાગે છે?

ઉત્તર: તેના ઝડપી બાષ્પીભવન માટે તે હથેળીમાંથી ઉષ્મા શોષી લે છે

#1756બાષ્પીભવનનો દર કયાં પરિબળો વધતાં વધે છે?

ઉત્તર: સપાટીનું ક્ષેત્રફળ, તાપમાન અને પવનની ઝડપ વધતાં (ભેજ ઘટતાં)

#1757ચોમાસામાં ભીના કપડાં સુકાતા વધુ સમય કેમ લાગે છે?

ઉત્તર: હવામાં ભેજનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી બાષ્પીભવનનો દર ઘટી જાય છે

#1758હવામાં રહેલો ભેજ માપવા માટે કયા સાધનનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: હાઇગ્રોમીટર (Hygrometer)

#1759દૂધની શુદ્ધતા અને ઘનતા માપવા કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: લેક્ટોમીટર (Lactometer)

#1760પ્રવાહી પદાર્થોની વિશિષ્ટ ઘનતા માપવા કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોમીટર (Hydrometer)

#1761વિમાન કે હેલિકોપ્ટરની જમીનથી ઊંચાઈ માપવા કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: અલ્ટીમીટર (Altimeter)

#1762પવનની દિશા જાણવા માટે કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: વિન્ડ વેન (પવન દિશા દર્શક)

#1763પવનની ગતિ (ઝડપ) માપવા માટે કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: એનિમોમીટર (Anemometer)

#1764પડેલા વરસાદનું પ્રમાણ માપવા માટે કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: રેઇન ગેજ (વરસાદમાપક યંત્ર)

#1765ભૂકંપના આંચકાની તીવ્રતા અને કંપન નોંધવા કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: સિસ્મોગ્રાફ (Seismograph)

#1766ભૂકંપની તીવ્રતા દર્શાવવા માટે કયો માપક્રમ (સ્કેલ) વપરાય છે?

ઉત્તર: રિક્ટર સ્કેલ (Richter Scale)

#1767વાહનોએ કાપેલું કુલ અંતર દર્શાવતા મીટરને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઓડોમીટર (Odometer)

#1768વાહનની તત્કાલીન ગતિ (ઝડપ) દર્શાવતા મીટરને શું કહેવાય?

ઉત્તર: સ્પીડોમીટર (Speedometer)

#1769સમુદ્રમાં જહાજનો સાચો સમય જાણવા કઈ અતિચોક્કસ ઘડિયાળ વપરાય છે?

ઉત્તર: ક્રોનોમીટર (Chronometer)

#1770સૂર્ય કે તારાઓનું અતિ ઊંચું તાપમાન માપવા કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: પાયરોમીટર (Pyrometer)

#1771હૃદયના સ્નાયુઓની વિદ્યુત પ્રવૃત્તિ નોંધતા ગ્રાફિકલ રેકોર્ડને શું કહે છે?

ઉત્તર: ECG (ઇલેક્ટ્રોકાર્ડિયોગ્રામ)

#1772મગજના તરંગો અને મગજની વિદ્યુત પ્રવૃત્તિ નોંધવા માટે કઈ તપાસ થાય છે?

ઉત્તર: EEG (ઇલેક્ટ્રોએન્સેફાલોગ્રામ)

#1773ફેફસાંની શ્વાસ લેવાની ક્ષમતા (વાયુધારિતા) માપવા કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: સ્પાઇરોમીટર (Spirometer)

#1774ખોટું બોલતી વ્યક્તિને પકડવા માટે કઈ ‘લાઈ ડિટેક્ટર’ કસોટી થાય છે?

ઉત્તર: પોલીગ્રાફ ટેસ્ટ (Polygraph)

#1775શરીરના આંતરિક અવયવોના 3D આડછેદ દર્શાવતી સીટી સ્કેન (CT Scan) નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: કમ્પ્યુટેડ ટોમોગ્રાફી (Computed Tomography)

#1776સોનોગ્રાફી (અલ્ટ્રાસાઉન્ડ સ્કેન) માં કયા કિરણો વપરાય છે?

ઉત્તર: ઉચ્ચ આવૃત્તિવાળા અલ્ટ્રાસોનિક ધ્વનિ તરંગો (વિકિરણ રહિત)

#1777રેડાર (RADAR) નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: રેડિયો ડિટેક્શન એન્ડ રેન્જિંગ (Radio Detection and Ranging)

#1778રેડારમાં આકાશમાં ઊડતા વિમાનોનું સ્થાન જાણવા કયા તરંગો વપરાય છે?

ઉત્તર: રેડિયો તરંગો (અથવા માઇક્રોવેવ્ઝ)

#1779પાણીની અંદર અવાજ સાંભળવા અને નોંધવા કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોફોન (Hydrophone)

#1780સૂક્ષ્મ જીવાણુઓનું કદ માપવા માટે સામાન્ય રીતે કયો એકમ વપરાય છે?

ઉત્તર: માઇક્રોન (માઇક્રોમીટર - µm)

#1781વાતાવરણમાં ઓઝોન સ્તરની જાડાઈ માપવા માટે કયો એકમ વપરાય છે?

ઉત્તર: ડોબસન યુનિટ (Dobson Unit - DU)

#1782સમુદ્રની ઊંડાઈ માપવા માટે પરંપરાગત રીતે કયો એકમ વપરાતો હતો?

ઉત્તર: ફેધમ (Fathom - 1 ફેધમ = 6 ફૂટ)

#1783દરિયામાં જહાજ દ્વારા કાપેલું અંતર માપવા કયો એકમ વપરાય છે?

ઉત્તર: નોટિકલ માઇલ (Nautical Mile - આશરે 1.852 કિમી)

#1784દરિયાઈ જહાજોની ગતિ (ઝડપ) માપવાનો એકમ કયો છે?

ઉત્તર: નોટ (Knot - નોટિકલ માઇલ પ્રતિ કલાક)

#1785કાચા ખનિજતેલ (પેટ્રોલિયમ) નો જથ્થો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કયા એકમમાં મપાય છે?

ઉત્તર: બેરલ (Barrel - 1 બેરલ = આશરે 159 લિટર)

#1786વહેતા પાણીના પ્રવાહનો દર માપવા માટે કયો વ્યવહારુ એકમ વપરાય છે?

ઉત્તર: ક્યુસેક (Cusec - Cubic feet per second)

#1787મોટા જળાશયોમાં પાણીનો કુલ સંગ્રહ માપવા માટે કયો એકમ વપરાય છે?

ઉત્તર: TMC (થાઉઝન્ડ મિલિયન ક્યુબિક ફીટ)

#1788લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ મીટરમાં હોય તો તેના વ્યસ્તને શું કહે છે?

ઉત્તર: લેન્સનો પાવર (P = 1/f)

#17891 મીટર કેન્દ્રલંબાઈવાળા બહિર્ગોળ લેન્સનો પાવર કેટલો થાય?

ઉત્તર: +1.0 ડાયોપ્ટર (+1 D)

#1790એસ્ટિગ્મેટિઝમ (સિલિન્ડ્રિકલ ખામી) નિવારવા ચશ્મામાં કયો લેન્સ વપરાય છે?

ઉત્તર: નળાકાર લેન્સ (Cylindrical Lens)

#1791વૃદ્ધાવસ્થામાં લઘુદ્રષ્ટિ અને ગુરુદ્રષ્ટિ બંને સાથે હોય ત્યારે કયા ચશ્મા વપરાય છે?

ઉત્તર: બાયફોકલ લેન્સ (દ્વિ-કેન્દ્રી લેન્સ)

#1792બાયફોકલ લેન્સની શોધ કયા અમેરિકન મુત્સદ્દી અને વૈજ્ઞાનિકે કરી હતી?

ઉત્તર: બેન્જામિન ફ્રેન્કલિન

#1793આકાશી વીજળીથી ઊંચી ઇમારતોનું રક્ષણ કરવા શું લગાડવામાં આવે છે?

ઉત્તર: લાઈટનિંગ કંડક્ટર (વીજળી રક્ષક સળિયો)

#1794લાઈટનિંગ કંડક્ટરની શોધ કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: બેન્જામિન ફ્રેન્કલિન

#1795વીજળી ચમકે ત્યારે આકાશમાં પહેલાં પ્રકાશ દેખાય છે અને ગડગડાટ પછીથી સંભળાય છે, કેમ?

ઉત્તર: પ્રકાશનો વેગ (3×10⁸ m/s) ધ્વનિના વેગ (340 m/s) કરતાં અતિશય વધારે છે

#1796સ્વચ્છ વાતાવરણમાં પ્રકાશના પ્રકીર્ણનનો દર તરંગલંબાઈની કઈ ઘાતના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે?

ઉત્તર: તરંગલંબાઈની ચતુર્થ ઘાતના (1/λ⁴ - રેલેનો નિયમ)

#1797સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત વખતે સૂર્ય લાલ કે રાતા રંગનો કેમ દેખાય છે?

ઉત્તર: વાતાવરણના લાંબા અંતરમાં વાદળી રંગ પ્રકીર્ણન પામી જાય છે અને લાલ રંગ સીધો પહોંચે છે

#1798અવકાશયાત્રીઓને અંતરિક્ષમાંથી આકાશ વાદળી દેખાવાને બદલે કેવું દેખાય છે?

ઉત્તર: ઘેરું કાળું (કારણ કે ત્યાં પ્રકાશનું પ્રકીર્ણન કરતું વાતાવરણ નથી)

#1799સાબુના ફીણના પરપોટા સૂર્યપ્રકાશમાં રંગબેરંગી ચમકતા દેખાવાનું કારણ કયું છે?

ઉત્તર: પ્રકાશનું વ્યતિકરણ (Interference of Light)

#1800પાણીની સપાટી પર ઢોળાયેલું તેલનું પાતળું પડ રંગીન દેખાવા પાછળ કઈ પ્રકાશીય ઘટના છે?

ઉત્તર: પાતળા સ્તરમાં થતું પ્રકાશનું વ્યતિકરણ

#1801સીડી (CD) કે ડીવીડી (DVD) ની સપાટી પર પ્રકાશ પડતાં મેઘધનુષ્ય જેવા રંગો કેમ દેખાય છે?

ઉત્તર: તેના પર આવેલા અત્યંત બારીક ગ્રુવ્સ (ખાંચા) દ્વારા થતા પ્રકાશના વિવર્તન (Diffraction) ને કારણે

#1802પ્રકાશના તરંગો તીક્ષ્ણ ધાર કે નાના છિદ્ર પાસેથી વાંકા વળવાની ઘટનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રકાશનું વિવર્તન (Diffraction of Light)

#1803પ્રકાશના લંબગત તરંગોના દોલનોને એક જ સમતલમાં મર્યાદિત કરવાની પ્રક્રિયાને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ધ્રુવીભવન (Polarization)

#1804ચશ્મામાં અતિશય અંજાઈ જતો પ્રકાશ (ગ્લેર) અટકાવવા કયા વિશિષ્ટ ગ્લાસ વપરાય છે?

ઉત્તર: પોલેરોઇડ ગ્લાસ (Polaroid Lenses)

#18053D સિનેમાઘરોમાં ત્રિ-પરિમાણીય ચલચિત્ર જોવા કયા ચશ્મા આપવામાં આવે છે?

ઉત્તર: પોલેરાઇઝ્ડ 3D ચશ્મા

#1806પ્રકાશની કઈ ઘટના દર્શાવે છે કે પ્રકાશના તરંગો લંબગત (Transverse) તરંગો છે?

ઉત્તર: ધ્રુવીભવનની ઘટના (ધ્વનિ તરંગો સંગત હોવાથી તેનું ધ્રુવીભવન થતું નથી)

#1807ફોટોઇલેક્ટ્રિક અસરમાં ધાતુની સપાટી પર યોગ્ય આવૃત્તિવાળો પ્રકાશ આપાત કરતાં શું મુક્ત થાય છે?

ઉત્તર: ઇલેક્ટ્રોન (ફોટોઇલેક્ટ્રોન)

#1808ફોટોઇલેક્ટ્રિક અસરની સફળ સૈદ્ધાંતિક સમજૂતી આપવા માટે આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇનને ક્યારે નોબેલ મળ્યો હતો?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1921 માં (ક્વોન્ટમ થિયરીના આધારે)

#1809પ્રકાશ ઊર્જાના અતિસૂક્ષ્મ પેકેટ કે ઊર્જાના જથ્થાને શું કહેવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ફોટોન (Photon)

#1810ફોટોનનું સ્થિર દળ (Rest Mass) કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: શૂન્ય

#1811દ્રવ્ય અને વિકિરણ બંને તરંગ અને કણ એમ બેવડી પ્રકૃતિ (Dual Nature) ધરાવે છે તે સિદ્ધાંત કોણે આપ્યો?

ઉત્તર: લૂઇસ ડી બ્રોગ્લી (Louis de Broglie)

#1812ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સમાં હાઇઝનબર્ગનો કયો પ્રખ્યાત નિયમ જાણીતો છે?

ઉત્તર: અનિશ્ચિતતાનો સિદ્ધાંત (Uncertainty Principle)

#1813હાઇઝનબર્ગના અનિશ્ચિતતાના નિયમ મુજબ કણનું સ્થાન અને કઈ બાબત એકસાથે ચોક્કસ માપી શકાતી નથી?

ઉત્તર: વેગમાન (અથવા વેગ)

#1814ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપમાં પ્રકાશના કિરણપુંજના સ્થાને શાનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: અતિવેગી ઇલેક્ટ્રોન કણપુંજનો (જેની તરંગલંબાઈ ખૂબ ટૂંકી હોય છે)

#1815ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપની શોધ કયા વૈજ્ઞાનિકોએ કરી હતી?

ઉત્તર: મેક્સ નોલ અને અર્ન્સ્ટ રુસ્કા (1931)

#1816ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ સામાન્ય ઓપ્ટિકલ માઇક્રોસ્કોપ કરતાં વસ્તુને કેટલા ગણી મોટી દર્શાવી શકે?

ઉત્તર: આશરે 1 લાખ થી 2 લાખ ગણી મોટી (હાઇ મેગ્નિફિકેશન)

#1817કેથોડ કિરણ નળી (CRT) માં કેથોડમાંથી ઉત્સર્જિત થતા કિરણો વાસ્તવમાં શું છે?

ઉત્તર: ઝડપી ઇલેક્ટ્રોનનો પ્રવાહ

#1818જૂના ટીવી અને કમ્પ્યુટર મોનિટરમાં વપરાતી પિક્ચર ટ્યુબ કઈ હતી?

ઉત્તર: કેથોડ રે ટ્યુબ (CRT)

#1819LCD નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: લિક્વિડ ક્રિસ્ટલ ડિસ્પ્લે (Liquid Crystal Display)

#1820LED નું વિસ્તૃત રૂપ શું છે?

ઉત્તર: લાઇટ એમિટિંગ ડાયોડ (Light Emitting Diode)

#1821OLED ડિસ્પ્લેમાં ‘O’ નો અર્થ શું થાય છે?

ઉત્તર: ઓર્ગેનિક (Organic LED)

#1822એલઇડી (LED) બલ્બ સામાન્ય ફિલામેન્ટ બલ્બ કરતાં કેમ વધુ વીજ બચત કરે છે?

ઉત્તર: તે ઊર્જાનો મોટો ભાગ ગરમીમાં વ્યય કર્યા વગર સીધો પ્રકાશમાં રૂપાંતરિત કરે છે

#1823ટીવીના રિમોટ કંટ્રોલમાં ટીવી સુધી સિગ્નલ મોકલવા કયા કિરણો વપરાય છે?

ઉત્તર: ઇન્ફ્રારેડ કિરણો (અવરક્ત કિરણો)

#1824રાત્રે અંધારામાં જોવા માટેના નાઇટ વિઝન કેમેરામાં કયા વિકિરણોનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: ઇન્ફ્રારેડ કિરણો (થર્મલ ઇમેજિંગ)

#1825માઇક્રોવેવ ઓવનમાં ખોરાક ઝડપથી ગરમ કરવા કયા તરંગો વપરાય છે?

ઉત્તર: માઇક્રોવેવ્ઝ (સૂક્ષ્મ તરંગો)

#1826માઇક્રોવેવ ઓવનમાં ખોરાકમાં રહેલા કયા અણુઓ તરંગો શોષીને ઝડપથી કંપન પામે છે?

ઉત્તર: પાણીના અણુઓ

#1827મોબાઇલ ફોન સંદેશાવ્યવહારમાં ટાવર અને ફોન વચ્ચે કયા તરંગો દ્વારા ડેટાનું આદાન-પ્રદાન થાય છે?

ઉત્તર: રેડિયો તરંગો અને માઇક્રોવેવ્ઝ

#1828વાઇ-ફાઇ (Wi-Fi) ટેકનોલોજીમાં સામાન્ય રીતે કઈ આવૃત્તિના રેડિયો તરંગો વપરાય છે?

ઉત્તર: 2.4 GHz અને 5 GHz

#1829બ્લૂટૂથ (Bluetooth) ટેકનોલોજી ટૂંકા અંતરે ડેટા શેર કરવા કયા તરંગો વાપરે છે?

ઉત્તર: અલ્ટ્રા હાઇ ફ્રિક્વન્સી (UHF) રેડિયો તરંગો (આશરે 2.4 GHz)

#1830રેડિયો પ્રસારણમાં AM અને FM નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: AM = એમ્પ્લિટ્યુડ મોડ્યુલેશન, FM = ફ્રિક્વન્સી મોડ્યુલેશન

#1831વાતાવરણનું કયું આયનિત સ્તર પૃથ્વી પરથી મોકલેલા રેડિયો તરંગોને પરાવર્તિત કરી પાછા મોકલે છે?

ઉત્તર: આયનોસ્ફિયર (આયનાવરણ)

#1832ચોમાસામાં વાદળો વચ્ચે કે પૃથ્વી પર વીજળી ઉત્પન્ન થવાનું મુખ્ય કારણ કયું છે?

ઉત્તર: વાદળોમાં પાણી અને બરફના કણોના ઘર્ષણથી પેદા થતો સ્થિર વિદ્યુતભાર (Static Charge)

#1833કાચના સળિયાને રેશમના કપડા સાથે ઘસતાં કાચના સળિયા પર કયો વીજભાર આવે છે?

ઉત્તર: ધન વિદ્યુતભાર (+)

#1834પ્લાસ્ટિક કે એબોનાઇટના સળિયાને ઊન સાથે ઘસતાં તેના પર કયો વીજભાર આવે છે?

ઉત્તર: ઋણ વિદ્યુતભાર (-)

#1835કોઈ પદાર્થ વિદ્યુતભારિત છે કે નહિ તે પારખવા કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: ઇલેક્ટ્રોસ્કોપ (સુવર્ણપર્ણ વિદ્યુતદર્શક)

#1836સમાન પ્રકારના વિદ્યુતભારો (ધન-ધન કે ઋણ-ઋણ) વચ્ચે કેવું બળ પ્રવર્તે છે?

ઉત્તર: અપાકર્ષણ બળ

#1837અસમાન વિદ્યુતભારો (ધન અને ઋણ) વચ્ચે કેવું બળ લાગે છે?

ઉત્તર: આકર્ષણ બળ

#1838સ્થિર વિદ્યુતભારો વચ્ચે લાગતા બળ અંગેનો નિયમ કયા વૈજ્ઞાનિકે આપ્યો હતો?

ઉત્તર: ચાર્લ્સ-ઓગસ્ટિન ડી કુલંબે (કુલંબનો નિયમ)

#1839વિદ્યુત પરિપથમાં વિદ્યુતભારના સંગ્રહ માટે વપરાતા ઉપકરણને શું કહે છે?

ઉત્તર: કેપેસિટર (કન્ડેન્સર)

#1840કેપેસિટરની વિદ્યુતધારિતા (કેપેસિટન્સ) નો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ફેરાડે / ફેરાડ (Farad - F)

#1841ઇલેક્ટ્રિક પંખામાં મોટરને શરૂઆતમાં ટોર્ક આપવા કયું નળાકાર સાધન લગાડાય છે?

ઉત્તર: કેપેસિટર (કન્ડેન્સર)

#1842વિદ્યુત કોષમાં રાસાયણિક ઊર્જાનું શેમાં રૂપાંતર થાય છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતઊર્જામાં

#1843ટોર્ચ, રિમોટ કે ઘડિયાળમાં વપરાતા પેન્સિલ સેલને કયો કોષ કહેવાય છે?

ઉત્તર: સૂકો કોષ (લેક્લાન્શે કોષ / શુષ્ક કોષ)

#1844સાદા શુષ્ક કોષમાં (ડ્રાય સેલ) બહારનું નળાકાર પાત્ર કઈ ધાતુનું બનેલું હોય છે?

ઉત્તર: જસત (ઝિંક - જે ઋણ ધ્રુવ બને છે)

#1845સૂકા કોષમાં મધ્યમાં આવેલો કાર્બનનો સળિયો કયા ધ્રુવ તરીકે વર્તે છે?

ઉત્તર: ધન ધ્રુવ (એનોડ) તરીકે

#1846સામાન્ય સૂકા કોષનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત (વોલ્ટેજ) કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: 1.5 વૉલ્ટ

#1847વાહનો અને ઇન્વર્ટરમાં વપરાતી ફરીથી ચાર્જ કરી શકાતી બેટરી કઈ છે?

ઉત્તર: લેડ-એસિડ સંગ્રાહક બેટરી

#1848લેડ-એસિડ બેટરીમાં વિદ્યુત વિભાજ્ય પ્રવાહી તરીકે કયો એસિડ વપરાય છે?

ઉત્તર: મંદ સલ્ફ્યુરિક એસિડ (H₂SO₄)

#1849આધુનિક સ્માર્ટફોન, લેપટોપ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) માં કઈ હલકી રિચાર્જેબલ બેટરી વપરાય છે?

ઉત્તર: લિથિયમ-આયન બેટરી (Li-ion Battery)

#1850લિથિયમ-આયન બેટરીના વિકાસ માટે કયા વૈજ્ઞાનિકોને રસાયણશાસ્ત્રનું નોબેલ મળ્યું હતું?

ઉત્તર: જ્હોન ગુડઇનફ, સ્ટેનલી વ્હિટિંગહામ અને અકીરા યોશિનો (2019)

#1851હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનના રાસાયણિક જોડાણથી સીધી વીજળી ઉત્પન્ન કરતા પ્રદૂષણમુક્ત કોષને શું કહે છે?

ઉત્તર: ફ્યુઅલ સેલ (બળતણ કોષ)

#1852અવકાશયાનમાં વીજળી અને પીવાનું શુદ્ધ પાણી બંને મેળવવા કયો કોષ વપરાય છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોજન-ઓક્સિજન ફ્યુઅલ સેલ

#1853ધાતુઓ પર સોના-ચાંદી કે નિકલનો ઢોળ ચઢાવવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતઢોળ (ઇલેક્ટ્રોપ્લેટિંગ)

#1854લોખંડને કાટથી બચાવવા તેના પર જસત (ઝિંક) નું પાતળું પડ ચડાવવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગેલ્વેનાઇઝેશન (Galvanization)

#1855ગેલ્વેનાઇઝ્ડ લોખંડના પતરાં પર કઈ ધાતુનું આવરણ હોય છે?

ઉત્તર: ઝિંક (જસત) નું

#1856પાણીમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરી હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજન અલગ કરવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પાણીનું વિદ્યુતવિભાજન (Electrolysis of Water)

#1857પાણીના વિદ્યુતવિભાજન દરમિયાન એનોડ (ધન ધ્રુવ) પર કયો વાયુ મુક્ત થાય છે?

ઉત્તર: ઓક્સિજન વાયુ

#1858પાણીના વિદ્યુતવિભાજન વખતે કેથોડ (ઋણ ધ્રુવ) પર કયો વાયુ એકઠો થાય છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોજન વાયુ (ઓક્સિજન કરતાં બમણા કદમાં)

#1859વિદ્યુત વિભાજનના નિયમો કયા પ્રખ્યાત બ્રિટિશ વૈજ્ઞાનિકે આપ્યા હતા?

ઉત્તર: માઇકલ ફેરાડેએ

#1860વિદ્યુત વિભાજન દરમિયાન એક ગ્રામ તુલ્યભાર મુક્ત કરવા જરૂરી વિદ્યુતભારના જથ્થાને શું કહે છે?

ઉત્તર: 1 ફેરાડે (આશરે 96,500 કુલંબ)

#1861કોઈપણ રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં દ્રવ્યનું સર્જન કે વિનાશ થઈ શકતો નથી, તેને કયો નિયમ કહે છે?

ઉત્તર: દળ સંરક્ષણનો નિયમ (Law of Conservation of Mass)

#1862દળ સંરક્ષણનો મૂળભૂત નિયમ આપનાર આધુનિક રસાયણશાસ્ત્રના પિતા કોણ ગણાય છે?

ઉત્તર: એન્ટોની લેવોઇઝિયર (Antoine Lavoisier)

#1863કોઈપણ શુદ્ધ સંયોજનમાં તત્વો હંમેશાં દળથી નિશ્ચિત પ્રમાણમાં જોડાયેલા હોય છે, તે કયો નિયમ છે?

ઉત્તર: નિશ્ચિત પ્રમાણનો નિયમ (જોસેફ પ્રાઉસ્ટ)

#1864પાણી (H₂O) માં હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનના દળનો ગુણોત્તર હંમેશાં કેટલો નિશ્ચિત હોય છે?

ઉત્તર: 1:8 (દળથી પ્રમાણ)

#1865કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO₂) માં કાર્બન અને ઓક્સિજનના દળનો ગુણોત્તર કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: 3:8 (12:32)

#18661 મોલ પદાર્થમાં રહેલા કણો (અણુ કે પરમાણુ) ની નિશ્ચિત સંખ્યાને શું કહે છે?

ઉત્તર: એવોગાડ્રો આંક (Avogadro's Number - Nₐ)

#1867એવોગાડ્રો અચળાંકનું પ્રમાણભૂત મૂલ્ય કેટલું છે?

ઉત્તર: 6.022 × 10²³ કણો પ્રતિ મોલ

#1868પ્રમાણભૂત તાપમાન અને દબાણે (STP) કોઈપણ વાયુના 1 મોલ જથ્થાનું કદ કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: 22.4 લિટર (મોલર કદ)

#1869પરમાણ્વીય દળ માપવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કયા સમસ્થાનિકને પ્રમાણભૂત સંદર્ભ તરીકે સ્વીકારાયો છે?

ઉત્તર: કાર્બન-12 (C-12) ના પરમાણુને (12 amu તરીકે)

#1870ઓક્સિજન વાયુનું મોલર દળ (આણ્વીય દળ) કેટલા ગ્રામ પ્રતિ મોલ છે?

ઉત્તર: 32 ગ્રામ/મોલ (O₂ = 16 × 2)

#1871શુદ્ધ પાણીનું આણ્વીય દળ આશરે કેટલું છે?

ઉત્તર: 18 u (અથવા 18 ગ્રામ/મોલ)

#1872સમાન પરમાણુ ક્રમાંક પરંતુ જુદા જુદા પરમાણુ દળાંક ધરાવતા એક જ તત્વના પરમાણુઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: સમસ્થાનિકો (આઇસોટોપ્સ - Isotopes)

#1873હાઇડ્રોજન તત્વના જાણીતા ત્રણ કુદરતી સમસ્થાનિકો કયા છે?

ઉત્તર: પ્રોટિયમ (¹H), ડ્યુટેરિયમ (²H), અને ટ્રીટિયમ (³H)

#1874હાઇડ્રોજનનો કયો સમસ્થાનિક રેડિયોએક્ટિવ (કિરણોત્સર્ગી) છે?

ઉત્તર: ટ્રીટિયમ (Tritium - ³H)

#1875સમાન પરમાણુ દળાંક પરંતુ જુદા જુદા પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વોને શું કહે છે?

ઉત્તર: સમદળીય (આઇસોબાર - Isobars જેમ કે આર્ગોન-40 અને કેલ્શિયમ-40)

#1876ન્યુટ્રોનની સંખ્યા સમાન ધરાવતા જુદા જુદા તત્વોના પરમાણુઓને શું કહેવાય?

ઉત્તર: આઇસોટોન્સ (Isotones)

#1877આધુનિક પરમાણુ મોડેલમાં કક્ષાઓમાં ઇલેક્ટ્રોનની મહત્તમ ક્ષમતા કયા સૂત્રથી નક્કી થાય છે?

ઉત્તર: 2n² (જ્યાં n = કક્ષા ક્રમાંક - બોહર-બરી નિયમ)

#1878પરમાણુની પ્રથમ કક્ષા (K-શેલ) માં વધુમાં વધુ કેટલા ઇલેક્ટ્રોન સમાઈ શકે?

ઉત્તર: 2 ઇલેક્ટ્રોન

#1879પરમાણુની બીજી કક્ષા (L-શેલ) માં મહત્તમ કેટલા ઇલેક્ટ્રોન રહી શકે?

ઉત્તર: 8 ઇલેક્ટ્રોન

#1880કોઈપણ પરમાણુની સૌથી બહારની સંયોજકતા કક્ષામાં મહત્તમ કેટલા ઇલેક્ટ્રોન સમાઈ શકે?

ઉત્તર: 8 ઇલેક્ટ્રોન (અષ્ટકનો નિયમ)

#1881સૌથી બહારની કક્ષા ઇલેક્ટ્રોનથી સંપૂર્ણ ભરાયેલી હોવાથી રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય રહેતા વાયુઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: નિષ્ક્રિય વાયુઓ (નોબેલ ગેસ)

#1882આવર્ત કોષ્ટકમાં સમૂહ 18 ના મુખ્ય નિષ્ક્રિય વાયુઓ કયા કયા છે?

ઉત્તર: હિલિયમ, નિયોન, આર્ગોન, ક્રિપ્ટોન, ઝેનોન અને રેડોન

#1883કયો નિષ્ક્રિય વાયુ વાતાવરણમાં કુદરતી રીતે મળતો નથી પરંતુ રેડિયોએક્ટિવ ક્ષયથી બને છે?

ઉત્તર: રેડોન (Radon - Rn)

#1884વાતાવરણની હવામાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતો નિષ્ક્રિય વાયુ કયો છે?

ઉત્તર: આર્ગોન (આશરે 0.93%)

#1885રસ્તાની જાહેરાતોના નિયોન સાઇન બોર્ડમાં તેજસ્વી લાલ-નારંગી પ્રકાશ આપવા કયો વાયુ વપરાય છે?

ઉત્તર: નિયોન વાયુ (Neon)

#1886ઇલેક્ટ્રોનની આપ-લે (ભાગીદારી સિવાય સીધી આપ-લે) થી રચાતા રાસાયણિક બંધને શું કહે છે?

ઉત્તર: આયનીય બંધ (વિદ્યુત સંયોજક બંધ)

#1887મીઠું (NaCl) એ કયા પ્રકારના રાસાયણિક બંધથી બનેલું સંયોજન છે?

ઉત્તર: આયનીય બંધ (Na⁺ અને Cl⁻)

#1888બે પરમાણુઓ વચ્ચે ઇલેક્ટ્રોનની પરસ્પર ભાગીદારીથી રચાતા બંધને શું કહે છે?

ઉત્તર: સહસંયોજક બંધ (Covalent Bond)

#1889પાણી (H₂O) અને મિથેન (CH₄) ના અણુમાં પરમાણુઓ કયા બંધથી જોડાયેલા છે?

ઉત્તર: સહસંયોજક બંધથી

#1890ઓક્સિજનના અણુ (O₂) માં બંને ઓક્સિજન પરમાણુઓ વચ્ચે કેટલા સહસંયોજક બંધ હોય છે?

ઉત્તર: દ્વિ-બંધ (Double Bond - બે જોડી ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારી)

#1891નાઇટ્રોજનના અણુ (N₂) માં બંને પરમાણુઓ વચ્ચે કેટલા બંધ હોય છે?

ઉત્તર: ત્રિ-બંધ (Triple Bond - અતિમજબૂત બંધ)

#1892કાર્બન પરમાણુ અન્ય કાર્બન પરમાણુઓ સાથે લાંબી શૃંખલા બનાવવાનો વિશિષ્ટ ગુણ ધરાવે છે તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: કેટેનેશન (Catenation)

#1893કાર્બનની સંયોજકતા (Valency) કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: ચાર (ચતુઃસંયોજક - Tetravalent)

#1894હીરામાં દરેક કાર્બન પરમાણુ અન્ય કેટલા કાર્બન પરમાણુઓ સાથે ચતુષ્ફલકીય રીતે જોડાયેલો હોય છે?

ઉત્તર: ચાર કાર્બન પરમાણુઓ સાથે (મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન હોતો નથી)

#1895ગ્રેફાઇટમાં કાર્બન પરમાણુઓ ષટ્કોણીય સ્તરોમાં જોડાયેલા હોય છે જેમાં કેટલા મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન હોય છે?

ઉત્તર: પ્રત્યેક કાર્બન દીઠ એક મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન (જેથી તે વિદ્યુત સુવાહક બને છે)

#1896બકમિન્સ્ટર ફુલેરીન (C-60) નો આકાર કોના જેવો ગોળાકાર હોય છે?

ઉત્તર: ફૂટબોલ (સોકર બોલ) જેવો

#1897માત્ર કાર્બન અને હાઇડ્રોજન ધરાવતા કાર્બનિક સંયોજનોને શું કહે છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોકાર્બન

#1898માત્ર એકલ બંધ ધરાવતા સંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન શ્રેણીને શું કહે છે?

ઉત્તર: આલ્કેન શ્રેણી (સામાન્ય સૂત્ર: CₙH₂ₙ₊₂)

#1899દ્વિ-બંધ ધરાવતા અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બનને શું કહે છે?

ઉત્તર: આલ્કીન શ્રેણી (CₙH₂ₙ)

#1900ત્રિ-બંધ ધરાવતા અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન શ્રેણીને શું કહેવાય?

ઉત્તર: આલ્કાઇન શ્રેણી (CₙH₂ₙ₋₂)

#1901સૌથી સરળ હાઇડ્રોકાર્બન કયો છે?

ઉત્તર: મિથેન (CH₄ - માર્શ ગેસ)

#1902કાચાં ફળોને કૃત્રિમ રીતે પકવવા માટે કયો વાયુ વપરાય છે?

ઉત્તર: ઇથિલિન (ઇથીન - એસિટીલીન પણ વપરાય છે)

#1903ધાતુઓના વેલ્ડિંગમાં ઓક્સિજન સાથે કયો બળતણ વાયુ વપરાય છે?

ઉત્તર: એસિટીલીન (ઇથાઇન - Oxy-acetylene welding)

#1904કુદરતી ગેસ ગંધવિહીન હોવાથી લીકેજ પકડવા કયું સલ્ફરયુક્ત સંયોજન ઉમેરાય છે?

ઉત્તર: ઇથાઇલ મર્કેપ્ટન

#1905વનસ્પતિ તેલમાંથી વનસ્પતિ ઘી (ડાલડા) બનાવવા કઈ પ્રક્રિયા થાય છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોજિનેશન (નિકલ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં)

#1906વનસ્પતિ તેલના હાઇડ્રોજિનેશનમાં ઉદ્દીપક (Catalyst) તરીકે કઈ ધાતુ વપરાય છે?

ઉત્તર: નિકલ (Ni) પાવડર

#1907રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં ભાગ લીધા વગર પ્રક્રિયાનો વેગ વધારતા પદાર્થને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉદ્દીપક (કેટાલિસ્ટ)

#1908સાબુ બનાવવાની રાસાયણિક પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: સાબુનીકરણ (Saponification)

#1909સાબુ બનાવવાની પ્રક્રિયામાં આડપેદાશ તરીકે કયું કિંમતી બાય-પ્રોડક્ટ મળે છે?

ઉત્તર: ગ્લિસરોલ (ગ્લિસરીન)

#1910સાબુના અણુઓ પાણીમાં મેલ સાથે જોડાઈને જે ગોળાકાર ઝૂમખું રચે તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: મિસેલ (Micelle)

#1911કઠિન પાણીમાં સાબુ ફીણ કેમ આપતો નથી?

ઉત્તર: સાબુ કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ ક્ષારો સાથે અદ્રાવ્ય કચરો (Scum) બનાવે છે

#1912કઠિન પાણીમાં પણ સહેલાઈથી ફીણ આપે અને સફાઈ કરે તેવા કૃત્રિમ પ્રક્ષાલકને શું કહે છે?

ઉત્તર: ડિટર્જન્ટ (ડિટર્જન્ટ પાવડર)

#1913શરીરના દર્દ અને તાવ નિવારવા વપરાતી પેરાસિટામોલ કયા વર્ગની દવા છે?

ઉત્તર: એન્ટિપાયરેટિક (તાવશામક) અને એનાલજેસિક (દર્દશામક)

#1914પ્રથમ શોધાયેલી એન્ટિબાયોટિક ‘પેનિસિલિન’ ની શોધ 1928 માં કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: સર એલેક્ઝાન્ડર ફ્લેમિંગે

#1915બેક્ટેરિયાના ચેપ સામે રક્ષણ આપતી દવાઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: એન્ટિબાયોટિક્સ (પ્રતિજૈવિક દવાઓ)

#1916એન્ટિબાયોટિક દવાઓ વાયરસ (વિષાણુ) થી થતા રોગો સામે કેમ અસર કરતી નથી?

ઉત્તર: વાયરસ કોષદીવાલ કે સ્વતંત્ર ચયાપચય તંત્ર ધરાવતા નથી

#1917સૂક્ષ્મ જીવાણુઓથી થતા ચેપને રોકવા શરીર પર લગાવાતા પ્રવાહીને શું કહે છે?

ઉત્તર: એન્ટિસેપ્ટિક (પૂતિનાશક - જેમ કે ડેટોલ, સેવલોન, ટિંચર આયોડિન)

#1918હોસ્પિટલો અને ફર્શની સફાઈમાં વપરાતા રોગકારક જીવાણુનાશક પ્રવાહીને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ડિસઇન્ફેક્ટન્ટ (Disinfectant - ફિનાઇલ વગેરે)

#1919કૃત્રિમ મીઠાશ આપતો શર્કરા રહિત પદાર્થ સેકરિન ખાંડ કરતાં આશરે કેટલા ગણો વધુ ગળ્યો છે?

ઉત્તર: આશરે 300 થી 500 ગણો ગળ્યો

#1920ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે ખાંડના સ્થાને વપરાતા સ્વીટનર પદાર્થો કયા છે?

ઉત્તર: સેકરિન, એસ્પારટેમ, સુક્રાલોઝ, સ્ટીવિયા

#1921ખોરાકને તેલમાં તળતી વખતે ચરબીનું ઓક્સિડેશન અટકાવવા શું ઉમેરાય છે?

ઉત્તર: એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સ (BHA, BHT)

#1922ચીપ્સ કે નાસ્તાના પેકેટમાં તેલ ખરાબ ન થાય તે માટે પેકિંગમાં કયો નિષ્ક્રિય વાયુ ભરાય છે?

ઉત્તર: નાઇટ્રોજન વાયુ (ખોરાપણું અટકાવવા)

#1923ચરબીયુક્ત ખોરાક લાંબા સમયે હવામાં ખુલ્લો રહેતાં સ્વાદ અને ગંધ બદલાય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: ખોરાપણું (Rancidity - ઓક્સિડેશનના લીધે)

#1924દૂધને લાંબો સમય બગડતું અટકાવવા કઈ ગરમી પ્રક્રિયા આપવામાં આવે છે?

ઉત્તર: પાશ્ચરાઇઝેશન (Pasteurization)

#1925દૂધના પાશ્ચરાઇઝેશનની પદ્ધતિ કોણે શોધી હતી?

ઉત્તર: લુઇ પાશ્ચરે (આશરે 72°C પર 15-30 સેકન્ડ ગરમ કરી તુરંત ઠંડું કરવું)

#1926દૂધમાંથી દહીં બનાવવામાં કયા ઉપયોગી બેક્ટેરિયા મદદ કરે છે?

ઉત્તર: લેક્ટોબેસિલસ બેક્ટેરિયા

#1927દૂધમાં કઈ કુદરતી શર્કરા રહેલી હોય છે?

ઉત્તર: લેક્ટોઝ શર્કરા

#1928દૂધમાં કયો મુખ્ય પ્રોટીન રહેલો હોય છે?

ઉત્તર: કેસીન (Casein)

#1929દૂધનો સફેદ રંગ શાને આભારી છે?

ઉત્તર: કેસીન પ્રોટીન અને ચરબીના કલીલ કણોને

#1930ગાયના દૂધનો આછો પીળો રંગ શેની હાજરીને લીધે હોય છે?

ઉત્તર: કેરોટીન (બીટા-કેરોટીન / રિબોફ્લેવિન) ની હાજરીને લીધે

#1931લોહી ગંઠાયા વગર રક્તબેંકમાં લોહી સંગ્રહવા કયું રસાયણ ઉમેરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: સોડિયમ સાઇટ્રેટ અથવા EDTA

#1932બ્લડ બેંકમાં લોહી સામાન્ય રીતે કેટલા તાપમાને સાચવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: આશરે 2°C થી 6°C તાપમાને

#1933શરીરમાં ઓક્સિજનનું વહન કરતું લાલ રંગનું આયર્નયુક્ત પ્રોટીન કયું છે?

ઉત્તર: હિમોગ્લોબિન

#1934હિમોગ્લોબિનના એક અણુ સાથે ઓક્સિજનના કેટલા અણુઓ જોડાઈ શકે છે?

ઉત્તર: ચાર અણુઓ (ઓક્સિહિમોગ્લોબિન બનાવે છે)

#1935હિમોગ્લોબિન સાથે ઓક્સિજન કરતાં કયો વાયુ આશરે 200 ગણો વધુ ઝડપથી જોડાય છે?

ઉત્તર: કાર્બન મોનોક્સાઇડ (CO - કાર્બોક્સિહિમોગ્લોબિન બનાવે છે)

#1936બંધ રૂમમાં કોલસા સળગાવીને સૂઈ જતાં કયા ઝેરી વાયુથી ગૂંગળામણ થઈ મૃત્યુ નીપજે છે?

ઉત્તર: કાર્બન મોનોક્સાઇડ (CO)

#1937સિગારેટના ધુમાડામાં મુખ્ય ઝેરી આલ્કલોઇડ ઘટક કયો હોય છે?

ઉત્તર: નિકોટીન (Nicotine)

#1938ચાના પાંદડાંમાં ઉત્તેજક ઘટક કયો રહેલો હોય છે?

ઉત્તર: થિન અને કેફીન (સાથે ટેનીન)

#1939કોફીના બીજમાં કયો કેન્દ્રીય ચેતાતંત્રને ઉત્તેજિત કરતો આલ્કલોઇડ હોય છે?

ઉત્તર: કેફીન (Caffeine)

#1940ચોકલેટ અને કોકો પાવડરમાં કયો ઉત્તેજક ઘટક હોય છે?

ઉત્તર: થિયોબ્રોમિન (Theobromine)

#1941અફીણના છોડમાંથી કઈ દર્દશામક દવાઓ (ઓપિયોઇડ્સ) મેળવાય છે?

ઉત્તર: મોર્ફિન અને કોડીન

#1942મેલેરિયાની દવા ક્વિનાઇન કયા વૃક્ષની છાલમાંથી મેળવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: સિંકોના (Cinchona) વૃક્ષની છાલમાંથી

#1943એસ્પિરિન (દર્દશામક દવા) નું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: એસિટાઇલ સેલિસિલિક એસિડ (Acetylsalicylic Acid)

#1944હૃદયરોગના હુમલા (હાર્ટ એટેક) વખતે લોહી ગંઠાતું રોકવા કઈ સામાન્ય ગોળી તાત્કાલિક અપાય છે?

ઉત્તર: એસ્પિરિન (અથવા સોર્બિટ્રેટ)

#1945મગજમાં લોહીનું પરિભ્રમણ અટકી જવાથી થતા હુમલાને શું કહે છે?

ઉત્તર: બ્રેઇન સ્ટ્રોક (લકવો/પેરાલિસિસ)

#1946હૃદયના સ્નાયુઓને રક્ત પૂરું પાડતી ધમનીઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: કોરોનરી ધમનીઓ (હૃદ-ધમનીઓ)

#1947કોરોનરી ધમનીમાં ચરબી જામી જઈ બ્લોકેજ થતાં છાતીમાં થતા દુખાવાને શું કહે છે?

ઉત્તર: એન્જાઇના પેક્ટોરિસ (Angina)

#1948હૃદયની બંધ ધમનીઓ ખોલવા માટે કઈ સર્જરી કરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: એન્જીયોપ્લાસ્ટી (સ્ટેન્ટ મૂકવો) અથવા બાયપાસ સર્જરી (CABG)

#1949હૃદયના કુદરતી ધબકારા નિયંત્રિત કરતા પેસમેકરને શું કહે છે?

ઉત્તર: SA નોડ (સાઇનસ નોડ - સિનોએટ્રિયલ નોડ)

#1950હૃદયના ધબકારા અનિયમિત બને ત્યારે છાતીમાં બેસાડવામાં આવતા કૃત્રિમ યંત્રને શું કહે છે?

ઉત્તર: આર્ટિફિશિયલ પેસમેકર (કૃત્રિમ પેસમેકર)

ઉત્તર: તેના પર આવેલા અત્યંત બારીક ખાંચાઓ દ્વારા થતા પ્રકાશના વિવર્તન (Diffraction) ને કારણે

ઉત્તર: પ્રકાશનું વિવર્તન (Diffraction of Light)

ઉત્તર: ધ્રુવીભવન (Polarization)

#1804ચશ્મામાં અતિશય અંજાઈ જતો પ્રકાશ (ગ્લેર) અટકાવવા કયા વિશિષ્ટ કાચ વપરાય છે?

ઉત્તર: પોલેરોઇડ કાચ (Polaroid Lenses)

#18053D સિનેમાઘરોમાં ત્રિ-પરિમાણીય ચલચિત્ર જોવા કયા ચશ્મા આપવામાં આવે છે?

ઉત્તર: પોલેરાઇઝ્ડ 3D ચશ્મા

#1806પ્રકાશની કઈ ઘટના દર્શાવે છે કે પ્રકાશના તરંગો લંબગત તરંગો છે?

ઉત્તર: ધ્રુવીભવનની ઘટના

ઉત્તર: ઇલેક્ટ્રોન (ફોટોઇલેક્ટ્રોન)

#1808ફોટોઇલેક્ટ્રિક અસરની સફળ સૈદ્ધાંતિક સમજૂતી આપવા માટે આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇનને ક્યારે નોબેલ પારિતોષિક મળ્યો હતો?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1921 માં

#1809પ્રકાશ ઊર્જાના અતિસૂક્ષ્મ પેકેટ કે ઊર્જાના જથ્થાને શું કહેવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ફોટોન (Photon)

#1810ફોટોનનું સ્થિર દળ (Rest Mass) કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: શૂન્ય

#1811દ્રવ્ય અને વિકિરણ બંને તરંગ અને કણ એમ બેવડી પ્રકૃતિ ધરાવે છે તે સિદ્ધાંત કોણે આપ્યો?

ઉત્તર: લૂઇસ ડી બ્રોગ્લી

#1812ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સમાં હાઇઝનબર્ગનો કયો પ્રખ્યાત નિયમ જાણીતો છે?

ઉત્તર: અનિશ્ચિતતાનો સિદ્ધાંત (Uncertainty Principle)

ઉત્તર: વેગમાન (અથવા વેગ)

#1814ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપમાં સામાન્ય પ્રકાશના સ્થાને શાનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: અતિવેગી ઇલેક્ટ્રોન કણપુંજનો

#1815ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપની શોધ કયા વૈજ્ઞાનિકોએ કરી હતી?

ઉત્તર: મેક્સ નોલ અને અર્ન્સ્ટ રુસ્કા (1931)

#1816ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ સામાન્ય ઓપ્ટિકલ માઇક્રોસ્કોપ કરતાં વસ્તુને આશરે કેટલા ગણી મોટી દર્શાવી શકે?

ઉત્તર: આશરે 1 લાખ થી 2 લાખ ગણી મોટી

#1817કેથોડ કિરણ નળી (CRT) માં કેથોડમાંથી ઉત્સર્જિત થતા કિરણો વાસ્તવમાં શું છે?

ઉત્તર: ઝડપી ઇલેક્ટ્રોનનો પ્રવાહ

#1818જૂના ટીવી અને કમ્પ્યુટર મોનિટરમાં વપરાતી પિક્ચર ટ્યુબ કઈ હતી?

ઉત્તર: કેથોડ રે ટ્યુબ (CRT)

#1819LCD નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: લિક્વિડ ક્રિસ્ટલ ડિસ્પ્લે (Liquid Crystal Display)

#1820LED નું વિસ્તૃત રૂપ શું છે?

ઉત્તર: લાઇટ એમિટિંગ ડાયોડ (Light Emitting Diode)

#1821OLED ડિસ્પ્લેમાં ‘O’ નો અર્થ શું થાય છે?

ઉત્તર: ઓર્ગેનિક (Organic)

#1822એલઇડી (LED) બલ્બ સામાન્ય ફિલામેન્ટ બલ્બ કરતાં કેમ વધુ વીજ બચત કરે છે?

#1823ટીવીના રિમોટ કંટ્રોલમાં સિગ્નલ મોકલવા કયા કિરણો વપરાય છે?

ઉત્તર: ઇન્ફ્રારેડ કિરણો (અવરક્ત કિરણો)

ઉત્તર: ઇન્ફ્રારેડ કિરણો (થર્મલ ઇમેજિંગ)

#1825માઇક્રોવેવ ઓવનમાં ખોરાક ઝડપથી ગરમ કરવા કયા તરંગો વપરાય છે?

ઉત્તર: માઇક્રોવેવ્ઝ (સૂક્ષ્મ તરંગો)

ઉત્તર: પાણીના અણુઓ

ઉત્તર: રેડિયો તરંગો અને માઇક્રોવેવ્ઝ

#1828વાઇ-ફાઇ (Wi-Fi) ટેકનોલોજીમાં સામાન્ય રીતે કઈ આવૃત્તિના રેડિયો તરંગો વપરાય છે?

ઉત્તર: 2.4 GHz અને 5 GHz

#1829બ્લૂટૂથ (Bluetooth) ટેકનોલોજી ટૂંકા અંતરે ડેટા શેર કરવા કયા તરંગો વાપરે છે?

ઉત્તર: અલ્ટ્રા હાઇ ફ્રિક્વન્સી (UHF) રેડિયો તરંગો

#1830રેડિયો પ્રસારણમાં AM અને FM નું પૂરું નામ શું છે?

ઉત્તર: AM = એમ્પ્લિટ્યુડ મોડ્યુલેશન, FM = ફ્રિક્વન્સી મોડ્યુલેશન

ઉત્તર: આયનોસ્ફિયર (આયનાવરણ)

ઉત્તર: વાદળોમાં પાણી અને બરફના કણોના ઘર્ષણથી પેદા થતો સ્થિર વિદ્યુતભાર

#1833કાચના સળિયાને રેશમના કપડા સાથે ઘસતાં કાચના સળિયા પર કયો વીજભાર આવે છે?

ઉત્તર: ધન વિદ્યુતભાર (+)

#1834પ્લાસ્ટિક કે એબોનાઇટના સળિયાને ઊન સાથે ઘસતાં તેના પર કયો વીજભાર આવે છે?

ઉત્તર: ઋણ વિદ્યુતભાર (-)

#1835કોઈ પદાર્થ વિદ્યુતભારિત છે કે નહિ તે પારખવા કયું સાધન વપરાય છે?

ઉત્તર: ઇલેક્ટ્રોસ્કોપ (સુવર્ણપર્ણ વિદ્યુતદર્શક)

#1836સમાન પ્રકારના વિદ્યુતભારો વચ્ચે કેવું બળ પ્રવર્તે છે?

ઉત્તર: અપાકર્ષણ બળ

#1837અસમાન વિદ્યુતભારો વચ્ચે કેવું બળ લાગે છે?

ઉત્તર: આકર્ષણ બળ

#1838સ્થિર વિદ્યુતભારો વચ્ચે લાગતા બળ અંગેનો નિયમ કયા વૈજ્ઞાનિકે આપ્યો હતો?

ઉત્તર: ચાર્લ્સ-ઓગસ્ટિન ડી કુલંબે

#1839વિદ્યુત પરિપથમાં વિદ્યુતભારના સંગ્રહ માટે વપરાતા ઉપકરણને શું કહે છે?

ઉત્તર: કેપેસિટર (કન્ડેન્સર)

#1840કેપેસિટરની વિદ્યુતધારિતા (કેપેસિટન્સ) નો પ્રમાણભૂત (SI) એકમ કયો છે?

ઉત્તર: ફેરાડ (Farad - F)

#1841ઇલેક્ટ્રિક પંખામાં મોટરને શરૂઆતમાં ટોર્ક આપવા કયું સાધન લગાડાય છે?

ઉત્તર: કેપેસિટર (કન્ડેન્સર)

#1842વિદ્યુત કોષમાં રાસાયણિક ઊર્જાનું શેમાં રૂપાંતર થાય છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતઊર્જામાં

#1843ટોર્ચ, રિમોટ કે ઘડિયાળમાં વપરાતા પેન્સિલ સેલને કયો કોષ કહેવાય છે?

ઉત્તર: સૂકો કોષ (શુષ્ક કોષ / લેક્લાન્શે કોષ)

#1844સાદા શુષ્ક કોષમાં બહારનું નળાકાર પાત્ર કઈ ધાતુનું બનેલું હોય છે?

ઉત્તર: જસત (ઝિંક - જે ઋણ ધ્રુવ બને છે)

#1845સૂકા કોષમાં મધ્યમાં આવેલો કાર્બનનો સળિયો કયા ધ્રુવ તરીકે વર્તે છે?

ઉત્તર: ધન ધ્રુવ (એનોડ) તરીકે

#1846સામાન્ય સૂકા કોષનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત (વોલ્ટેજ) કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: 1.5 વૉલ્ટ

#1847વાહનો અને ઇન્વર્ટરમાં વપરાતી ફરીથી ચાર્જ કરી શકાતી બેટરી કઈ છે?

ઉત્તર: લેડ-એસિડ સંગ્રાહક બેટરી

#1848લેડ-એસિડ બેટરીમાં વિદ્યુતવિભાજ્ય પ્રવાહી તરીકે કયો એસિડ વપરાય છે?

ઉત્તર: મંદ સલ્ફ્યુરિક એસિડ (H₂SO₄)

#1849આધુનિક સ્માર્ટફોન, લેપટોપ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં કઈ રિચાર્જેબલ બેટરી વપરાય છે?

ઉત્તર: લિથિયમ-આયન બેટરી (Li-ion Battery)

#1850લિથિયમ-આયન બેટરીના વિકાસ માટે કયા વર્ષે નોબેલ પુરસ્કાર એનાયત થયો હતો?

ઉત્તર: ઈ.સ. 2019 માં

ઉત્તર: ફ્યુઅલ સેલ (બળતણ કોષ)

#1852અવકાશયાનમાં વીજળી અને પીવાનું શુદ્ધ પાણી બંને મેળવવા કયો કોષ વપરાય છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોજન-ઓક્સિજન ફ્યુઅલ સેલ

#1853ધાતુઓ પર સોના-ચાંદી કે નિકલનો ઢોળ ચઢાવવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતઢોળ (ઇલેક્ટ્રોપ્લેટિંગ)

ઉત્તર: ગેલ્વેનાઇઝેશન

#1855ગેલ્વેનાઇઝ્ડ લોખંડના પતરાં પર કઈ ધાતુનું આવરણ હોય છે?

ઉત્તર: ઝિંક (જસત) નું

ઉત્તર: પાણીનું વિદ્યુતવિભાજન

#1857પાણીના વિદ્યુતવિભાજન દરમિયાન એનોડ (ધન ધ્રુવ) પર કયો વાયુ મુક્ત થાય છે?

ઉત્તર: ઓક્સિજન વાયુ

#1858પાણીના વિદ્યુતવિભાજન વખતે કેથોડ (ઋણ ધ્રુવ) પર કયો વાયુ એકઠો થાય છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોજન વાયુ

#1859વિદ્યુત વિભાજનના નિયમો કયા વૈજ્ઞાનિકે આપ્યા હતા?

ઉત્તર: માઇકલ ફેરાડેએ

ઉત્તર: 1 ફેરાડે (આશરે 96,500 કુલંબ)

ઉત્તર: દળ સંરક્ષણનો નિયમ

#1862દળ સંરક્ષણનો મૂળભૂત નિયમ આપનાર આધુનિક રસાયણશાસ્ત્રના પિતા કોણ ગણાય છે?

ઉત્તર: એન્ટોની લેવોઇઝિયર

ઉત્તર: નિશ્ચિત પ્રમાણનો નિયમ

#1864પાણી (H₂O) માં હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનના દળનો ગુણોત્તર હંમેશાં કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: 1:8

#1865કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO₂) માં કાર્બન અને ઓક્સિજનના દળનો ગુણોત્તર કેટલો હોય છે?

ઉત્તર: 3:8

#18661 મોલ પદાર્થમાં રહેલા કણોની નિશ્ચિત સંખ્યાને શું કહે છે?

ઉત્તર: એવોગાડ્રો આંક (Avogadro's Number)

#1867એવોગાડ્રો અચળાંકનું પ્રમાણભૂત મૂલ્ય કેટલું છે?

ઉત્તર: 6.022 × 10²³ કણો પ્રતિ મોલ

#1868પ્રમાણભૂત તાપમાન અને દબાણે (STP) કોઈપણ વાયુના 1 મોલ જથ્થાનું કદ કેટલું હોય છે?

ઉત્તર: 22.4 લિટર

ઉત્તર: કાર્બન-12 (C-12) ના પરમાણુને

#1870ઓક્સિજન વાયુનું મોલર દળ (આણ્વીય દળ) કેટલા ગ્રામ પ્રતિ મોલ છે?

ઉત્તર: 32 ગ્રામ/મોલ

#1871શુદ્ધ પાણીનું આણ્વીય દળ આશરે કેટલું છે?

ઉત્તર: 18 u (18 ગ્રામ/મોલ)

#1872સમાન પરમાણુ ક્રમાંક પરંતુ જુદા જુદા પરમાણુ દળાંક ધરાવતા તત્વોના પરમાણુઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: સમસ્થાનિકો (આઇસોટોપ્સ)

#1873હાઇડ્રોજન તત્વના જાણીતા ત્રણ કુદરતી સમસ્થાનિકો કયા છે?

ઉત્તર: પ્રોટિયમ, ડ્યુટેરિયમ અને ટ્રીટિયમ

#1874હાઇડ્રોજનનો કયો સમસ્થાનિક કિરણોત્સર્ગી છે?

ઉત્તર: ટ્રીટિયમ

ઉત્તર: સમદળીય (આઇસોબાર)

#1876ન્યુટ્રોનની સંખ્યા સમાન ધરાવતા જુદા જુદા તત્વોના પરમાણુઓને શું કહેવાય?

ઉત્તર: આઇસોટોન્સ (Isotones)

#1877પરમાણુ કક્ષાઓમાં ઇલેક્ટ્રોનની મહત્તમ ક્ષમતા કયા સૂત્રથી નક્કી થાય છે?

ઉત્તર: 2n² (બોહર-બરી નિયમ)

#1878પરમાણુની પ્રથમ કક્ષા (K-કક્ષા) માં વધુમાં વધુ કેટલા ઇલેક્ટ્રોન સમાઈ શકે?

ઉત્તર: 2 ઇલેક્ટ્રોન

#1879પરમાણુની બીજી કક્ષા (L-કક્ષા) માં મહત્તમ કેટલા ઇલેક્ટ્રોન રહી શકે?

ઉત્તર: 8 ઇલેક્ટ્રોન

#1880કોઈપણ પરમાણુની સૌથી બહારની કક્ષામાં મહત્તમ કેટલા ઇલેક્ટ્રોન સમાઈ શકે?

ઉત્તર: 8 ઇલેક્ટ્રોન (અષ્ટક નિયમ)

#1881સૌથી બહારની કક્ષા સંપૂર્ણ ભરાયેલી હોવાથી રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય રહેતા વાયુઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: નિષ્ક્રિય વાયુઓ (નોબેલ ગેસ)

#1882આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ 18 ના મુખ્ય નિષ્ક્રિય વાયુઓ કયા છે?

ઉત્તર: હિલિયમ, નિયોન, આર્ગોન, ક્રિપ્ટોન, ઝેનોન, રેડોન

ઉત્તર: રેડોન (Rn)

#1884વાતાવરણની હવામાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતો નિષ્ક્રિય વાયુ કયો છે?

ઉત્તર: આર્ગોન (આશરે 0.93%)

#1885જાહેરાતોના નિયોન સાઇન બોર્ડમાં તેજસ્વી લાલ-નારંગી પ્રકાશ આપવા કયો વાયુ વપરાય છે?

ઉત્તર: નિયોન વાયુ

#1886ઇલેક્ટ્રોનની સંપૂર્ણ આપ-લેથી રચાતા રાસાયણિક બંધને શું કહે છે?

ઉત્તર: આયનીય બંધ (વિદ્યુતસંયોજક બંધ)

#1887મીઠું (NaCl) એ કયા પ્રકારના રાસાયણિક બંધથી બનેલું સંયોજન છે?

ઉત્તર: આયનીય બંધ

#1888બે પરમાણુઓ વચ્ચે ઇલેક્ટ્રોનની પરસ્પર ભાગીદારીથી રચાતા બંધને શું કહે છે?

ઉત્તર: સહસંયોજક બંધ (Covalent Bond)

#1889પાણી (H₂O) અને મિથેન (CH₄) માં પરમાણુઓ કયા બંધથી જોડાયેલા છે?

ઉત્તર: સહસંયોજક બંધથી

#1890ઓક્સિજનના અણુ (O₂) માં બંને પરમાણુઓ વચ્ચે કેટલા સહસંયોજક બંધ હોય છે?

ઉત્તર: દ્વિ-બંધ (Double Bond)

#1891નાઇટ્રોજનના અણુ (N₂) માં બંને પરમાણુઓ વચ્ચે કેટલા સહસંયોજક બંધ હોય છે?

ઉત્તર: ત્રિ-બંધ (Triple Bond)

ઉત્તર: કેટેનેશન (Catenation)

#1893કાર્બન પરમાણુની સંયોજકતા કેટલી હોય છે?

ઉત્તર: ચાર (ચતુઃસંયોજકતા)

#1894હીરામાં દરેક કાર્બન પરમાણુ અન્ય કેટલા કાર્બન પરમાણુઓ સાથે સહસંયોજક બંધથી જોડાયેલો હોય છે?

ઉત્તર: ચાર કાર્બન પરમાણુઓ સાથે

ઉત્તર: પ્રત્યેક કાર્બન દીઠ એક મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન

#1896બકમિન્સ્ટર ફુલેરીન (C-60) નો આકાર કોના જેવો હોય છે?

ઉત્તર: ફૂટબોલ જેવો ગોળાકાર

#1897માત્ર કાર્બન અને હાઇડ્રોજન તત્વોથી બનેલા સંયોજનોને શું કહે છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોકાર્બન

#1898માત્ર એકલ બંધ ધરાવતા સંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બનને શું કહે છે?

ઉત્તર: આલ્કેન (Alkanes)

#1899કાર્બન-કાર્બન દ્વિ-બંધ ધરાવતા અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બનને શું કહે છે?

ઉત્તર: આલ્કીન (Alkenes)

#1900કાર્બન-કાર્બન ત્રિ-બંધ ધરાવતા અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બનને શું કહેવાય?

ઉત્તર: આલ્કાઇન (Alkynes)

#1901સૌથી સરળ હાઇડ્રોકાર્બન કયો છે?

ઉત્તર: મિથેન (CH₄)

#1902ફળોને કુદરતી કે કૃત્રિમ રીતે પકવવા માટે કયો વાયુ ઉપયોગી છે?

ઉત્તર: ઇથિલિન (ઇથીન)

#1903ધાતુઓના વેલ્ડિંગમાં ઓક્સિજન સાથે કયો વાયુ વપરાય છે?

ઉત્તર: એસિટીલીન (ઇથાઇન)

#1904રાંધણગેસમાં લીકેજની ગંધ પારખવા માટે કયું સંયોજન ઉમેરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ઇથાઇલ મર્કેપ્ટન

#1905વનસ્પતિ તેલમાંથી વનસ્પતિ ઘી બનાવવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: હાઇડ્રોજિનેશન

#1906વનસ્પતિ તેલના હાઇડ્રોજિનેશનમાં ઉદ્દીપક તરીકે કઈ ધાતુ વપરાય છે?

ઉત્તર: નિકલ (Ni)

#1907રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં વપરાયા વગર પ્રક્રિયાનો વેગ વધારતા પદાર્થને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉદ્દીપક (કેટાલિસ્ટ)

#1908સાબુ બનાવવાની રાસાયણિક પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: સાબુનીકરણ (Saponification)

#1909સાબુ બનાવતી વખતે આડપેદાશ તરીકે કયું મહત્વનું પ્રવાહી મળે છે?

ઉત્તર: ગ્લિસરોલ (ગ્લિસરીન)

#1910સાબુના અણુઓ મેલ સાથે જોડાઈને પાણીમાં જે વિશિષ્ટ રચના બનાવે તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: મિસેલ (Micelle)

#1911કઠિન પાણીમાં સાબુ સરળતાથી ફીણ કેમ આપતો નથી?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ ક્ષારો સાથે અદ્રાવ્ય અવક્ષેપ બનાવે છે

#1912કઠિન પાણીમાં પણ સહેલાઈથી ફીણ આપી સફાઈ કરતા કૃત્રિમ પ્રક્ષાલકોને શું કહે છે?

ઉત્તર: ડિટર્જન્ટ

#1913શરીરના દર્દ અને તાવ નિવારવા વપરાતી પેરાસિટામોલ કયા વર્ગની દવા ગણાય?

ઉત્તર: તાવશામક (એન્ટિપાયરેટિક) અને દર્દશામક (એનાલજેસિક)

#1914પ્રથમ એન્ટિબાયોટિક પેનિસિલિનની શોધ કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: સર એલેક્ઝાન્ડર ફ્લેમિંગે (1928)

#1915જીવાણુજન્ય રોગો સામે રક્ષણ આપતી દવાઓને શું કહેવાય?

ઉત્તર: એન્ટિબાયોટિક્સ (પ્રતિજૈવિક દવાઓ)

#1916એન્ટિબાયોટિક્સ વાયરલ ઇન્ફેક્શન સામે કેમ અસર કરતી નથી?

ઉત્તર: વાયરસ કોષદીવાલ કે સ્વતંત્ર ચયાપચય તંત્ર ધરાવતા નથી

#1917શરીરની ચામડી પરના ઘા કે ઈજા પર લગાડવા માટે વપરાતા જીવાણુરોધક પ્રવાહીને શું કહે છે?

ઉત્તર: એન્ટિસેપ્ટિક (પૂતિનાશક)

#1918હોસ્પિટલ કે ફર્શની સફાઈમાં વપરાતા જીવાણુનાશક પ્રવાહીને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ડિસઇન્ફેક્ટન્ટ (Disinfectant)

#1919ખાંડ કરતાં આશરે 300 થી 500 ગણી વધુ મીઠાશ આપતો કૃત્રિમ સ્વીટનર પદાર્થ કયો છે?

ઉત્તર: સેકરિન

#1920ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે ખાંડના સ્થાને વપરાતા સ્વીટનર્સ કયા છે?

ઉત્તર: સેકરિન, એસ્પારટેમ, સુક્રાલોઝ, સ્ટીવિયા

#1921ખોરાકને તેલમાં તળતી વખતે ચરબીનું ઓક્સિડેશન અટકાવવા શું ઉમેરાય છે?

ઉત્તર: એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સ

#1922ચીપ્સ કે નાસ્તાના પેકેટમાં તેલનું ખોરાપણું અટકાવવા પેકિંગમાં કયો વાયુ ભરાય છે?

ઉત્તર: નાઇટ્રોજન વાયુ

#1923ચરબીયુક્ત ખોરાક હવામાં ખુલ્લો રહેતાં ઓક્સિડેશન પામી બગડે તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: ખોરાપણું (Rancidity)

#1924દૂધને બગડતું અટકાવવા કઈ ગરમી પ્રક્રિયા આપવામાં આવે છે?

ઉત્તર: પાશ્ચરાઇઝેશન

#1925દૂધના પાશ્ચરાઇઝેશનની પદ્ધતિ કોણે શોધી હતી?

ઉત્તર: લુઇ પાશ્ચરે

#1926દૂધમાંથી દહીં બનાવવામાં કયા બેક્ટેરિયા મદદરૂપ બને છે?

ઉત્તર: લેક્ટોબેસિલસ

#1927દૂધમાં કઈ કુદરતી શર્કરા રહેલી હોય છે?

ઉત્તર: લેક્ટોઝ

#1928દૂધમાં કયો મુખ્ય પ્રોટીન રહેલો હોય છે?

ઉત્તર: કેસીન (Casein)

#1929દૂધનો સફેદ રંગ શાને આભારી છે?

ઉત્તર: કેસીન પ્રોટીન અને ચરબીના કણોના પ્રકીર્ણનને

#1930ગાયના દૂધનો આછો પીળો રંગ શેની હાજરીને લીધે હોય છે?

ઉત્તર: કેરોટીન (રિબોફ્લેવિન) ની હાજરીને લીધે

#1931બ્લડ બેંકમાં લોહી ગંઠાયા વગર સંગ્રહવા કયું રસાયણ ઉમેરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: સોડિયમ સાઇટ્રેટ અથવા EDTA

#1932બ્લડ બેંકમાં લોહી સામાન્ય રીતે કેટલા તાપમાને સાચવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: આશરે 2°C થી 6°C તાપમાને

#1933શરીરમાં ઓક્સિજનનું વહન કરતું લાલ રંગનું પ્રોટીન કયું છે?

ઉત્તર: હિમોગ્લોબિન

#1934હિમોગ્લોબિનના એક અણુ સાથે ઓક્સિજનના કેટલા અણુઓ જોડાઈ શકે છે?

ઉત્તર: ચાર અણુઓ

#1935હિમોગ્લોબિન સાથે ઓક્સિજન કરતાં આશરે 200 ગણો વધુ ઝડપથી કયો ઝેરી વાયુ જોડાય છે?

ઉત્તર: કાર્બન મોનોક્સાઇડ (CO)

#1936બંધ રૂમમાં કોલસા સળગાવીને સૂઈ જતાં કયા વાયુથી ગૂંગળામણ થઈ મૃત્યુ નીપજી શકે છે?

ઉત્તર: કાર્બન મોનોક્સાઇડ

#1937તમાકુ અને સિગારેટના ધુમાડામાં રહેલો મુખ્ય વ્યસનકારક ઘટક કયો છે?

ઉત્તર: નિકોટિન

#1938ચાના પાંદડાંમાં રહેલો ઉત્તેજક ઘટક કયો છે?

ઉત્તર: કેફીન (થિન)

#1939કોફીના બીજમાં કયો ઉત્તેજક આલ્કલોઇડ મુખ્ય હોય છે?

ઉત્તર: કેફીન (Caffeine)

#1940ચોકલેટ અને કોકોમાં કયો હળવો ઉત્તેજક ઘટક રહેલો હોય છે?

ઉત્તર: થિયોબ્રોમિન

#1941અફીણમાંથી કઈ શક્તિશાળી દર્દશામક દવાઓ મેળવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: મોર્ફિન અને કોડીન

#1942મેલેરિયાની દવા ક્વિનાઇન કયા વૃક્ષની છાલમાંથી મેળવાય છે?

ઉત્તર: સિંકોના વૃક્ષની છાલમાંથી

#1943એસ્પિરિનનું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: એસિટાઇલ સેલિસિલિક એસિડ

#1944હાર્ટ એટેક વખતે લોહી ગંઠાતું અટકાવવા કઈ સામાન્ય ગોળી તાત્કાલિક આપવામાં આવે છે?

ઉત્તર: એસ્પિરિન

#1945મગજમાં રક્ત પુરવઠો ખોરવાઈ જવાથી થતા હુમલાને શું કહે છે?

ઉત્તર: બ્રેઇન સ્ટ્રોક (લકવો)

#1946હૃદયના સ્નાયુઓને રક્ત પહોંચાડતી ધમનીઓને શું કહેવાય?

ઉત્તર: કોરોનરી ધમનીઓ (હૃદ-ધમનીઓ)

#1947કોરોનરી ધમની સાંકડી થવાથી હૃદયમાં ઓક્સિજન ઘટતાં છાતીમાં થતા દુખાવાને શું કહે છે?

ઉત્તર: એન્જાઇના પેક્ટોરિસ

#1948હૃદયની બ્લોક થયેલી ધમની ખોલવા સ્ટેન્ટ મૂકવાની સર્જરીને શું કહે છે?

ઉત્તર: એન્જિયોપ્લાસ્ટી

#1949હૃદયના કુદરતી ધબકારા શરૂ કરતા પેસમેકરને શું કહે છે?

ઉત્તર: સાયનો-એટ્રિયલ નોડ (SA નોડ)

#1950હૃદયના ધબકારા અનિયમિત બને ત્યારે છાતીમાં બેસાડવામાં આવતા કૃત્રિમ ઉપકરણને શું કહે છે?

ઉત્તર: આર્ટિફિશિયલ પેસમેકર (કૃત્રિમ પેસમેકર)

#1951હૃદયના અવાજો ‘લબ-ડબ’ (Lubb-Dubb) શેના બંધ થવાથી ઉત્પન્ન થાય છે?

ઉત્તર: હૃદયના વાલ્વ (કર્ણક-ક્ષેપક વાલ્વ અને અર્ધચંદ્રાકાર વાલ્વ) બંધ થવાથી

#1952કયા અંગને માનવ શરીરનું ‘બ્લડ બેંક’ (રક્ત અનામત ભંડાર) કહેવામાં આવે છે?

ઉત્તર: બરોળ (Spleen)

#1953શરીરમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિ આપતા એન્ટિબોડીઝનું નિર્માણ કયા શ્વેતકણો કરે છે?

ઉત્તર: લિમ્ફોસાઇટ્સ (B-લિમ્ફોસાઇટ્સ)

#1954એલર્જીની પ્રક્રિયામાં રક્તમાં કયા શ્વેતકણોની સંખ્યા વધી જાય છે?

ઉત્તર: ઇઓસિનોફિલ્સ (Eosinophils)

#1955એલર્જી વખતે શરીરમાં કયું રસાયણ મુક્ત થવાથી છીંક, ખંજવાળ અને સોજો આવે છે?

ઉત્તર: હિસ્ટામાઇન (Histamine)

#1956એલર્જીના લક્ષણો ઘટાડવા માટે કયા વર્ગની દવાઓ આપવામાં આવે છે?

ઉત્તર: એન્ટિહિસ્ટામાઇન (Antihistamines)

#1957રસીકરણ (Vaccination) ના જનક તરીકે કયા વૈજ્ઞાનિક ઓળખાય છે?

ઉત્તર: એડવર્ડ જેનર (શીતળાની રસી)

#1958પોલિયોની મોં વાટે અપાતી ઓરલ રસી (OPV) કોણે શોધી હતી?

ઉત્તર: આલ્બર્ટ સાબિન (Albert Sabin)

#1959પોલિયોની ઈન્જેક્શનવાળી પ્રથમ નિષ્ક્રિય રસી (IPV) કોણે બનાવી હતી?

ઉત્તર: જોનાસ સાલ્ક (Jonas Salk)

#1960DPT ત્રિગુણી રસી કયા ત્રણ રોગો સામે રક્ષણ આપે છે?

ઉત્તર: ડિપ્થેરિયા, પર્ટ્યુસિસ (મોટી ઉધરસ) અને ટિટાનસ (ધનુર)

#1961MMR રસી કયા ત્રણ વાયરલ રોગો સામે રક્ષણ આપે છે?

ઉત્તર: ઓરી (Measles), ગાલપચોળિયું (Mumps) અને રૂબેલા (Rubella)

#1962માનવ શરીરમાં સૌથી નાનું હાડકું કયું છે?

ઉત્તર: પેંગડું (Stapes - કાનમાં આવેલું)

#1963માનવ શરીરનું સૌથી મોટું અને સૌથી મજબૂત હાડકું કયું છે?

ઉત્તર: સાથળનું હાડકું (ફીમર - Femur)

#1964હાડકાંને સ્નાયુઓ સાથે મજબૂતીથી જોડતી પેશીને શું કહેવાય?

ઉત્તર: સ્નાયુબંધ (ટેન્ડન - Tendon)

#1965બે અસ્થિઓને (હાડકાંને) પરસ્પર સાંધા આગળ જોડતી સ્થિતિસ્થાપક પેશીને શું કહે છે?

ઉત્તર: અસ્થિબંધ (લિગામેન્ટ - Ligament)

#1966ખભા અને નિતંબના સાંધા કયા પ્રકારના સાંધા છે જે બધી દિશામાં હલનચલન કરી શકે છે?

ઉત્તર: ઊખળી સાંધા (ખલ-દસ્તો સાંધો / Ball and Socket Joint)

#1967કોણી અને ઘૂંટણના સાંધા એક જ દિશામાં વળી શકે તેવા કયા સાંધા છે?

ઉત્તર: મિજાગરા સાંધા (Hinge Joint)

#1968ડોકનું માથા સાથેનું જોડાણ કયા પ્રકારનો સાંધો છે?

ઉત્તર: ઉખળી સાંધો (ધરાગ્ર સાંધો / Pivot Joint)

#1969હાડકાંના સાંધાઓ વચ્ચે ઘર્ષણ ઘટાડવા કયું ચીકણું પ્રવાહી હોય છે?

ઉત્તર: સાયનોવિયલ પ્રવાહી (Synovial Fluid)

#1970ઉંમર વધતાં સાયનોવિયલ પ્રવાહી ઘટવાથી સાંધા ઘસાવાના રોગને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઓસ્ટિઓઆર્થરાઇટિસ (સંધિવા)

#1971હાડકાંમાંથી કેલ્શિયમ ઓછું થવાથી હાડકાં બરડ અને પોલાં બની જવાના રોગને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ઓસ્ટિઓપોરોસિસ (Osteoporosis)

#1972સ્નાયુઓના વધુ પડતા શ્રમ પછી થાક અને કળતર થવા પાછળ કયો એસિડ જવાબદાર છે?

ઉત્તર: લેક્ટિક એસિડ (અજારક શ્વસનથી જમા થતો એસિડ)

#1973માનવ શરીરમાં પિત્તરસ (Bile) નું ઉત્પાદન ક્યાં થાય છે?

ઉત્તર: યકૃતમાં (લિવર)

#1974યકૃતના કોષોને સ્વયં પુનઃનિર્માણ (Regeneration) ની ક્ષમતા હોય છે કે નહીં?

ઉત્તર: હા, યકૃતમાં પુનર્જનનની અદભુત ક્ષમતા હોય છે

#1975અતિશય આલ્કોહોલ (દારૂ) ના સેવનથી યકૃત સંકોચાઈને ક્ષતિગ્રસ્ત થાય તે રોગ કયો છે?

ઉત્તર: લિવર સિરોસિસ (Liver Cirrhosis)

#1976લોહીમાં કયા પિત્તરંજક (Bile pigment) નું પ્રમાણ વધવાથી કમળામાં આંખો અને ત્વચા પીળી પડે છે?

ઉત્તર: બિલીરૂબિન (Bilirubin)

#1977જઠરમાંથી નીકળતા અંશતઃ પાચિત અર્ધપ્રવાહી ખોરાકને શું કહે છે?

ઉત્તર: આમપાક (Chyme)

#1978નાના આંતરડામાં પાચિત પ્રવાહી ખોરાકને શું કહે છે?

ઉત્તર: પક્વાન્નરસ (Chyle)

#1979મોટા આંતરડાનું મુખ્ય કાર્ય કયું છે?

ઉત્તર: અપાચિત ખોરાકમાંથી વધારાના પાણી અને ક્ષારોનું શોષણ કરવું

#1980મોટા આંતરડાના શરૂઆતના છેડે આવેલું અવશેષી અંગ (Vestigial Organ) કયું છે?

ઉત્તર: આંત્રપૂંછ (એપેન્ડિક્સ - Vermiform Appendix)

#1981એપેન્ડિક્સમાં ચેપ લાગીને સોજો આવવાના દર્દને શું કહે છે?

ઉત્તર: એપેન્ડિસાઇટિસ (Appendicitis)

#1982માનવ આંતરડામાં વિટામિન-B12 અને વિટામિન-K બનાવવામાં મદદ કરતા સહજીવી જીવાણુ કયા છે?

ઉત્તર: ઇ-કોલી બેક્ટેરિયા (Escherichia coli)

#1983વિટામિન-B12 માં કઈ ધાતુનું પરમાણુ રહેલું હોય છે?

ઉત્તર: કોબાલ્ટ (તેથી તેનું નામ સાયનોકોબાલામીન છે)

#1984વિટામિન-B12 ની ઉણપથી થતા ગંભીર પાંડુરોગને શું કહે છે?

ઉત્તર: પરનિસિયસ એનિમિયા (Pernicious Anemia)

#1985વિટામિન-C નું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: એસ્કોર્બિક એસિડ (Ascorbic Acid)

#1986કયું વિટામિન ગરમ કરવાથી કે રાંધવાથી સૌથી ઝડપથી નાશ પામે છે?

ઉત્તર: વિટામિન-C

#1987વિટામિન-A નું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: રેટિનોલ (Retinol)

#1988વિટામિન-D નું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: કેલ્સિફેરોલ (Calciferol)

#1989વિટામિન-E નું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: ટોકોફેરોલ (Tocopherol)

#1990વિટામિન-K નું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: ફાયલોક્વિનોન (Phylloquinone)

#1991પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ કયા કયા છે?

ઉત્તર: વિટામિન-B કોમ્પ્લેક્સ અને વિટામિન-C

#1992ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ કયા છે?

ઉત્તર: વિટામિન-A, D, E અને K

#1993વિટામિન-B3 (નિયાસિન) ની ઉણપથી ચામડી પર ચાંભા પડવાનો કયો રોગ થાય છે?

ઉત્તર: પેલાગ્રા (Pellagra)

#1994ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન ભ્રૂણના ચેતાતંત્રના યોગ્ય વિકાસ માટે સ્ત્રીઓને કયું વિટામિન અપાય છે?

ઉત્તર: ફોલિક એસિડ (વિટામિન-B9)

#1995વિટામિન શબ્દ સૌપ્રથમ 1912 માં કયા વૈજ્ઞાનિકે આપ્યો હતો?

ઉત્તર: કાસિમિર ફંક (Casimir Funk)

#1996માનવ શરીરમાં સૌથી મોટી અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિ કઈ છે?

ઉત્તર: થાઇરોઇડ ગ્રંથિ

#1997માનવ શરીરની સૌથી મોટી બાહ્યસ્ત્રાવી પાચક ગ્રંથિ કઈ છે?

ઉત્તર: યકૃત (લિવર - વજન આશરે 1.5 કિગ્રા)

#1998માનવ શરીરમાં અંતઃસ્ત્રાવી અને બહિઃસ્ત્રાવી એમ બંને રીતે કાર્ય કરતી મિશ્ર ગ્રંથિ કઈ છે?

ઉત્તર: સ્વાદુપિંડ (Pancreas)

#1999શરીરમાં રક્ત પરિભ્રમણ અને હૃદયના ધબકારા નિયંત્રિત કરતી અનૈચ્છિક ચેતાઓ કયા તંત્રની છે?

ઉત્તર: સ્વયંવર્તી ચેતાતંત્ર (ANS - અનુકંપી અને પરાનુકંપી)

#2000બે ચેતાકોષો વચ્ચેના જોડાણ સ્થાન (સૂક્ષ્મ અવકાશ) ને શું કહે છે?

ઉત્તર: ચેતોપાગમ (સિનેપ્સ - Synapse)

#2001ચેતોપાગમમાંથી વિદ્યુત સંકેતને રાસાયણિક રીતે આગળ મોકલતા દ્રવ્યને શું કહે છે?

ઉત્તર: ન્યુરોટ્રાન્સમીટર (દા.ત. એસિટિલકોલિન, ડોપામિન)

#2002મગજમાં ડોપામિન રસાયણની ઉણપથી હાથ-પગ ધ્રૂજવાનો કયો ચેતાકીય રોગ થાય છે?

ઉત્તર: પાર્કિન્સન્સ રોગ (Parkinson's Disease)

#2003યાદશક્તિ અને વિચારશક્તિ ક્રમશઃ ગુમાવવાના મગજના રોગને શું કહે છે?

ઉત્તર: અલ્ઝાઇમર્સ રોગ (Alzheimer's Disease)

#2004ગરમ વસ્તુને અડકતાં જ હાથ તરત પાછો ખેંચાઈ જવો એ કઈ અનૈચ્છિક ત્વરિત ક્રિયા છે?

ઉત્તર: પરાવર્તી ક્રિયા (Reflex Action)

#2005પરાવર્તી ક્રિયાઓનું નિયંત્રણ મુખ્યત્વે કોના દ્વારા થાય છે?

ઉત્તર: કરોડરજ્જુ (Spinal Cord) દ્વારા

#2006શરીરમાં ભૂખ, તરસ, ઊંઘ અને શરીરનું તાપમાન નિયંત્રિત કરતું મગજનું કેન્દ્ર કયું છે?

ઉત્તર: હાઇપોથેલેમસ (Hypothalamus)

#2007મગજના બે અર્ધગોળાર્ધોને પરસ્પર જોડતા ચેતાતંતુઓના પટ્ટાને શું કહે છે?

ઉત્તર: કેલોસમ કાય (Corpus Callosum)

#2008શરાબ પીવાથી વ્યક્તિનું સંતુલન બગડે છે કારણ કે આલ્કોહોલ મગજના કયા ભાગને પ્રભાવિત કરે છે?

ઉત્તર: નાના મગજને (અનુમસ્તિષ્ક - Cerebellum)

#2009શ્વસન કેન્દ્ર અને હૃદયના ધબકારાનું કેન્દ્ર મગજના કયા ભાગમાં આવેલું છે?

ઉત્તર: લંબમજ્જા (Medulla Oblongata) માં

#2010માનવ મગજમાંથી કેટલી જોડ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ (Cranial Nerves) નીકળે છે?

ઉત્તર: 12 જોડ

#2011માનવ મગજ અને કરોડરજ્જુને ઢાંકતા ત્રણ રક્ષણાત્મક પડદાઓને શું કહે છે?

ઉત્તર: મસ્તિષ્ક આવરણો (મેનિન્જીસ - Meninges)

#2012મગજના આવરણોમાં ચેપ લાગીને આવતા તાવને શું કહેવાય?

ઉત્તર: મેનિન્જાઇટિસ (મગજનો તાવ)

#2013મનુષ્યમાં ફલન (ગર્ભાધાન) ની ક્રિયા સ્ત્રી પ્રજનનતંત્રના કયા ભાગમાં થાય છે?

ઉત્તર: અંડવાહિનીમાં (ફેલોપિયન ટ્યુબ - એમ્પ્યુલા ભાગમાં)

#2014ગર્ભનું સ્થાપન અને પોષણ કયા અંગમાં થાય છે?

ઉત્તર: ગર્ભાશયમાં (Uterus)

#2015માતાના રુધિરમાંથી ગર્ભસ્થ શિશુને પોષણ અને ઓક્સિજન આપતી વિશિષ્ટ રચનાને શું કહે છે?

ઉત્તર: જરાયુ (પ્લેસેન્ટા - Placenta)

#2016માનવ ગર્ભાવસ્થાનો સામાન્ય સમયગાળો કેટલા દિવસનો હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 280 દિવસ (આશરે 40 અઠવાડિયા અથવા 9 માસ)

#2017પ્રસૂતિ વખતે ગર્ભાશયના સ્નાયુઓનું તીવ્ર સંકોચન કરાવતો હોર્મોન કયો છે?

ઉત્તર: ઓક્સિટોસિન (Oxytocin)

#2018માતાના સ્તનમાંથી દૂધના સ્ત્રાવને ઉત્તેજિત કરતો અંતઃસ્ત્રાવ કયો છે?

ઉત્તર: પ્રોલેક્ટિન (Prolactin)

#2019પુરુષ નસબંધીની શસ્ત્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: વાસેક્ટોમી (Vasectomy)

#2020સ્ત્રી નસબંધીની ઓપરેશન પદ્ધતિને તબીબી ભાષામાં શું કહેવાય?

ઉત્તર: ટ્યુબેક્ટોમી (Tubectomy)

#2021બાળકના લિંગ નિશ્ચયન માટે પિતાનું રંગસૂત્ર જવાબદાર છે કે માતાનું?

ઉત્તર: પિતાનું (પિતા શુક્રકોષ દ્વારા X કે Y રંગસૂત્ર આપે છે)

#2022પુરુષમાં લિંગી રંગસૂત્રોની જોડ કઈ હોય છે?

ઉત્તર: XY

#2023સ્ત્રીમાં લિંગી રંગસૂત્રોની જોડ કઈ હોય છે?

ઉત્તર: XX

#202421મા રંગસૂત્રની ત્રિસૂત્રતા (Trisomy 21) થી થતી માનસિક ખામીને શું કહે છે?

ઉત્તર: ડાઉન્સ સિન્ડ્રોમ (Down's Syndrome)

#2025પુરુષમાં એક વધારાનું X રંગસૂત્ર (XXY) હોવાથી થતી ખામી કઈ છે?

ઉત્તર: ક્લાઇનફેલ્ટર્સ સિન્ડ્રોમ (Klinefelter's Syndrome)

#2026સ્ત્રીમાં માત્ર એક જ X રંગસૂત્ર (XO) હોવાની જનીનિક ખામીને શું કહે છે?

ઉત્તર: ટર્નર્સ સિન્ડ્રોમ (Turner's Syndrome)

#2027ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી પદ્ધતિનું સત્તાવાર વૈજ્ઞાનિક નામ શું છે?

ઉત્તર: IVF (ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન - In Vitro Fertilisation)

#2028વિશ્વની સૌપ્રથમ ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી (1978 માં જન્મેલી) નું નામ શું હતું?

ઉત્તર: લુઇસ જોય બ્રાઉન (ઇંગ્લેન્ડ)

#2029ભારતની પ્રથમ ટેસ્ટ ટ્યુબ બેબી (1978) નું નામ શું રાખવામાં આવ્યું હતું?

ઉત્તર: દુર્ગા (કનુપ્રિયા અગ્રવાલ - ડૉ. સુભાષ મુખોપાધ્યાય દ્વારા)

#2030એમ્નિયોસેન્ટેસિસ પદ્ધતિ મૂળભૂત રીતે શાના નિદાન માટે વિકસાવાઈ હતી?

ઉત્તર: ગર્ભસ્થ શિશુમાં જનીનિક અને રંગસૂત્રીય ખામીઓની તપાસ માટે

#2031વનસ્પતિમાં જમીન તરફ મૂળની વૃદ્ધિ થવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ધન-ભૂવર્તન (Geotropism)

#2032વનસ્પતિના પ્રકાંડની સૂર્યપ્રકાશ તરફ વળવાની ગતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: ધન-પ્રકાશાનુવર્તન (Phototropism)

#2033મૂળની પાણી તરફ થતી વૃદ્ધિને કયું વર્તન કહેવાય?

ઉત્તર: જલાનુવર્તન (Hydrotropism)

#2034પરાગનલિકાની અંડક તરફની વૃદ્ધિ એ કયા પ્રકારનું હલનચલન છે?

ઉત્તર: રસાયણાનુવર્તન (Chemotropism)

#2035લજામણીના પર્ણોનું સ્પર્શ થતાં બીડાઈ જવું એ કયા પ્રકારનું હલનચલન છે?

ઉત્તર: કંપાનુકુંચન (Thigmonasty / સ્પર્શાનુકુંચન)

#2036વનસ્પતિઓમાં વાયુરૂપ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે કયો હોર્મોન ઓળખાય છે?

ઉત્તર: ઇથિલિન (ફળો પકવતો વાયુ)

#2037વનસ્પતિમાં કોષવિભાજનને ઉત્તેજીત કરતો મુખ્ય અંતઃસ્ત્રાવ કયો છે?

ઉત્તર: સાયટોકાઇનીન

#2038વનસ્પતિના પ્રકાંડની લંબાઈમાં વૃદ્ધિ અને બીજની સુષુપ્તતા તોડતો અંતઃસ્ત્રાવ કયો છે?

ઉત્તર: જીબરેલીન (Gibberellin)

#2039વનસ્પતિમાં અગ્રીય પ્રભાવિતા (ટોચની વૃદ્ધિ) માટે કયો અંતઃસ્ત્રાવ જવાબદાર છે?

ઉત્તર: ઓક્ઝિન (Auxin)

#2040કીટભક્ષી વનસ્પતિઓ (જેમ કે કળશપર્ણ, વિનસ ફ્લાયટ્રેપ) જમીનમાં શાની ઉણપ પૂરી કરવા કીટકો ખાય છે?

ઉત્તર: નાઇટ્રોજન તત્વની ઉણપ પૂરી કરવા

#2041સંપૂર્ણ પરોપજીવી પીળા દોરા જેવી પર્ણહીન વનસ્પતિ કઈ છે?

ઉત્તર: અમરવેલ (Cuscuta)

#2042લીલ અને ફૂગના પરસ્પર સહજીવનથી બનતા વિશિષ્ટ વનસ્પતિ સ્વરૂપને શું કહે છે?

ઉત્તર: લાયકેન (Lichen)

#2043હવામાં સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ (SO₂) ના પ્રદૂષણના શ્રેષ્ઠ કુદરતી સૂચક કોણ છે?

ઉત્તર: લાયકેન (પ્રદૂષિત હવામાં તે સુકાઈ જાય છે)

#2044પ્રયોગશાળામાં વપરાતું લિટમસ કઈ વનસ્પતિમાંથી અર્ક કાઢીને બનાવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: લાયકેન (રોસેલા લાયકેન) માંથી

#2045કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિના મૂળની મૂળગંડિકાઓમાં નાઇટ્રોજન સ્થાપન કરતો બેક્ટેરિયા કયો છે?

ઉત્તર: રાઇઝોબિયમ (Rhizobium)

#2046વાતાવરણના મુક્ત નાઇટ્રોજનને નાઇટ્રેટમાં ફેરવવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: નાઇટ્રોજન સ્થાપન (Nitrogen Fixation)

#2047જમીનમાં રહેલા નાઇટ્રેટનું મુક્ત નાઇટ્રોજન વાયુમાં વિઘટન કરવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ડિનાઇટ્રિફિકેશન (Denitrification)

#2048ધાન્ય પાકોમાં જૈવિક ખાતર (બાયોફર્ટિલાઇઝર) તરીકે કયા મુક્તજીવી બેક્ટેરિયા વપરાય છે?

ઉત્તર: એઝોટોબેક્ટર અને એઝોસ્પાઇરિલમ

#2049ડાંગરના ખેતરોમાં નાઇટ્રોજન પૂરું પાડવા કઈ નીલહરિત લીલ (સાયનોબેક્ટેરિયા) વપરાય છે?

ઉત્તર: એનાબીના અને નોસ્ટોક (એઝોલા ફર્ન સાથે)

#2050વનસ્પતિમાં ખોરાક અને પાણીના વહન માટે આવેલી વાહક પેશીઓ કઈ છે?

ઉત્તર: જલવાહક પેશી (પાણી માટે) અને અન્નવાહક પેશી (ખોરાક માટે)

#2051જલવાહક પેશીમાં પાણીનું વહન માત્ર કઈ દિશામાં થાય છે?

ઉત્તર: માત્ર ઊર્ધ્વ દિશામાં (મૂળથી પર્ણ તરફ એકમાર્ગી)

#2052અન્નવાહક પેશીમાં પ્રકાશસંશ્લેષિત ખોરાકનું વહન કઈ દિશામાં થાય છે?

ઉત્તર: દ્વિમાર્ગી (ઊર્ધ્વ અને અધો બંને દિશામાં જરૂરિયાત મુજબ)

#2053ઝાડના થડમાં વાર્ષિક વલયો (Annual Rings) ની ગણતરી કરીને ઝાડની ઉંમર નક્કી કરવાની વિદ્યાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ડેન્ડ્રોક્રોનોલોજી (Dendrochronology)

#2054વનસ્પતિનું કયું અંગ પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા ઓક્સિજન મુક્ત કરે છે?

ઉત્તર: પર્ણ (લીલા ભાગો)

#2055પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન મુક્ત થતો ઓક્સિજન વાયુ વાસ્તવમાં શેના વિઘટનથી ઉત્પન્ન થાય છે?

ઉત્તર: પાણીના અણુના વિઘટનથી (ફોટોલિસિસ)

#2056વનસ્પતિમાં રાત્રિ દરમિયાન પ્રકાશસંશ્લેષણ બંધ હોવાથી કયો વાયુ બહાર નીકળે છે?

ઉત્તર: કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (શ્વસનક્રિયા દ્વારા)

#2057રણપ્રદેશની વનસ્પતિઓમાં બાષ્પોત્સર્જન ઘટાડવા પાંદડાંનું રૂપાંતર શેમાં થાય છે?

ઉત્તર: કાંટામાં (કંટકોમાં)

#2058નાળિયેરનું પાણી એ વનસ્પતિશાસ્ત્રની દ્રષ્ટિએ શું છે?

ઉત્તર: મુક્ત કેન્દ્રીય ભ્રૂણપોષ (Liquid Endosperm)

#2059વિશ્વનું સૌથી મોટું પુષ્પ કયું છે?

ઉત્તર: રાફ્લેશિયા (Rafflesia arnoldii - વ્યાસ આશરે 1 મીટર)

#2060વિશ્વનું સૌથી નાનું પુષ્પ કયું છે?

ઉત્તર: વુલ્ફિયા (Wolffia - જળપ્લાવિત વનસ્પતિ)

#2061વિશ્વનું સૌથી ઊંચું વૃક્ષ કયું ગણાય છે?

ઉત્તર: રેડવૂડ (હાઇપરિયન - સિકોઇયા સેમ્પરવિરેન્સ, કેલિફોર્નિયા)

#2062સૌથી ઝડપથી વધતું ઘાસ વર્ગનું વૃક્ષ કયું છે?

ઉત્તર: વાંસ (Bamboo)

#2063લવિંગ એ વનસ્પતિનો કયો સુકાઈ ગયેલો ભાગ છે?

ઉત્તર: સૂકી પુષ્પકલિકા (Flower Bud)

#2064કેસર (Saffron) એ પુષ્પનો કયો સુગંધિત ભાગ છે?

ઉત્તર: સ્ત્રીકેસરનો પરાગાસન અને પરાગવાહિની ભાગ (Stigma)

#2065તજ એ કયા વૃક્ષની સુકાયેલી છાલ છે?

ઉત્તર: સિનામોમમ (Cinnamon) વૃક્ષની આંતરિક છાલ

#2066બટાટા એ વનસ્પતિનો કયો રૂપાંતરિત ભાગ છે?

ઉત્તર: ભૂગર્ભીય પ્રકાંડ (સ્તંભકંદ / Tuber)

#2067ગાજર, મૂળો અને શલગમ એ વનસ્પતિનો કયો રૂપાંતરિત ભાગ છે?

ઉત્તર: સંગ્રાહક મૂળ (Taproot)

#2068આદુ અને હળદર એ વનસ્પતિનો કયો ભૂગર્ભીય ભાગ છે?

ઉત્તર: ગાંઠાવાળું ભૂગર્ભીય પ્રકાંડ (રાઇઝોમ - Rhizome)

#2069ડુંગળી અને લસણમાં ખાદ્ય ભાગ કયો છે?

ઉત્તર: માંસલ દળદાર પર્ણો (કંદ - Bulb)

#2070હળદરનો પીળો રંગ કયા સક્રિય ઘટકને આભારી છે?

ઉત્તર: કરક્યુમિન (Curcumin)

#2071ટામેટાંનો લાલ રંગ કયા કુદરતી રંજકદ્રવ્યને કારણે હોય છે?

ઉત્તર: લાઇકોપીન (Lycopene)

#2072ગાજરનો કેસરી-નારંગી રંગ શાની હાજરીને લીધે હોય છે?

ઉત્તર: બીટા-કેરોટીન (Beta-Carotene)

#2073મરચાંનો તીખો સ્વાદ કયા રાસાયણિક તત્વને લીધે હોય છે?

ઉત્તર: કેપ્સેઇસિન (Capsaicin)

#2074ડુંગળી કાપતી વખતે આંખમાંથી આંસુ આવવા પાછળ કયો બાષ્પશીલ વાયુ જવાબદાર છે?

ઉત્તર: સિન-પ્રોપેનેથિઓલ-એસ-ઓક્સાઇડ (સલ્ફર સંયોજનો)

#2075લસણની તીવ્ર લાક્ષણિક ગંધ શેની હાજરીને આભારી છે?

ઉત્તર: એલિસિન (Allicin - સલ્ફરયુક્ત ઘટક)

#2076કોષરસમાં ગ્લુકોઝનું પાયરુવેટમાં રૂપાંતર થવાની ઓક્સિજન રહિત પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગ્લાયકોલિસિસ (Glycolysis / EMP પાથવે)

#2077જારક શ્વસનમાં કણાભસૂત્રમાં થતા ચક્રીય રાસાયણિક પથને શું કહે છે?

ઉત્તર: ક્રેબ્સ ચક્ર (Krebs Cycle / સાઇટ્રિક એસિડ સાયકલ)

#2078ગ્લુકોઝના એક અણુના સંપૂર્ણ જારક ઓક્સિડેશનથી કુલ કેટલા ATP અણુઓ બને છે?

ઉત્તર: આશરે 36 થી 38 ATP

#2079અજારક શ્વસન (આથવણ) માં ગ્લુકોઝના એક અણુમાંથી માત્ર કેટલા ATP મળે છે?

ઉત્તર: માત્ર 2 ATP

#2080સામાન્ય શારીરિક કોષોના વિભાજનથી સમાન રંગસૂત્રોવાળા બે બાળકોષો બને તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: સમભાજન (Mitosis - સમસૂત્રી ભાજન)

#2081જનનકોષો (શુક્રકોષ અને અંડકોષ) બનતી વખતે રંગસૂત્રોની સંખ્યા અડધી થઈ જાય તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: અર્ધીકરણ (Meiosis - અર્ધસૂત્રી ભાજન)

#2082અર્ધીકરણ દરમિયાન સમાન રંગસૂત્રો વચ્ચે જનીનોની અદલાબદલી થવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: વ્યતિકરણ (Crossing Over - જે ભિન્નતા સર્જે છે)

#2083કોષચક્રમાં ડીએનએ (DNA) નું સ્વયંજનન કયા તબક્કામાં થાય છે?

ઉત્તર: ‘S’ તબક્કામાં (સંશ્લેષણ તબક્કો - Synthesis Phase)

#2084અનિયંત્રિત કોષવિભાજનના કારણે શરીરમાં ગાંઠ થવાની સ્થિતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: કેન્સર (નિયોપ્લાઝિયા)

#2085કેન્સરના કોષો લોહી દ્વારા આખા શરીરમાં ફેલાઈ નવી ગાંઠો રચે તે પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: મેટાસ્ટેસિસ (Metastasis)

#2086કેન્સર પ્રેરતા બાહ્ય કારકો (જેમ કે તંબાકુ, રેડિયેશન, કેમિકલ્સ) ને શું કહે છે?

ઉત્તર: કાર્સિનોજેન્સ (Carcinogens)

#2087કેન્સરની તપાસ માટે પેશીનો નાનો ટુકડો લઈ તપાસ કરવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: બાયોપ્સી (Biopsy)

#2088કેન્સરની સારવારની મુખ્ય પદ્ધતિઓ કઈ કઈ છે?

ઉત્તર: સર્જરી, કીમોથેરાપી, રેડિયોથેરાપી અને ઇમ્યુનોથેરાપી

#2089એઇડ્સ (AIDS) ની પ્રાથમિક તપાસ માટે કયો સામાન્ય રક્ત ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: એલિસા ટેસ્ટ (ELISA - Enzyme-Linked Immunosorbent Assay)

#2090એઇડ્સની પુષ્ટિ માટે કરવામાં આવતો કન્ફર્મેટરી ટેસ્ટ કયો છે?

ઉત્તર: વેસ્ટર્ન બ્લોટ ટેસ્ટ (Western Blot Test)

#2091HIV વાયરસ માનવ શરીરના કયા મુખ્ય રોગપ્રતિકારક કોષોનો નાશ કરે છે?

ઉત્તર: હેલ્પર T-કોષો (CD4+ T લિમ્ફોસાઇટ્સ)

#2092વિશ્વ એઇડ્સ દિવસ કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 1 ડિસેમ્બર

#2093વિશ્વ કેન્સર દિવસ ક્યારે મનાવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 4 ફેબ્રુઆરી

#2094વિશ્વ આરોગ્ય દિવસ (World Health Day) ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 7 એપ્રિલ (WHO ની સ્થાપના દિવસ)

#2095વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) નું વડું મથક કયા શહેરમાં આવેલું છે?

ઉત્તર: જીનીવા (સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ)

#2096વિશ્વ ક્ષય દિવસ (વર્લ્ડ ટીબી ડે) ક્યારે ઉજવાય છે?

ઉત્તર: 24 માર્ચ (રોબર્ટ કોચે ટીબીના બેક્ટેરિયા શોધ્યા હતા)

#2097વિશ્વ મેલેરિયા દિવસ કઈ તારીખે મનાવાય છે?

ઉત્તર: 25 એપ્રિલ

#2098વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ ક્યારે ઉજવાય છે?

ઉત્તર: 5 જૂન

#2099વિશ્વ ઓઝોન દિવસ કઈ તારીખે મનાવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 16 સપ્ટેમ્બર (મોન્ટ્રીયલ પ્રોટોકોલની યાદમાં)

#2100આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 21 જૂન

#2101વિશ્વ પર્યાવરણ સંરક્ષણ દિવસ કઈ તારીખે મનાવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: 26 નવેમ્બર

#2102માનવ શરીરમાં ચયાપચય દર (BMR) નું નિયમન કરતો મુખ્ય અંતઃસ્ત્રાવ કયો છે?

ઉત્તર: થાયરોક્સિન

#2103રક્તવાહિનીઓમાં રક્તનું દબાણ સામાન્ય કરતાં સતત વધુ રહે તે સ્થિતિને શું કહેવાય?

ઉત્તર: હાયપરટેન્શન (હાઈ બ્લડ પ્રેશર)

#2104કયા વિટામિનની ઉણપથી હોઠના ખૂણા ફાટવા અને જીભ પર ચાંદા પડવાની સમસ્યા થાય છે?

ઉત્તર: વિટામિન-B2 (રિબોફ્લેવિન)

#2105વનસ્પતિમાં પર્ણરંધ્રો ખૂલવા અને બંધ થવાની ક્રિયાનું નિયંત્રણ કયા કોષો કરે છે?

ઉત્તર: રક્ષક કોષો (ગાર્ડ સેલ્સ)

#2106રક્ષક કોષોમાં કયા આયનોના પ્રવેશથી પર્ણરંધ્ર ખૂલે છે?

ઉત્તર: પોટેશિયમ આયનો (K⁺)

#2107જમીનમાંથી મૂળ દ્વારા પાણીના શોષણ માટે કઈ ભૌતિક-જૈવિક પ્રક્રિયા મહત્વની છે?

ઉત્તર: આસૃતિ (ઓસ્મોસિસ)

#2108વનસ્પતિની ઊંચાઈ સુધી રસારોહણ (પાણી ઉપર ચઢવું) માટે કયો સિદ્ધાંત જાણીતો છે?

ઉત્તર: ઉત્સ્વેદન-ખેંચાણ અને સંલગ્ન બળનો સિદ્ધાંત (ડિક્સન અને જોલી)

#2109વનસ્પતિના પર્ણોની કિનારી પરથી પ્રવાહી સ્વરૂપે પાણીના ટીપાં બહાર નીકળવાની ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: બિંદુત્સ્વેદન (Guttation)

#2110બિંદુત્સ્વેદનની ક્રિયા પર્ણની કિનારી પર આવેલા કયા વિશિષ્ટ છિદ્રો દ્વારા થાય છે?

ઉત્તર: જલરંધ્રો (હાઇડાથોડ્સ - Hydathodes)

#2111વનસ્પતિમાં પ્રકાશ-અવધિ (દિવસ-રાતની લંબાઈ) ના આધારે પુષ્પોદ્ભવ થવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રકાશ-અવધિકાળ (Photoperiodism)

#2112વનસ્પતિમાં પુષ્પ નિર્માણને ઉત્તેજિત કરતો કાલ્પનિક અંતઃસ્ત્રાવ કયો ગણાય છે?

ઉત્તર: ફ્લોરિજન (Florigen)

#2113બીજને નીચા તાપમાનની સારવાર આપી ઝડપી પુષ્પોદ્ભવ કરાવવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: વાસંતીકરણ (Vernalization)

#2114સૂક્ષ્મ પ્રવર્ધન (Micropropagation) પદ્ધતિ વનસ્પતિ સંવર્ધનની કઈ ટેકનિક પર આધારિત છે?

ઉત્તર: પેશી સંવર્ધન (ટિશ્યુ કલ્ચર)

#2115વનસ્પતિના કોઈપણ એક જીવંત કોષમાંથી સંપૂર્ણ નવો છોડ વિકસાવવાની ક્ષમતાને શું કહે છે?

ઉત્તર: પૂર્ણક્ષમતા (ટોટિપોટન્સી - Totipotency)

#2116પેશી સંવર્ધનમાં અવિભેદિત કોષોના સમૂહને શું કહેવાય છે?

ઉત્તર: કેલસ (Callus)

#2117વનસ્પતિ કોષમાંથી કોષદીવાલ દૂર કરતાં બાકી રહેતા જીવરસના ભાગને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્રોટોપ્લાસ્ટ (જીવરસકાય)

#2118બે ભિન્ન વનસ્પતિઓના પ્રોટોપ્લાસ્ટને જોડીને નવી સંકર જાત બનાવવાની પદ્ધતિ કઈ છે?

ઉત્તર: દૈહિક સંકરણ (Somatic Hybridization - દા.ત. પોમેટો)

#2119બટાટા અને ટામેટાના દૈહિક સંકરણથી પ્રયોગશાળામાં બનાવેલો સંકર છોડ કયો હતો?

ઉત્તર: પોમેટો (Pomato)

#2120જનીન પરિવર્તિત પાકો (GM Crops) ના પર્યાવરણીય પ્રભાવનું મૂલ્યાંકન કરતી ભારતીય સમિતિ કઈ છે?

ઉત્તર: GEAC (જિનેટિક એન્જિનિયરિંગ એપ્રુવલ કમિટી)

#2121તંતુમય કેપ્સ્યુલર પ્રોટીન જે વાળ, નખ, શિંગડાં અને ખરીના બંધારણમાં હોય છે તે કયું?

ઉત્તર: કેરાટિન (Keratin)

#2122ત્વચા અને રજ્જુઓને સ્થિતિસ્થાપકતા તથા મજબૂતાઈ આપતું શરીરનું મુખ્ય પ્રોટીન કયું છે?

ઉત્તર: કોલેજન (Collagen)

#2123પ્રાણી જગતમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતું પ્રોટીન કયું છે?

ઉત્તર: કોલેજન

#2124સમગ્ર જીવાવરણમાં સૌથી વધુ વિપુલ પ્રમાણમાં મળી આવતો પ્રોટીન/ઉત્સેચક કયો છે?

ઉત્તર: રુબિસ્કો (RuBisCO - વનસ્પતિમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે)

#2125C4 વનસ્પતિઓમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ સ્વીકારનાર પ્રથમ પદાર્થ કયો છે?

ઉત્તર: ફોસ્ફોઇનોલ પાયરુવેટ (PEP)

#2126શેરડી, મકાઈ અને જુવાર જેવી વનસ્પતિઓ કયા પ્રકાશસંશ્લેષી પથનું અનુસરણ કરે છે?

ઉત્તર: C4 પથ (હેચ-સ્લેક પથ)

#2127રણપ્રદેશની માંસલ વનસ્પતિઓમાં રાત્રે પર્ણરંધ્રો ખૂલવાની વિશિષ્ટ ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: CAM પથ (ક્રેસ્યુલેસિયન એસિડ મેટાબોલિઝમ)

#2128પ્રકાશશ્વસન (Photorespiration) એ વનસ્પતિ માટે ફાયદાકારક પ્રક્રિયા છે કે નુકસાનકારક?

ઉત્તર: વ્યર્થ અને નુકસાનકારક (જેમાં ઊર્જા વેડફાય છે અને નીપજ મળતી નથી)

#2129રક્તમાં કેલ્શિયમનું પ્રમાણ ઘટાડવાનું કાર્ય કયો હોર્મોન કરે છે?

ઉત્તર: કેલ્સિટોનિન (Calcitonin)

#2130રક્તમાં કેલ્શિયમનું સ્તર વધારવાનું કામ કયો હોર્મોન કરે છે?

ઉત્તર: પેરાથોર્મોન (PTH - પેરાથાઇરોઇડ હોર્મોન)

#2131મૂત્રમાં પાણીનું પુનઃશોષણ કરાવી પેશાબનું પ્રમાણ ઘટાડતો એન્ટિ-ડાયયુરેટિક હોર્મોન (ADH) કયો છે?

ઉત્તર: વાસોપ્રિસિન (Vasopressin)

#2132વાસોપ્રિસિન (ADH) ની ઉણપથી વારંવાર પેશાબ જવું પડે તેવા ડાયાબિટીસને શું કહે છે?

ઉત્તર: ડાયાબિટીસ ઇન્સિપિડસ (Diabetes Insipidus)

#2133માનવ શરીરમાં દૈનિક લયબદ્ધતા અને જાગરણ-ચક્ર જાળવતી પીનિયલ ગ્રંથિ ક્યાં આવેલી છે?

ઉત્તર: મગજના અગ્ર ભાગમાં (એપિથેલેમસ પર)

#2134બાળકમાં જન્મજાત રોગપ્રતિકારક શક્તિ આપતું માતાનું પ્રથમ પીળાશ પડતું દૂધ શું કહેવાય છે?

ઉત્તર: કોલોસ્ટ્રમ (ખીરુ)

#2135કોલોસ્ટ્રમમાં કયા એન્ટિબોડી વિપુલ પ્રમાણમાં હાજર હોય છે જે બાળકનું રક્ષણ કરે છે?

ઉત્તર: IgA એન્ટિબોડી

#2136જરાયુ (પ્લેસેન્ટા) ને ઓળંગીને ગર્ભમાં પ્રવેશી શકતો એકમાત્ર એન્ટિબોડી કયો છે?

ઉત્તર: IgG એન્ટિબોડી

#2137શરીરમાં એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓ વખતે કયા એન્ટિબોડીનું ઉત્પાદન વધી જાય છે?

ઉત્તર: IgE એન્ટિબોડી

#2138કદમાં સૌથી મોટો પેન્ટામેરિક (પાંચ ઘટકવાળો) એન્ટિબોડી કયો છે?

ઉત્તર: IgM એન્ટિબોડી

#2139વિશ્વમાં શીતળા (Smallpox) નું સત્તાવાર સંપૂર્ણ નિર્મૂલન WHO દ્વારા ક્યારે જાહેર કરાયું?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1980 માં

#2140વિષાણુ (વાયરસ) થી સંક્રમિત કોષો તંદુરસ્ત કોષોને બચાવવા કયા ગ્લાયકોપ્રોટીન મુક્ત કરે છે?

ઉત્તર: ઇન્ટરફેરોન (Interferon)

#2141સ્વ-રોગપ્રતિકારકતા (Autoimmunity) માં શરીરનું રોગપ્રતિકારક તંત્ર કોના પર હુમલો કરે છે?

ઉત્તર: શરીરના પોતાના જ સ્વસ્થ કોષો અને પેશીઓ પર

#2142સ્વ-રોગપ્રતિકારક રોગ (Autoimmune Disease) નું સામાન્ય ઉદાહરણ આપો.

ઉત્તર: રુમેટોઇડ આર્થરાઇટિસ (આમવાત સંધિવા)

#2143માનવ શરીરમાં લસિકાભ અંગોમાં પ્રાથમિક લસિકાભ અંગો કયા છે?

ઉત્તર: અસ્થિમજ્જા અને થાઇમસ ગ્રંથિ

#2144T-લિમ્ફોસાઇટ કોષોનું પરિપક્વન શરીરના કયા અંગમાં થાય છે?

ઉત્તર: થાઇમસ ગ્રંથિમાં

#2145B-લિમ્ફોસાઇટ કોષોનું નિર્માણ અને પરિપક્વન ક્યાં થાય છે?

ઉત્તર: અસ્થિમજ્જામાં (Bone Marrow)

#2146કાર્બનિક પદાર્થોના વિઘટનથી ઉત્પન્ન થતો મુખ્ય બાયોગેસ કયો છે?

ઉત્તર: મિથેન (CH₄ - આશરે 50% થી 70%)

#2147ગોબર ગેસ પ્લાન્ટમાં છાણમાંથી મિથેન વાયુ બનાવતા અજારક બેક્ટેરિયા કયા છે?

ઉત્તર: મિથેનોજેન્સ (દા.ત. મિથેનોબેક્ટેરિયમ)

#2148ગાય-ભેંસ જેવા વાગોળનારા પ્રાણીઓના જઠરના પ્રથમ ખંડને (રૂમેન) શું કહે છે?

ઉત્તર: આમાશય (રૂમેન - Rumen)

#2149તૃણાહારી પ્રાણીઓના આમાશયમાં સેલ્યુલોઝનું પાચન કોની મદદથી થાય છે?

ઉત્તર: સહજીવી મિથેનોજેનિક બેક્ટેરિયા અને પ્રોટોઝોઆ દ્વારા

#2150મનુષ્ય સેલ્યુલોઝ (ઘાસ) નું પાચન કેમ કરી શકતો નથી?

ઉત્તર: મનુષ્યના પાચનતંત્રમાં સેલ્યુલેઝ (Cellulase) ઉત્સેચકનો અભાવ હોય છે

#2151ખાદ્ય પદાર્થોમાં રહેલો સેલ્યુલોઝ માનવ પાચનમાં કઈ રીતે ઉપયોગી બને છે?

ઉત્તર: રુક્ષાંશ (રેસા/Roughage) તરીકે મળત્યાગ સરળ બનાવવા

#2152માનવ આહારમાં પાચક ઉત્સેચકો વગરનું પાચન સહાયક પ્રવાહી કયું છે?

ઉત્તર: પિત્તરસ (Bile)

#2153આંસુ અને લાળ ઉપરાંત પરસેવામાં પણ જીવાણુનાશક કયો ઉત્સેચક હોય છે?

ઉત્તર: લાયસોઝાઇમ

#2154માનવ શરીરમાં સૌથી ઝડપી વિભાજન પામતા પેશી કોષો કયા છે?

ઉત્તર: અસ્થિમજ્જા અને આંતરડાના અધિચ્છદીય કોષો

#2155માનવ શરીરમાં પુખ્ત અવસ્થામાં વિભાજન ન પામતા કાયમી કોષો કયા છે?

ઉત્તર: ચેતાકોષો (ન્યુરોન્સ) અને હૃદયના સ્નાયુકોષો

#2156ચેતાકોષોમાં તારાકેન્દ્રનો અભાવ હોવાથી તેઓ શું કરી શકતા નથી?

ઉત્તર: કોષવિભાજન (નવા કોષોનું નિર્માણ)

#2157પ્રકાશની ગેરહાજરીમાં કૂંપળો સફેદ કે પીળાશ પડતી અલ્પવિકસિત રહે તે સ્થિતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: પીળાશપણું (ઇટીઓલેશન - Etiolation)

#2158હરિતદ્રવ્ય (ક્લોરોફિલ) ના કેન્દ્રમાં કઈ ધાતુનું પરમાણુ રહેલું હોય છે?

ઉત્તર: મેગ્નેશિયમ (Mg)

#2159વનસ્પતિમાં મેગ્નેશિયમની ઉણપથી પાંદડાં પીળાં પડી જાય તે ખામીને શું કહે છે?

ઉત્તર: હરિતહીનતા (ક્લોરોસિસ - Chlorosis)

#2160વનસ્પતિમાં પેશીઓનો ક્ષય થવો અને પર્ણકિનારી સુકાઈ જવી તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: નેક્રોસિસ (પેશીક્ષય - Necrosis)

#2161રાસાયણિક ખાતરોમાં મુખ્ય ત્રણ ગુરુપોષક તત્વો કયા છે?

ઉત્તર: નાઇટ્રોજન, ફોસ્ફરસ અને પોટેશિયમ (NPK)

#2162યુરિયા ખાતરમાં નાઇટ્રોજનનું પ્રમાણ આશરે કેટલા ટકા હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 46%

#2163પ્રયોગશાળામાં સૌપ્રથમ કાર્બનિક સંયોજન યુરિયાનું અકાર્બનિક પદાર્થમાંથી સંશ્લેષણ કોણે કર્યું?

ઉત્તર: ફ્રેડરિક વ્હોલર (1828)

#2164યુરિયા બનાવવામાં કયા અકાર્બનિક પદાર્થને ગરમ કરવામાં આવ્યો હતો?

ઉત્તર: એમોનિયમ સાયનેટ (NH₄CNO)

#2165યુરિયાનું રાસાયણિક સૂત્ર શું છે?

ઉત્તર: NH₂CONH₂ (કાર્બોનાઇલ ડાયએમાઇડ)

#2166ખેતીમાં યુરિયાના ધીમા વિસર્જન અને ક્ષમતા વધારવા હાલમાં શેનું કોટિંગ કરાય છે?

ઉત્તર: લીમડાના તેલનું (નીમ કોટેડ યુરિયા)

#2167જળચર ઇકોસિસ્ટમમાં ખાતરો વહી જવાથી શેવાળ વધી જઈ ઓક્સિજન ઘટવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: યુટ્રોફિકેશન (Eutrophication)

#2168જળાશયોમાં પ્રદૂષણ માપવા માટે વપરાતો BOD માપદંડ શું દર્શાવે છે?

ઉત્તર: બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ (Biochemical Oxygen Demand)

#2169BOD નું ઊંચું મૂલ્ય પાણી વિશે શું સૂચવે છે?

ઉત્તર: પાણી વધુ પ્રદૂષિત છે અને ઓર્ગેનિક કચરો વધુ છે

#2170પાણીમાં ઓગળેલા ઓક્સિજન (DO) નું લઘુત્તમ પ્રમાણ જળચરો માટે કેટલું હોવું જરૂરી છે?

ઉત્તર: ઓછામાં ઓછું 4 થી 6 mg/L (PPM)

#2171આહારશૃંખલામાં ઝેરી રસાયણો (દા.ત. DDT) નું પ્રમાણ ક્રમશઃ વધવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: જૈવિક વિશાલન (બાયોમેગ્નિફિકેશન - Biomagnification)

#2172DDT ના જૈવિક વિશાલનથી પક્ષીઓમાં કઈ ગંભીર સમસ્યા સર્જાઈ હતી?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ ચયાપચય ખોરવાતાં ઈંડાંનું કવચ પાતળું થવું અને તૂટી જવું

#2173DDT નું પૂરું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: ડાયક્લોરો ડાયફિનાઇલ ટ્રાયક્લોરોઇથેન

#2174પર્યાવરણીય જાગૃતિ લાવનાર પ્રખ્યાત પુસ્તક ‘સાયલન્ટ સ્પ્રિંગ’ (Silent Spring) ના લેખક કોણ હતા?

ઉત્તર: રશેલ કાર્સન (Rachel Carson - 1962)

#2175જાપાનમાં મિનામાટા ખાડીમાં પારાયુક્ત (પારો) ઔદ્યોગિક કચરો ભળવાથી કયો રોગ ફેલાયો હતો?

ઉત્તર: મિનામાટા રોગ (Minamata Disease - ન્યુરોલોજીકલ રોગ)

#2176કેડમિયમ ધાતુના પ્રદૂષણથી જાપાનમાં હાડકાં અને સાંધાનો કયો દર્દનાક રોગ થયો હતો?

ઉત્તર: ઇટાઇ-ઇટાઇ રોગ (Itai-Itai Disease)

#2177પીવાના પાણીમાં આર્સેનિક તત્વનું વધુ પ્રમાણ કયા રોગ માટે જવાબદાર છે?

ઉત્તર: બ્લેક ફૂટ રોગ (Black Foot Disease)

#2178પીવાના પાણીમાં ફ્લોરાઇડનું વધુ પ્રમાણ દાંત અને હાડકાંનો કયો રોગ પેદા કરે છે?

ઉત્તર: ફ્લોરોસિસ (Fluorosis)

#2179પીવાના પાણીમાં નાઇટ્રેટનું વધુ પ્રમાણ શિશુઓમાં કયો જીવલેણ રોગ કરે છે?

ઉત્તર: બ્લુ બેબી સિન્ડ્રોમ (મેથેમોગ્લોબિનેમિયા)

#2180ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના (2-3 ડિસેમ્બર, 1984) માં યુનિયન કાર્બાઇડ ફેક્ટરીમાંથી કયો ઝેરી ગેસ લીક થયો હતો?

ઉત્તર: મિથાઇલ આઇસોસાયનેટ (MIC)

#2181ધ્વનિ પ્રદૂષણનું નિયમન કરવા રાત્રિના સમયે સામાન્ય રહેણાંક વિસ્તારમાં અવાજની મર્યાદા કેટલી નક્કી કરાઈ છે?

ઉત્તર: 45 ડેસિબેલ (dB)

#2182હોસ્પિટલ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની આસપાસના 100 મીટર વિસ્તારને કેવો ઝોન જાહેર કરાય છે?

ઉત્તર: સાયલન્સ ઝોન (શાંત વિસ્તાર)

#2183સતત કેટલા ડેસિબેલથી વધુ તીવ્રતાવાળો અવાજ સાંભળવાથી કાયમી બહેરાશ આવી શકે છે?

ઉત્તર: 85 થી 90 dB કરતાં વધુ અવાજ

#2184જેટ વિમાન ટેક-ઓફ કરે ત્યારે અવાજની તીવ્રતા આશરે કેટલા ડેસિબેલ હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 130 થી 150 dB

#2185કાનની સાંભળવાની લઘુત્તમ સીમા (શ્રવણ થ્રેશોલ્ડ) કેટલા ડેસિબેલ ગણાય છે?

ઉત્તર: 0 dB

#2186ધ્વનિની પિચ (તીણાપણું) મુખ્યત્વે અવાજના કયા ગુણધર્મ પર આધાર રાખે છે?

ઉત્તર: આવૃત્તિ (Frequency) પર

#2187સ્ત્રીઓ અને બાળકોનો અવાજ પુરુષો કરતાં તીણો કેમ હોય છે?

ઉત્તર: સ્વરતંતુઓની ઊંચી આવૃત્તિના કારણે

#2188પુરુષોમાં કંઠમણિ (એડમ્સ એપલ) બહાર ઉપસી આવવાનું કારણ કયો અંતઃસ્ત્રાવ છે?

ઉત્તર: ટેસ્ટોસ્ટેરોન (કંઠનળીનો વિકાસ)

#2189ધ્વનિની પ્રબળતા (મોટાપણું) ધ્વનિ તરંગના કયા ભૌતિક લક્ષણ પર આધાર રાખે છે?

ઉત્તર: કંપનવિસ્તાર (Amplitude) ના વર્ગ પર

#2190ધ્વનિનો વેગ ઘન, પ્રવાહી અને વાયુ પૈકી કયા માધ્યમમાં સૌથી વધુ હોય છે?

ઉત્તર: ઘન માધ્યમમાં (દા.ત. સ્ટીલમાં આશરે 5000 m/s)

#2191હવા કરતાં પાણીમાં ધ્વનિનો વેગ કેટલા ગણો વધારે હોય છે?

ઉત્તર: આશરે 4 થી 4.5 ગણો (આશરે 1480 m/s)

#2192તાપમાન વધતાં હવામાં ધ્વનિના વેગમાં શું ફેરફાર થાય છે?

ઉત્તર: વેગ વધે છે (દર 1°C વધતાં આશરે 0.61 m/s વધે છે)

#2193ભેજવાળી હવામાં ધ્વનિનો વેગ સૂકી હવા કરતાં વધુ હોય છે કે ઓછો?

ઉત્તર: વધુ હોય છે (ભેજવાળી હવાની ઘનતા ઓછી હોવાથી)

#2194હવાના દબાણમાં ફેરફાર થવાથી ધ્વનિના વેગ પર શું અસર થાય છે?

ઉત્તર: કોઈ અસર થતી નથી (દબાણથી સ્વતંત્ર છે)

#2195જ્યારે ઉદ્ગમ અને શ્રોતા વચ્ચે સાપેક્ષ ગતિ હોય ત્યારે સંભળાતી આવૃત્તિ બદલાય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: ડોપ્લર અસર (Doppler Effect)

#2196ટ્રેન નજીક આવતાં તેની સીટીનો અવાજ તીણો સંભળાય તે કઈ ઘટના છે?

ઉત્તર: ધ્વનિની ડોપ્લર અસર

#2197ખગોળશાસ્ત્રમાં તારાઓનું પૃથ્વી તરફ આવવું કે દૂર જવું કઈ અસરથી જાણી શકાય છે?

ઉત્તર: પ્રકાશની ડોપ્લર અસર (રેડ શિફ્ટ અને બ્લુ શિફ્ટ)

#2198પોલીસ વાહનોની ગતિ માપવા માટે વપરાતી સ્પીડ ગન કયા સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે?

ઉત્તર: ડોપ્લર રડાર સિદ્ધાંત પર

#2199સિનેમા હોલ કે ઓડિટોરિયમમાં ધ્વનિના વારંવાર થતા પરાવર્તનને લીધે ગૂંજ જળવાઈ રહે તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: અનુરણન (Reverberation)

#2200ઓડિટોરિયમની છત અને દીવાલો પર અનુરણન ઘટાડવા શાનું આવરણ લગાડાય છે?

ઉત્તર: ધ્વનિશોષક સામગ્રી (જેમ કે ફાઇબરબોર્ડ, પડદા, છિદ્રાળુ પ્લાસ્ટર)

#2201મોટા હોલની છત ગોળાકાર (વક્ર) શા માટે બનાવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: પરાવર્તન પામીને ધ્વનિ હોલના તમામ ખૂણાઓ સુધી સરખી રીતે પહોંચી શકે

#2202સ્ટેથોસ્કોપમાં દર્દીના ધબકારા તબીબના કાન સુધી કયા સિદ્ધાંતથી પહોંચે છે?

ઉત્તર: નળીની અંદર થતા ધ્વનિના બહુવિધ પરાવર્તન દ્વારા

#2203વાયોલિન, ગિટાર કે સિતાર જેવા વાજિંત્રોમાં ધ્વનિ કોના કંપનથી ઉત્પન્ન થાય છે?

ઉત્તર: તણાયેલા તારના કંપનથી

#2204વાંસળી, શરણાઈ અને હાર્મોનિયમમાં અવાજ શેના દોલનથી પેદા થાય છે?

ઉત્તર: હવાના સ્તંભ (Air Column) ના દોલનોથી

#2205તબલાં, ઢોલક કે ડ્રમમાં અવાજ ઉત્પન્ન કરતી સપાટી કઈ છે?

ઉત્તર: ખેંચાયેલી સ્થિતિસ્થાપક ચર્મપટલ (મેમ્બ્રેન)

#2206જ્યારે બાહ્ય બળની આવૃત્તિ પદાર્થની કુદરતી આવૃત્તિ જેટલી થાય ત્યારે મોટા કંપનવિસ્તારથી થતા દોલનોને શું કહે છે?

ઉત્તર: અનુનાદ (Resonance)

#2207સૈનિકોને પુલ પરથી કૂચ (માર્ચ પાસ્ટ) કરતી વખતે કદમતાલ ન કરવાનો આદેશ કેમ અપાય છે?

ઉત્તર: કદમતાલની આવૃત્તિ પુલની આવૃત્તિ સાથે એક થઈ અનુનાદ રચાઈ પુલ તૂટી ન પડે તે માટે

#2208રેડિયો ટ્યુનિંગ કરતી વખતે સ્ટેશન પકડાવું એ કઈ ભૌતિક ઘટનાનું ઉદાહરણ છે?

ઉત્તર: વિદ્યુતીય અનુનાદ (Electrical Resonance)

#2209પૃથ્વીના પેટાળમાંથી નીકળતા ભૂકંપીય તરંગોમાં સૌથી ઝડપી પ્રાથમિક તરંગો કયા છે?

ઉત્તર: P-તરંગો (પ્રાથમિક તરંગો - સંગત તરંગો)

#2210ભૂકંપના કયા ગૌણ તરંગો માત્ર ઘન માધ્યમમાંથી જ પસાર થઈ શકે છે, પ્રવાહીમાંથી નહીં?

ઉત્તર: S-તરંગો (દ્વિતીયક તરંગો - લંબગત તરંગો)

#2211પૃથ્વીની સપાટી પર સૌથી વધુ વિનાશ વેરતા ભૂકંપીય સપાટી તરંગો કયા છે?

ઉત્તર: L-તરંગો (લવ તરંગો અને રેલે તરંગો)

#2212પૃથ્વીના પેટાળમાં જ્યાંથી ભૂકંપ ઉત્પન્ન થાય છે તે મૂળ કેન્દ્રને શું કહે છે?

ઉત્તર: ભૂકંપ ઉદ્ગમકેન્દ્ર (ફોકસ / હાઇપોસેન્ટર)

#2213ભૂકંપ કેન્દ્રની બરાબર ઉપર પૃથ્વીની સપાટી પર આવેલા બિંદુને શું કહે છે?

ઉત્તર: અધિકેન્દ્ર (એપિસેન્ટર - Epicenter)

#2214સમુદ્રના પેટાળમાં આવતા પ્રચંડ ભૂકંપથી ઉદ્ભવતા વિશાળ વિનાશક મોજાંને શું કહેવાય?

ઉત્તર: સુનામી (Tsunami)

#2215‘સુનામી’ શબ્દ મૂળ કઈ ભાષાનો શબ્દ છે?

ઉત્તર: જાપાનીઝ ભાષાનો (બંદરિય મોજાં)

#221626 ડિસેમ્બર, 2004 ના રોજ હિંદ મહાસાગરમાં સુનામી કયા દેશના દરિયાકિનારે આવેલા ભૂકંપથી સર્જાઈ હતી?

ઉત્તર: ઇન્ડોનેશિયા (સુમાત્રા ટાપુ નજીક)

#2217ભારતમાં સુનામીની પૂર્વ ચેતવણી આપતી સિસ્ટમ (ITEWS) ક્યાં કાર્યરત છે?

ઉત્તર: હૈદરાબાદ (INCOIS ખાતે)

#2218વાવાઝોડાના કેન્દ્રમાં આવેલા અત્યંત શાંત અને ઓછા દબાણવાળા વિસ્તારને શું કહે છે?

ઉત્તર: ચક્રવાતની આંખ (Eye of the Cyclone)

#2219ચક્રવાતમાં ઉત્તર ગોળાર્ધમાં પવનો કઈ દિશામાં ઘૂમે છે?

ઉત્તર: ઘડિયાળના કાંટાની વિરુદ્ધ દિશામાં (એન્ટિ-ક્લોકવાઇઝ)

#2220દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં ચક્રવાતી પવનોની દિશા કઈ હોય છે?

ઉત્તર: ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં (ક્લોકવાઇઝ)

#2221પૃથ્વીના પરિભ્રમણને કારણે પવનોની દિશામાં થતા વિચલનને કયું બળ કહે છે?

ઉત્તર: કોરિઓલિસ બળ (Coriolis Force)

#2222અમેરિકા અને કેરેબિયન સમુદ્રમાં ઉદ્ભવતા ભયાનક ચક્રવાતોને કયા નામે ઓળખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: હરિકેન (Hurricane)

#2223ચીન અને જાપાનના દરિયામાં આવતા વિનાશક ઉષ્ણકટિબંધીય તોફાનોને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ટાઇફૂન (Typhoon)

#2224ઓસ્ટ્રેલિયામાં ચક્રવાતને પરંપરાગત રીતે કયા નામે ઓળખવામાં આવે છે?

ઉત્તર: વિલી-વિલી (Willy-Willy)

#2225અમેરિકાના મેદાની ભાગોમાં જમીન પર ગોળ ઘૂમતી ફનલ આકારની વિનાશક હવાને શું કહે છે?

ઉત્તર: ટોર્નેડો (Tornado / બવંડર)

#2226ટોર્નેડોની તીવ્રતા માપવા માટે કયો સ્કેલ વપરાય છે?

ઉત્તર: ફુજિતા સ્કેલ (Fujita Scale / F-Scale)

#2227હરિકેનની તીવ્રતા માપવા માટે કયો સ્કેલ વપરાય છે?

ઉત્તર: સફિર-સિમ્પસન સ્કેલ (Saffir-Simpson Scale)

#2228પૃથ્વીના ભૂકવચમાં ખડકોના મોટા ટુકડાઓ જે એકબીજા સાથે સરકે છે તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ટેક્ટોનિક પ્લેટ્સ (ભૂ-તકતીઓ)

#2229ખંડવિસ્થાપન સિદ્ધાંત (Continental Drift Theory) સૌપ્રથમ 1912 માં કોણે રજૂ કર્યો?

ઉત્તર: આલ્ફ્રેડ વેગનર (Alfred Wegener)

#2230પ્રાચીન કાળમાં તમામ ખંડો એક વિશાળ ભૂખંડ સ્વરૂપે જોડાયેલા હતા તેને શું નામ અપાયું હતું?

ઉત્તર: પેન્જિયા (Pangaea)

#2231પેન્જિયાની આસપાસ ઘેરાયેલા એકમાત્ર મહાસાગરને શું કહેવાતો હતો?

ઉત્તર: પેન્થાલસા (Panthalassa)

#2232હિમાલય પર્વતમાળા કઈ બે ટેક્ટોનિક પ્લેટોની ટક્કરથી રચાઈ છે?

ઉત્તર: ઇન્ડિયન પ્લેટ અને યુરેશિયન પ્લેટની ટક્કરથી

#2233હિમાલય જ્યાં રચાયો ત્યાં પ્રાચીન સમયમાં કયો છીછરો સમુદ્ર આવેલો હતો?

ઉત્તર: ટેથિસ સમુદ્ર (Tethys Sea)

#2234પ્રશાંત મહાસાગરની ફરતે આવેલા જ્વાળામુખી અને ભૂકંપના પટ્ટાને શું કહે છે?

ઉત્તર: રિંગ ઓફ ફાયર (Ring of Fire / અગ્નિવલય)

#2235વિશ્વના સૌથી વધુ સક્રિય જ્વાળામુખી અને ભૂકંપ કયા વિસ્તારમાં થાય છે?

ઉત્તર: પ્રશાંત મહાસાગરના અગ્નિવલય (Ring of Fire) માં

#2236ભારતમાં આવેલો એકમાત્ર સક્રિય જ્વાળામુખી કયો છે?

ઉત્તર: બેરન ટાપુ (અંદમાન અને નિકોબાર)

#2237અંદમાનમાં આવેલો સુષુપ્ત (નિષ્ક્રિય) જ્વાળામુખી ટાપુ કયો છે?

ઉત્તર: નારકોન્ડમ ટાપુ

#2238ભૂમધ્ય સમુદ્રનું ‘દીવાદાંડી’ (Lighthouse of the Mediterranean) કયા જ્વાળામુખીને કહે છે?

ઉત્તર: સ્ટ્રોમ્બોલી જ્વાળામુખી (ઇટાલી)

#2239વિશ્વનો સૌથી ઊંચો સક્રિય જ્વાળામુખી પર્વત કયો છે?

ઉત્તર: ઓજોસ ડેલ સાલાડો (એન્ડીઝ પર્વતમાળા - ચિલી/આર્જેન્ટિના)

#2240જ્વાળામુખી ફાટતી વખતે સૌથી વધુ માત્રામાં કયો વાયુ બહાર નીકળે છે?

ઉત્તર: પાણીની વરાળ (જળબાષ્પ - 60% થી વધુ)

#2241જ્વાળામુખીના મુખ પર રચાતા વાટકા જેવા મોટા ખાડાને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ક્રેટર (Crater) અથવા કાલ્ડેરા (Caldera)

#2242મહારાષ્ટ્રનું લોનાર સરોવર એ કેવું સરોવર છે?

ઉત્તર: ઉલ્કાપાતથી બનેલું ક્રેટર સરોવર (બેસાલ્ટ ખડકમાં)

#2243જમીનની અંદરથી ગરમ પાણી અને વરાળના ફુવારા આપમેળે ઊડે તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: ગીઝર (Geyser - ઉષ્ણ જળના ફુવારા)

#2244અમેરિકાના યલોસ્ટોન નેશનલ પાર્કમાં આવેલું સૌથી પ્રખ્યાત ગીઝર કયું છે?

ઉત્તર: ઓલ્ડ ફેઇથફુલ (Old Faithful)

#2245ગુજરાતમાં ગરમ પાણીના કુદરતી ઝરા કયા સ્થળોએ આવેલા છે?

ઉત્તર: તુલસીશ્યામ, ઉનાઈ, લસુંદ્રા અને ટુવા

#2246કુદરતી ગરમ પાણીના ઝરામાં કયા તત્વની હાજરી ચામડીના રોગો મટાડવામાં ગુણકારી મનાય છે?

ઉત્તર: સલ્ફર (ગંધક) ની હાજરી

#2247ખડકોના મૂળભૂત ત્રણ પ્રકારો કયા છે?

ઉત્તર: 1. અગ્નિકૃત ખડકો, 2. પ્રસ્તર (જળકૃત) ખડકો, 3. રૂપાંતરિત ખડકો

#2248મેગ્મા કે લાવા ઠંડો થઈને જામી જવાથી બનતા પ્રાથમિક ખડકો કયા છે?

ઉત્તર: અગ્નિકૃત ખડકો (Igneous Rocks - જેમ કે બેસાલ્ટ, ગ્રેનાઇટ)

#2249દક્ષિણ ભારતનો દખ્ખણનો ઉચ્ચપ્રદેશ કયા અગ્નિકૃત ખડકોના લાવાથી બનેલો છે?

ઉત્તર: બેસાલ્ટ ખડકોથી

#2250બેસાલ્ટ ખડકોના ખવાણ અને ઘસારણથી કપાસની કઈ કાળી જમીન બને છે?

ઉત્તર: રેગુર જમીન (કાળી જમીન)

#2251કાળી જમીન (રેગુર) માં કયા પાકનું સૌથી વધુ અને ઉત્તમ ઉત્પાદન થાય છે?

ઉત્તર: કપાસ (તેથી તેને કપાસની કાળી જમીન કહે છે)

#2252ચૂનાનો પથ્થર (લાઇમસ્ટોન) ઊંચા તાપમાને અને દબાણે રૂપાંતરિત થઈ કયો કિંમતી પથ્થર બને છે?

ઉત્તર: આરસપહાણ (માર્બલ - Marble)

#2253રેતીનો પથ્થર (સેન્ડસ્ટોન) રૂપાંતરિત થઈને કયો સખત ખડક બને છે?

ઉત્તર: ક્વાર્ટઝાઇટ (Quartzite)

#2254તાજમહેલ કયા સફેદ રૂપાંતરિત ખડકમાંથી બનાવવામાં આવેલો છે?

ઉત્તર: મકરાણાના સફેદ આરસપહાણ (સફેદ માર્બલ) માંથી

#2255દિલ્હીનો લાલ કિલ્લો અને આગ્રાનો કિલ્લો કયા પ્રકારના પથ્થરમાંથી બનેલા છે?

ઉત્તર: લાલ રેતીના પથ્થર (લાલ સેન્ડસ્ટોન) માંથી

#2256અશ્મિઓ (જીવાવશેષો) સામાન્ય રીતે કયા પ્રકારના ખડકોમાંથી મળી આવે છે?

ઉત્તર: પ્રસ્તર (જળકૃત / સેડિમેન્ટરી) ખડકોમાંથી

#2257પૃથ્વીના ભૂકવચ (પોપડા) માં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં મળી આવતું તત્વ કયું છે?

ઉત્તર: ઓક્સિજન (આશરે 46.6%)

#2258પૃથ્વીના પોપડામાં ઓક્સિજન પછી બીજા ક્રમે સૌથી વધુ કયું અર્ધધાતુ તત્વ મળે છે?

ઉત્તર: સિલિકોન (આશરે 27.7%)

#2259પૃથ્વીના પોપડામાં સૌથી વધુ વિપુલ પ્રમાણમાં મળી આવતી ધાતુ કઈ છે?

ઉત્તર: એલ્યુમિનિયમ (આશરે 8.1%)

#2260પૃથ્વીના પોપડામાં એલ્યુમિનિયમ પછી બીજા ક્રમે કઈ ધાતુ સૌથી વધુ મળે છે?

ઉત્તર: લોખંડ (આયર્ન - આશરે 5%)

#2261પૃથ્વીના કેન્દ્રભાગ (ગર્ભ - Core) માં કયા બે ભારે તત્વોનું પ્રભુત્વ છે?

ઉત્તર: નિકલ અને લોખંડ (નિફે - NiFe)

#2262પૃથ્વીના પોપડાની નીચે આવેલા જાડા સ્તરને શું કહેવાય છે?

ઉત્તર: મેન્ટલ (આવરણ - Mantle)

#2263ખનિજોની કઠિનતા માપવા માટે કયો સ્કેલ વપરાય છે?

ઉત્તર: મોહ સ્કેલ (Mohs Hardness Scale - 1 થી 10)

#2264મોહ સ્કેલ પર સૌથી નરમ ખનિજ (રેટિંગ 1) કયું છે?

ઉત્તર: ટેલ્ક (Talc - ટેલ્કમ પાવડર બનાવવામાં વપરાય છે)

#2265મોહ સ્કેલ પર સૌથી કઠણ કુદરતી પદાર્થ (રેટિંગ 10) કયો છે?

ઉત્તર: હીરો (Diamond)

#2266કાચ કાપવા માટે કયા પદાર્થનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: હીરાની અણી (હીરાનો ઉપયોગ)

#2267હીરા અને ગ્રેફાઇટ બંને શુદ્ધ કાર્બન હોવા છતાં હીરો અત્યંત કઠણ અને ગ્રેફાઇટ નરમ કેમ છે?

ઉત્તર: તેમની આંતરિક સ્ફટિક રચના અને પરમાણુ ગોઠવણી જુદી હોવાને કારણે

#2268સામાન્ય મીઠાના સ્ફટિકનો આકાર કેવો હોય છે?

ઉત્તર: સમઘન (ક્યુબિક સ્ફટિક)

#2269ચિરોડી (જીપ્સમ) નું રાસાયણિક નામ શું છે?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ સલ્ફેટ ડાયહાઇડ્રેટ (CaSO₄·2H₂O)

#2270જીપ્સમને 373 K તાપમાને ગરમ કરવાથી કયો બાંધકામ અને પ્લાસ્ટર પદાર્થ બને છે?

ઉત્તર: પ્લાસ્ટર ઓફ પેરિસ (POP)

#2271પ્લાસ્ટર ઓફ પેરિસ (POP) નું રાસાયણિક સૂત્ર શું છે?

ઉત્તર: CaSO₄·½H₂O (કેલ્શિયમ સલ્ફેટ હેમિહાઇડ્રેટ)

#2272ભાંગેલા હાડકાંને સાંધવા પાટો બાંધવા ડોક્ટરો શેનો ઉપયોગ કરે છે?

ઉત્તર: પ્લાસ્ટર ઓફ પેરિસ (POP) નો

#2273સિમેન્ટ બનાવવામાં કયા મુખ્ય કાચા માલનો ઉપયોગ થાય છે?

ઉત્તર: ચૂનાનો પથ્થર (લાઇમસ્ટોન), માટી (ચીકણી માટી) અને જીપ્સમ

#2274સિમેન્ટના જામી જવાનો સમય ધીમો કરવા માટે તેમાં શું ઉમેરવામાં આવે છે?

ઉત્તર: જીપ્સમ (ચિરોડી)

#2275પોર્ટલેન્ડ સિમેન્ટની શોધ ઈ.સ. 1824 માં કોણે કરી હતી?

ઉત્તર: જોસેફ એસ્પ્ડિન (Joseph Aspdin - બ્રિટન)

#2276કળીચૂના (Quick Lime) નું રાસાયણિક નામ અને સૂત્ર શું છે?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ ઓક્સાઇડ (CaO)

#2277કળીચૂનામાં પાણી ઉમેરતાં પુષ્કળ ગરમી સાથે બનતા ભીંજવેલા ચૂનાનું સૂત્ર કયું?

ઉત્તર: Ca(OH)₂ (કેલ્શિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ - સ્લેક્ડ લાઇમ)

#2278ઘરોની દીવાલો ધોળ્યા પછી બે-ત્રણ દિવસમાં ચમક આવવાનું કારણ કયું છે?

ઉત્તર: હવામાંના CO₂ સાથે જોડાઈને બનતું કેલ્શિયમ કાર્બોનેટનું પાતળું પડ

#2279ચોક, આરસપહાણ અને શંખ-છીપલાં મુખ્યત્વે શાના બનેલાં હોય છે?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ (CaCO₃) ના

#2280મોતી (Pearl) નું રાસાયણિક બંધારણ મુખ્યત્વે કયું છે?

ઉત્તર: કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ (એરાગોનાઇટ) અને કોન્ચિઓલીન પ્રોટીન

#2281દરિયામાં મોતી પેદા કરતો મોલસ્ક વર્ગનો જળચર જીવ કયો છે?

ઉત્તર: પર્લ ઓઇસ્ટર (મોતી છીપ / પિંકટાડા)

#2282પ્રાણી જગતમાં સંધિપાદ (આર્થ્રોપોડા) પછી બીજા ક્રમનો સૌથી મોટો સમુદાય કયો છે?

ઉત્તર: મૃદુકાય (મોલસ્કા - દા.ત. ગોકળગાય, ઓક્ટોપસ)

#2283સમગ્ર પ્રાણી જગતનો સૌથી મોટો સમુદાય (વિશ્વના 80% થી વધુ પ્રાણીઓ) કયો છે?

ઉત્તર: સંધિપાદ સમુદાય (આર્થ્રોપોડા - કીટકો વગેરે)

#2284કીટકોના શરીરમાં શ્વસન માટે કઈ નલિકાઓ આવેલી હોય છે?

ઉત્તર: શ્વાસનળી તંત્ર (ટ્રેકિયા - વાયુકોષ્ઠીય નળીઓ)

#2285વંદો (કોકરોચ) પોતાની શ્વસનક્રિયા શરીર પર આવેલા કયા છિદ્રો દ્વારા કરે છે?

ઉત્તર: શ્વસનછિદ્રો (સ્પાઇરેકલ્સ - Spiracles) દ્વારા

#2286વંદાના રુધિરમાં હિમોગ્લોબિન ન હોવાથી તેનો રંગ કેવો હોય છે?

ઉત્તર: રંગહીન (સફેદ જેવું પારદર્શક)

#2287ઓક્ટોપસ અને કરચલા જેવા પ્રાણીઓનું લોહી વાદળી (બ્લુ) રંગનું કેમ હોય છે?

ઉત્તર: હિમોસાયનિન (તાંબુ/કોપરયુક્ત શ્વસનરંજક) ની હાજરીને લીધે

#2288ઓક્ટોપસના શરીરમાં કેટલા હૃદય હોય છે?

ઉત્તર: ત્રણ હૃદય (બે ઝાલર હૃદય અને એક મુખ્ય દૈહિક હૃદય)

#2289કીટકોના ઉત્સર્જન અંગ તરીકે કઈ સૂક્ષ્મ નલિકાઓ આવેલી હોય છે?

ઉત્તર: માલ્પિઘિયન નલિકાઓ (Malpighian Tubules)

#2290પક્ષીઓ અને સરીસૃપો નાઇટ્રોજનયુક્ત કચરાનો નિકાલ કયા સ્વરૂપે કરે છે?

ઉત્તર: યુરિક એસિડ સ્વરૂપે (પાણીની બચત માટે પેસ્ટ સ્વરૂપે)

#2291સસ્તન પ્રાણીઓ નાઇટ્રોજન કચરાનો નિકાલ મુખ્ય કયા સ્વરૂપે કરે છે?

ઉત્તર: યુરિયા સ્વરૂપે (યુરિયોટેલિક)

#2292મીઠા પાણીની માછલીઓ નાઇટ્રોજનયુક્ત કચરો સીધો કયા સ્વરૂપે બહાર ફેંકે છે?

ઉત્તર: એમોનિયા સ્વરૂપે (એમોનોટેલિક)

#2293ઇંડાં મૂકતા સસ્તન પ્રાણીઓ (અપવાદરૂપ મોનોટ્રીમ્સ) કયા છે?

ઉત્તર: પ્લેટિપસ (બતકચાંચ) અને એકિડના (કાંટાળું કીડીખાઉ)

#2294કાંગારુ પોતાના અપરિપક્વ બચ્ચાને ક્યાં સાચવે છે?

ઉત્તર: પેટ આગળ આવેલી માર્સુપિયમ કોથળીમાં

#2295વિશ્વનું સૌથી મોટું જીવંત સસ્તન પ્રાણી કયું છે?

ઉત્તર: બ્લુ વ્હેલ (વાદળી વ્હેલ - દરિયાઈ સસ્તન)

#2296વ્હેલ અને ડોલ્ફિન માછલી નથી પણ સસ્તન પ્રાણી છે, તે શ્વાસ શેના વડે લે છે?

ઉત્તર: ફેફસાં દ્વારા (માથા પરના શ્વાસછિદ્ર બ્લોહોલ દ્વારા)

#2297ઉડી શકતું એકમાત્ર સસ્તન વર્ગનું પ્રાણી કયું છે?

ઉત્તર: ચામાચીડિયું (Bat)

#2298ચામાચીડિયાં અંધારામાં રસ્તો શોધવા અને શિકાર પકડવા કઈ પદ્ધતિ વાપરે છે?

ઉત્તર: ઇકોલોકેશન (અલ્ટ્રાસોનિક ધ્વનિ તરંગોના પડઘા દ્વારા)

#2299શિયાળામાં અતિશય ઠંડીથી બચવા પ્રાણીઓ લાંબી ઊંઘમાં ચાલ્યા જાય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: શીતનિંદ્રા (હાઇબરનેશન - Hibernation)

#2300ઉનાળામાં ગરમી અને સૂકાપણાથી બચવા પ્રાણીઓ અક્રિયાશીલ બને તેને શું કહેવાય?

ઉત્તર: ગ્રીષ્મનિંદ્રા (એસ્ટિવેશન - Aestivation)

#2301પક્ષીઓના હાડકાં વજનમાં હલકા અને ઊડવામાં સહાયક કેવા હોય છે?

ઉત્તર: વાતાશયયુક્ત (પોલાં હાડકાં - ન્યુમેટિક બોન્સ)

#2302વિશ્વનું સૌથી ઝડપી દોડતું પક્ષી જે ઊડી શકતું નથી તે કયું છે?

ઉત્તર: શાહમૃગ (ઓસ્ટ્રિચ - Ostrich)

#2303વિશ્વનો સૌથી મોટો જીવંત કોષ કયો ગણાય છે?

ઉત્તર: શાહમૃગનું ઈંડું (લગભગ 15 થી 18 સેમી)

#2304પાછળની તરફ પણ ઊડી શકતું એકમાત્ર પક્ષી કયું છે?

ઉત્તર: હમિંગબર્ડ (ગુંજન પક્ષી - સૌથી નાનું પક્ષી)

#2305પક્ષીઓમાં અવાજ ઉત્પન્ન કરતું વિશિષ્ટ અંગ કયું છે?

ઉત્તર: શબ્દની (સિરિન્ક્સ - Syrinx)

#2306સાપ પોતાની જીભ વારંવાર બહાર કાઢીને ગંધ પારખવા કયા અંગનો ઉપયોગ કરે છે?

ઉત્તર: જેકોબસન અંગ (Jacobson's Organ)

#2307ભારતનો સૌથી લાંબો અને માળો બાંધતો એકમાત્ર ઝેરી સાપ કયો છે?

ઉત્તર: કિંગ કોબ્રા (નાગરાજ)

#2308સાપના ઝેર સામે અપાતા મારણ (ઇન્જેક્શન) ને શું કહે છે?

ઉત્તર: એન્ટિ-વેનમ (Anti-venom સીરમ)

#2309સાપનું ઝેર રાસાયણિક દ્રષ્ટિએ વાસ્તવમાં શું છે?

ઉત્તર: પ્રોટીન અને ઝેરી ઉત્સેચકોનું જટિલ મિશ્રણ (રૂપાંતરિત લાળ)

#2310કીટકોની આંખ હજારો સૂક્ષ્મ નેત્રિકાઓની બનેલી હોય તેને કેવી આંખ કહે છે?

ઉત્તર: સંયુક્ત આંખ (કમ્પાઉન્ડ આઇ)

#2311રેશમ મેળવવા માટે રેશમના કીડા ઉછેરવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: સેરીકલ્ચર (Sericulture)

#2312રેશમના કીડા સામાન્ય રીતે કયા વૃક્ષના પાંદડાં ખાઈને ઉછરે છે?

ઉત્તર: શેતૂરના પાંદડાં (Mulberry Leaves)

#2313રેશમનો દોરો રાસાયણિક રીતે શાનો બનેલો હોય છે?

ઉત્તર: પ્રોટીનનો (ફિબ્રોઇન અને સેરીસિન પ્રોટીન)

#2314રેશમના કીડાની કઈ અવસ્થામાંથી રેશમનો તાર મેળવવામાં આવે છે?

ઉત્તર: કોશેટો અવસ્થામાંથી (કોકૂન - Cocoon)

#2315લાખ પેદા કરતો લાખનો કીડો કઈ વનસ્પતિઓ પર ઉછરે છે?

ઉત્તર: ખાખરો (પલાશ), બોરડી અને કુસુમ પર

#2316મત્સ્યોદ્યોગ અને માછલીઓના વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ તથા ઉછેરને શું કહે છે?

ઉત્તર: પીસીકલ્ચર (Pisciculture) / ઇસ્થિઓલોજી

#2317દરિયાઈ જીવો (ઝીંગા, કરચલા, લોબસ્ટર) ના ઉત્પાદન વધારવા થયેલી ક્રાંતિ કઈ?

ઉત્તર: ગુલાબી ક્રાંતિ (Pink Revolution)

#2318મત્સ્ય ઉત્પાદનમાં દેશને આગળ વધારવા કઈ ક્રાંતિ કરવામાં આવી?

ઉત્તર: નીલ ક્રાંતિ (Blue Revolution)

#2319તેલીબિયાં ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભરતા મેળવવા કઈ ક્રાંતિ કરવામાં આવી હતી?

ઉત્તર: પીળી ક્રાંતિ (Yellow Revolution)

#2320ઈંડાં અને મરઘાં પાલનના ઉત્પાદન વધારવા કઈ ક્રાંતિ શરૂ થઈ?

ઉત્તર: રજત ક્રાંતિ (Silver Revolution)

#2321બાગાયતી પાકો, મધ અને ફળોના સર્વાંગી વિકાસ માટે કઈ ક્રાંતિ થઈ?

ઉત્તર: સુવર્ણ ક્રાંતિ (Golden Revolution)

#2322બટાટાના ઉત્પાદનમાં વૃદ્ધિ માટે કઈ ક્રાંતિ જાણીતી છે?

ઉત્તર: ગોળ ક્રાંતિ (Round Revolution)

#2323પેટ્રોલિયમ અને ક્રૂડ ઓઇલના ઉત્પાદન માટે કઈ ક્રાંતિ સંકળાયેલી છે?

ઉત્તર: કૃષ્ણ ક્રાંતિ (બ્લેક રિવોલ્યુશન)

#2324ખાતર ઉત્પાદન વધારવા સાથે કઈ ક્રાંતિ સંકળાયેલી છે?

ઉત્તર: ભૂખરી ક્રાંતિ (ગ્રે રિવોલ્યુશન)

#2325સમગ્ર કૃષિ અને સંલગ્ન તમામ ક્ષેત્રોના સંયુક્ત વિકાસ માટે કઈ ક્રાંતિ વપરાય છે?

ઉત્તર: મેઘધનુષી ક્રાંતિ (Rainbow Revolution)

#2326વનસ્પતિ શાસ્ત્રના પિતા (Father of Botany) તરીકે કોણ ઓળખાય છે?

ઉત્તર: થિયોફ્રેસ્ટસ (Theophrastus)

#2327પ્રાણીશાસ્ત્ર (Zoology) અને જીવવિજ્ઞાન (Biology) ના પિતા કોણ ગણાય છે?

ઉત્તર: એરિસ્ટોટલ (અરસ્તુ)

#2328‘બાયોલોજી’ (જીવવિજ્ઞાન) શબ્દ સૌપ્રથમ 1802 માં કોણે પ્રયોજ્યો હતો?

ઉત્તર: લેમાર્ક અને ટ્રેવિરેનસે

#2329ઔષધ વિજ્ઞાન અને તબીબી શાસ્ત્રના પિતા (Father of Medicine) કોણ છે?

ઉત્તર: હિપ્પોક્રેટ્સ (Hippocrates)

#2330ભારતીય આયુર્વેદના જનક અને ‘ચરક સંહિતા’ ના રચયિતા કોણ હતા?

ઉત્તર: મહર્ષિ ચરક

#2331પ્રાચીન ભારતીય શસ્ત્રક્રિયા (સર્જરી) ના પિતા અને ‘સુશ્રુત સંહિતા’ ના રચયિતા કોણ હતા?

ઉત્તર: મહર્ષિ સુશ્રુત (પ્લાસ્ટિક સર્જરીના પ્રણેતા)

#2332ઉત્ક્રાંતિવાદ (ઇવોલ્યુશન) નો પ્રાકૃતિક પસંદગીનો સિદ્ધાંત કોણે આપ્યો?

ઉત્તર: ચાર્લ્સ ડાર્વિને (1859 - ‘ઓન ધ ઓરિજિન ઓફ સ્પીસીઝ’ પુસ્તકમાં)

#2333ડાર્વિને પોતાના ઉત્ક્રાંતિ સંબંધિત અવલોકનો કયા ટાપુ પર કર્યા હતા?

ઉત્તર: ગાલાપાગોસ ટાપુઓ પર (ડાર્વિન ફિન્ચ પક્ષીઓ પર)

#2334ઉપાર્જિત લક્ષણોના વારસાનો સિદ્ધાંત કયા ફ્રેન્ચ પ્રકૃતિવાદીએ આપ્યો હતો?

ઉત્તર: જીન-બાપ્ટિસ્ટ લેમાર્ક (લેમાર્કવાદ)

#2335જીવવિજ્ઞાનમાં ઉત્પરિવર્તનનો સિદ્ધાંત (મ્યુટેશન થિયરી) કોણે રજૂ કર્યો હતો?

ઉત્તર: હ્યુગો ડી વ્રીસ (Hugo de Vries)

#2336જીવનની ઉત્પત્તિ રાસાયણિક ઉત્ક્રાંતિ દ્વારા થઈ તેવો સિદ્ધાંત કોણે આપ્યો?

ઉત્તર: ઓપેરીન અને હાલ્ડેને (Oparin-Haldane Theory)

#2337આદિ પૃથ્વીના વાતાવરણ જેવી સ્થિતિ રચી એમિનો એસિડ બનાવવાનો પ્રયોગ કોણે કર્યો?

ઉત્તર: સ્ટેનલી મિલર અને હેરોલ્ડ ઉરે (1953)

#2338સરીસૃપ અને પક્ષીઓને જોડતી લુપ્ત કડી કયું પ્રાચીન પક્ષી અશ્મિ હતું?

ઉત્તર: આર્કિયોપ્ટેરિક્સ (Archaeopteryx)

#2339રચના સમાન હોય પરંતુ કાર્ય જુદાં હોય તેવા અંગોને કેવા અંગો કહેવાય?

ઉત્તર: સમમૂલક અંગો (સમજાત અંગો - Homologous Organs)

#2340કાર્ય સમાન હોય પરંતુ મૂળભૂત ઉત્પત્તિ જુદી હોય તેવા અંગોને શું કહે છે?

ઉત્તર: સમરૂપ અંગો (કાર્યસદ્રશ અંગો - Analogous Organs)

#2341માનવ શરીરમાં જોવા મળતી વિઝડમ ટૂથ (ડહાપણની દાઢ) કેવા પ્રકારનું અંગ છે?

ઉત્તર: અવશેષી અંગ (Vestigial Organ)

#2342માનવ આંખના ખૂણામાં આવેલો નિમેષક પટલ (ત્રીજું પોપચું) કેવું અંગ છે?

ઉત્તર: અવશેષી અંગ (Plica semilunaris)

#2343રુધિર જૂથની વંશાગતતા કયા પ્રકારના જનીનિક વારસાનું ઉદાહરણ છે?

ઉત્તર: બહુવિકલ્પી જનીનો અને સહપ્રભાવિતા (Co-dominance)

#2344રક્તવાહિનીઓમાં લોહી જામે ત્યારે તેને ઓગાળવા કયો ઉત્સેચક વપરાય છે?

ઉત્તર: સ્ટ્રેપ્ટોકાઇનેઝ (ક્લોટ બસ્ટર)

#2345અંગ પ્રત્યારોપણ વખતે દર્દીમાં અંગ અસ્વીકાર અટકાવવા કઈ ઇમ્યુનોસપ્રેશન દવા અપાય છે?

ઉત્તર: સાયક્લોસ્પોરિન-A (ટ્રાઇકોડર્મા ફૂગમાંથી મેળવાતી)

#2346લોહીમાં કોલેસ્ટ્રોલનું પ્રમાણ ઘટાડવા માટે કઈ દવા (સ્ટેટિન) વપરાય છે?

ઉત્તર: સ્ટેટિન્સ (મોનાસ્કસ યીસ્ટમાંથી મેળવાય છે)

#2347પીણાં ઉદ્યોગમાં વપરાતી ‘બ્રૂઅર્સ યીસ્ટ’ નું વૈજ્ઞાનિક નામ શું છે?

ઉત્તર: સેકેરોમાયસિસ સેરેવિસી (Saccharomyces cerevisiae)

#2348બેકરી ઉદ્યોગમાં બ્રેડ બનાવવા માટે કઈ યીસ્ટ વપરાય છે?

ઉત્તર: બેકર્સ યીસ્ટ (સેકેરોમાયસિસ સેરેવિસી)

#2349સ્વિસ ચીઝમાં મોટા મોટા છિદ્રો કયા વાયુના ઉત્સર્જનથી પડે છે?

ઉત્તર: કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (પ્રોપિઓનીબેક્ટેરિયમ શર્માની દ્વારા)

#2350વાઇન અને બિયરના ઉત્પાદનમાં આસવન (Distillation) ની જરૂર પડે છે કે નહીં?

ઉત્તર: ના, તે બિન-આસવિત પીણાં છે

#2351વ્હિસ્કી, બ્રાન્ડી અને રમ જેવાં પીણાં કઈ પદ્ધતિથી આલ્કોહોલનું પ્રમાણ વધારી બને છે?

ઉત્તર: આસવન દ્વારા (Distilled Beverages)

#2352સૌપ્રથમ આનુવંશિક રોગની સારવાર માટે જીન થેરાપી (1990) કઈ બીમારીમાં કરાઈ હતી?

ઉત્તર: ADA ની ઉણપ (SCID - સિવિયર કમ્બાઇન્ડ ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી)

#2353PCR પદ્ધતિનું પૂર્ણ સ્વરૂપ શું છે?

ઉત્તર: પોલિમરેઝ ચેઇન રિએક્શન (Polymerase Chain Reaction)

#2354PCR ટેકનિકની શોધ 1983 માં કયા વૈજ્ઞાનિકે કરી હતી?

ઉત્તર: કેરી મુલિસે (Kary Mullis)

#2355PCR માં ડીએનએ શૃંખલા બનાવવા ઊંચા તાપમાને સ્થિર કયો ઉત્સેચક વપરાય છે?

ઉત્તર: ટેક પોલિમરેઝ (Taq Polymerase - થર્મસ એક્વેટીકસ બેક્ટેરિયામાંથી)

#2356જનીન ઇજનેરીમાં ‘આણ્વીય કાતર’ (Molecular Scissors) તરીકે કોણ ઓળખાય છે?

ઉત્તર: રિસ્ટ્રિક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝ ઉત્સેચકો

#2357ડીએનએ ના ટુકડાઓને જોડવા માટે કયો ‘આણ્વીય ગુંદર’ (ઉત્સેચક) વપરાય છે?

ઉત્તર: ડીએનએ લાઇગેઝ (DNA Ligase)

#2358બેક્ટેરિયામાં મુખ્ય રંગસૂત્ર સિવાય રહેલા ગોળાકાર સ્વયંજનન પામતા ડીએનએ ને શું કહે છે?

ઉત્તર: પ્લાઝમિડ (Plasmid - ક્લોનિંગ વાહક)

#2359વનસ્પતિમાં જનીન દાખલ કરવા સૌથી લોકપ્રિય કુદરતી જનીન ઇજનેર બેક્ટેરિયા કયો છે?

ઉત્તર: એગ્રોબેક્ટેરિયમ ટ્યુમિફેસિયન્સ (Ti પ્લાઝમિડ)

#2360કોષમાં સીધા જનીનો દાખલ કરવા સોના કે ટંગસ્ટનના કણો પર ડીએનએ ચોંટાડી તોપ ફોડાય તેને શું કહે છે?

ઉત્તર: જીન ગન (બાયોલિસ્ટિક પદ્ધતિ)

#2361ડીએનએ ટુકડાઓને વીજપ્રવાહ દ્વારા કદ પ્રમાણે અલગ કરવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: જેલ ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ (Gel Electrophoresis)

#2362જેલ ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસમાં દરિયાઈ નીંદણમાંથી મેળવાતો કયો કુદરતી જેલ વપરાય છે?

ઉત્તર: એગારોઝ જેલ (Agarose Gel)

#2363ડીએનએ પર કયો વિદ્યુતભાર હોવાથી તે એનોડ (ધન ધ્રુવ) તરફ ગતિ કરે છે?

ઉત્તર: ઋણ વિદ્યુતભાર (ફોસ્ફેટ જૂથને લીધે)

#2364જેલમાં ડીએનએ બેન્ડ્સ જોવા માટે કયા અભિરંજક વડે રંગવામાં આવે છે?

ઉત્તર: ઇથિડિયમ બ્રોમાઇડ (EtBr - UV પ્રકાશમાં નારંગી ચમકે છે)

#2365બીટી (Bt) પાકોમાં રહેલું વિષ (ઝેર) કીટકના કયા ભાગમાં છિદ્રો પાડી તેને મારી નાખે છે?

ઉત્તર: મધ્યાંત્રના અધિચ્છદીય કોષોમાં (આંતરડામાં ક્ષારીય pH થી સક્રિય થઈને)

#2366ભારતમાં વ્યવસાયિક ખેતી માટે મંજૂરી અપાયેલો એકમાત્ર જીએમ (GM) પાક કયો છે?

ઉત્તર: બીટી કપાસ (Bt Cotton - 2002 થી)

#2367ટ્રાન્સજેનિક ગાય ‘રોઝી’ (1997) ના દૂધમાં કયું માનવ પ્રોટીન ભરપૂર માત્રામાં હતું?

ઉત્તર: માનવ આલ્ફા-લેક્ટાલબ્યુમિન (Alpha-lactalbumin)

#2368પોતાના જ પ્રદેશની જૈવસંપત્તિની અનધિકૃત ચોરી કે પેટેન્ટ કરાવવાની અનૈતિક ક્રિયાને શું કહે છે?

ઉત્તર: બાયોપાયરસી (જૈવ-તસ્કરી)

#2369ભારતમાં પરંપરાગત કઈ જાતના ચોખા પર વિદેશી કંપનીએ પેટેન્ટ લેવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો?

ઉત્તર: બાસમતી ચોખા (Basmati Rice)

#2370ભારત સરકારે પરંપરાગત જ્ઞાનના રક્ષણ માટે કઈ ડિજિટલ લાઈબ્રેરી બનાવી છે?

ઉત્તર: TKDL (ટ્રેડિશનલ નોલેજ ડિજિટલ લાઈબ્રેરી)

#2371પ્રાકૃતિક નિવાસસ્થાનની અંદર જ સજીવોનું સંરક્ષણ કરવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: સ્વ-સ્થાન સંરક્ષણ (In-situ Conservation - દા.ત. રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન)

#2372કુદરતી આવાસ બહાર માનવ દેખરેખ હેઠળ સજીવોને બચાવવાની પદ્ધતિને શું કહે છે?

ઉત્તર: ઉદ્-સ્થાન સંરક્ષણ (Ex-situ Conservation - દા.ત. પ્રાણીસંગ્રહાલય, બોટનિકલ ગાર્ડન)

#2373અતિ નીચા તાપમાને (-196°C પ્રવાહી નાઇટ્રોજનમાં) બીજ કે જનનકોષો સાચવવાની પદ્ધતિ કઈ છે?

ઉત્તર: ક્રાયોપ્રિઝર્વેશન (શીત જાળવણી)

#2374જૈવવિવિધતાના હોટસ્પોટ્સ (Biodiversity Hotspots) ની વિભાવના કોણે આપી હતી?

ઉત્તર: નોર્મન માયર્સ (1988)

#2375ભારતના મુખ્ય જૈવવિવિધતા હોટસ્પોટ્સ કયા વિસ્તારો છે?

ઉત્તર: પશ્ચિમ ઘાટ, પૂર્વીય હિમાલય, ભારત-મ્યાંમાર સીમા અને સુંડાલેન્ડ

#2376ભારતનો સૌપ્રથમ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (નેશનલ પાર્ક) કયો હતો?

ઉત્તર: જિમ કોર્બેટ નેશનલ પાર્ક (1936 - ઉત્તરાખંડ, અગાઉ હેઇલી નેશનલ પાર્ક)

#2377એશિયાઈ સિંહોનું વિશ્વનું એકમાત્ર કુદરતી આવાસ કયું છે?

ઉત્તર: ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન અને અભયારણ્ય (ગુજરાત)

#2378એકશિંગી ભારતીય ગેંડા માટે કયું રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન વિશ્વવિખ્યાત છે?

ઉત્તર: કાઝીરંગા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (આસામ)

#2379વિશ્વનું એકમાત્ર તરતું રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ‘કેઇબુલ લામજાઓ’ કયા રાજ્યમાં છે?

ઉત્તર: મણિપુર (લોકટક સરોવર પર - સંગાઇ હરણ માટે)

#2380ગુજરાતનું એકમાત્ર દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (મરીન નેશનલ પાર્ક) ક્યાં આવેલું છે?

ઉત્તર: જામનગર પાસે (કચ્છના અખાતમાં - પીરોટન ટાપુઓ)

#2381ગુજરાતમાં કાળિયાર (Blackbuck) ના સંરક્ષણ માટે જાણીતો નેશનલ પાર્ક કયો છે?

ઉત્તર: વેળાવદર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (ભાવનગર જિલ્લો)

#2382ગુજરાતમાં ઘુડખર (જંગલી ગધેડો - Wild Ass) નું એકમાત્ર અભયારણ્ય ક્યાં છે?

ઉત્તર: કચ્છનું નાનું રણ

#2383વિશ્વમાં વાઘના સંરક્ષણ માટે ભારતમાં ‘પ્રોજેક્ટ ટાઇગર’ ક્યારે શરૂ કરાયો હતો?

ઉત્તર: 1 એપ્રિલ, 1973

#2384હાથીઓના સંરક્ષણ માટે ‘પ્રોજેક્ટ એલિફન્ટ’ ક્યારે લોન્ચ કરવામાં આવ્યો હતો?

ઉત્તર: ઈ.સ. 1992 માં

#2385ભારતનું રાષ્ટ્રીય જળચર પ્રાણી કયું જાહેર કરાયું છે?

ઉત્તર: ગંગા નદીની ડોલ્ફિન (Gangetic Dolphin - 2009)

#2386ભારતનો રાષ્ટ્રીય વારસાગત પ્રાણી (National Heritage Animal) કયું છે?

ઉત્તર: એશિયાઈ હાથી (2010)

#2387ભારતનું રાષ્ટ્રીય પક્ષી કયું છે?

ઉત્તર: મોર (Pavo cristatus - 1963 માં જાહેર)

#2388ગુજરાતનું રાજ્ય પક્ષી કયું છે?

ઉત્તર: સુરખાબ (હંજ / ફ્લેમિંગો)

#2389ગુજરાતનું રાજ્ય વૃક્ષ કયું છે?

ઉત્તર: આંબો (Mango tree)

#2390ગુજરાતનું રાજ્ય ફૂલ કયું છે?

ઉત્તર: ગલગોટો (મેરીગોલ્ડ)

#2391ભારતનું રાષ્ટ્રીય વૃક્ષ કયું છે?

ઉત્તર: વડ (વટવૃક્ષ - Ficus benghalensis)

#2392ભારતનું રાષ્ટ્રીય ફૂલ કયું છે?

ઉત્તર: કમળ (Nelumbo nucifera)

#2393ભારતનું રાષ્ટ્રીય ફળ કયું છે?

ઉત્તર: કેરી (Mangifera indica)

#2394કેરીનું વૈજ્ઞાનિક (વનસ્પતિશાસ્ત્રીય) નામ શું છે?

ઉત્તર: મેન્ગીફેરા ઇન્ડિકા (Mangifera indica)

#2395તુલસીનું વૈજ્ઞાનિક નામ શું છે?

ઉત્તર: ઓસિપમ સેન્ક્ટમ (Ocimum sanctum / tenuiflorum)

#2396લીમડાનું વૈજ્ઞાનિક નામ શું છે?

ઉત્તર: એઝાડીરાક્ટા ઇન્ડિકા (Azadirachta indica)

#2397સિંહનું વૈજ્ઞાનિક નામ શું છે?

ઉત્તર: પેન્થેરા લિયો (Panthera leo persica - એશિયાઈ સિંહ)

#2398વાઘનું વૈજ્ઞાનિક નામ શું છે?

ઉત્તર: પેન્થેરા ટાઇગ્રિસ (Panthera tigris)

#2399ચિત્તાનું વૈજ્ઞાનિક નામ શું છે?

ઉત્તર: એસિનોનિક્સ જુબેટસ (Acinonyx jubatus)

#2400વિશ્વની સૌથી ઝડપી જમીન પર દોડતી બિલાડી કુળની પ્રજાતિ કઈ છે?

ઉત્તર: ચિત્તો (આશરે 100 થી 120 કિમી/કલાકની ગતિ)

Turn Your Kindness Into Knowledge.

Science GK (Gujarati)

સામાન્ય વિજ્ઞાન પ્રશ્નોત્તરી (Science One-Liners)